Według kodeksu pracy pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwalnego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu.

Wymiar urlopu wypoczynkowego

Wymiar należnego urlopu wypoczynkowego zależy od okresu zatrudnienia. Do okresu zatrudnienia wlicza się wszystkie okresy poprzedniego zatrudnienia. Nie ma w tym wypadku znaczenia jak poprzednie stosunki pracy zostały zakończone i czy istniały pomiędzy nimi przerwy w zatrudnieniu.

Do okresu zatrudnienia wlicza się także okres edukacji w wymiarze:

1) zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż - 3 lata,

2)średniej szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż - 5 lat,

3)średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych - 5 lat,

4)średniej szkoły ogólnokształcącej - 4 lata,

5)szkoły policealnej - 6 lat,

6)szkoły wyższej - 8 lat.

Wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi:

    *  20 dni roboczych – jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat,
    *  26 dni roboczych – jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat

Już po miesiącu swojej pierwszej pracy pracownik ma prawo do odpoczynku. Należy mu się wtedy 1/12 rocznego urlopu (z każdym kolejnym miesiącem liczba dni wolnych proporcjonalnie rośnie). Pracownikowi, który wykorzystał urlop za dany rok kalendarzowy, a następnie uzyskał w ciągu roku prawo do urlopu w wyższym wymiarze, przysługuje urlop uzupełniający.

Urlop wypoczynkowy

Pracownik może swój urlop podzielić na kilka części, z tym że jedna z nich musi trwać co najmniej 14 dni.

Termin rozpoczęcia i zakończenia urlopu wypoczynkowego pracownik ustala wcześniej z pracodawcą,oczywiście w formie pisemnej.

Należy pamiętać, aby urlopu wypoczynkowego udzielać w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającemu liczbie godzin przypadających do przepracowania przez pracownika w danym dniu. Obliczając urlop trzeba pamiętać, że jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy, również w przypadku pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy. W stosunku do pracowników zatrudnionych na niepełnym etacie, proporcjonalnemu skróceniu ulega wymiar urlopu wypoczynkowego, a nie liczba godzin przypadająca na 1 dzień urlopu.

Dla pracownika zatrudnionego na:

-pełny etat jest to:

208 godzin przy 26 dniach urlopu i 160 godzin przy 20 dniach urlopu;

-1/2 etatu są to: 104 godziny czyli 26 dni (13 dni * 8 godz. = 104 godz.)

i 80 godzin przy 20 dniach (10 dni *8 godz. = 80 godz.)

Jeżeli pracownik nie wykorzysta całego przysługującego mu urlopu w danym roku kalendarzowym powinien wybrać cały zaległy urlop najpóźniej do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego (nie dotyczy to urlopu na żądanie - nie przechodzi on na następny rok).Termin ten będzie zachowany, jeśli pracownik rozpocznie urlop przed 31 marca następnego roku.

Urlop na żądanie

Pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu na żądanie w każdym roku kalendarzowym. Pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu.

Pamiętać należy jednak, że urlop na żądanie stanowi część urlopu wypoczynkowego, tak więc nie jest to dodatkowy, powiększający się w każdym roku kalendarzowym wymiar urlopu o cztery dni.

Zmiana pracodawcy

Jeżeli pracownik zmienia pracodawcę w ciągu roku to każdy z pracodawców nalicza mu urlop proporcjonalnie do okresu pracy.

Urlop u dotychczasowego pracodawcy przysługuje pracownikowi w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u tego pracodawcy w roku, w którym ustał stosunku pracy. Urlop taki nie przysługuje, jeśli przed ustaniem stosunku pracy pracownik:

    * wykorzystał przysługującym mu urlop,
    * wykorzystał urlop w wyższym wymiarze.

Natomiast u nowego pracodawcy urlop wypoczynkowy przysługuje w wymiarze:

    * proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego - w przypadku zatrudnienia pracownika na czas nie krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego,
    * proporcjonalnym do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym - w przypadku zatrudnienia pracownik na czas krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego

Wynagrodzenie urlopowe

Za czas urlopu wypoczynkowego pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, takie jakie otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował. Zasadę tę stosuje się w pełni jedynie do składników wynagrodzenia określonego w stawce miesięcznej w stałej wysokości. Natomiast elementy zmienne mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu, a jeżeli ulegają znacznym wahaniom to nawet z 12 miesięcy.