O czym warto wiedzieć, starając się o dotację na rozpoczęcie działalności gospodarczej?

Dotacja na rozpoczęcie działalności, udzielana przez Powiatowe Urzędy Pracy, jest obecnie jedną z najbardziej popularnych form dofinansowania, z których korzystają osoby bezrobotne pragnące założyć własną firmę. Starosta powiatu może przyznać bezrobotnemu dotację na działalność gospodarczą i związane z nią koszty pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa. Ta forma dofinansowania funkcjonująca w naszym kraju już od 2004 roku, kryje w sobie wiele zalet, jak i pułapek podatkowych, czekających na nowych przedsiębiorców.

Liczne zalety…

Bezrobotny zakładając firmę może otrzymać obecnie ponad 19 tys. zł. na pokrycie kosztów związanych z rozpoczęciem swojej działalności. Kwota dotacji odpowiada maksymalnie sześciokrotności przeciętnego wynagrodzenia, liczonego z dnia udzielenia dotacji.

Takie dofinansowanie może otrzymać tylko osoba o statusie bezrobotnej. W ubiegłym roku, dzięki środkom z Funduszu Pracy na rozpoczęcie działalności, powstało ponad 52 tys. firm!

Jedną z najważniejszych zalet tego rodzaju dotacji stanowi przede wszystkim fakt, iż środki otrzymane z FP nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu. Na mocy art. 21 ust. 1 pkt. 121 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są jednorazowe środki przyznane bezrobotnemu na podjęcie działalności, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – a więc środki otrzymane z PUP-u na rozpoczęcie działalności gospodarczej przez bezrobotnego.

Kolejną bardzo ważną zaletą jest fakt, iż większość wydatków sfinansowanych z tego rodzaju dotacji może stanowić koszt uzyskania przychodu. W art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie znajdziemy zapisu, jak w przypadku wielu innych dotacji, mówiącego, iż wydatki sfinansowane z tej dotacji nie stanowią kosztów uzyskania przychodu. Muszą oczywiście spełniać warunki ogólne kosztów prowadzenia działalności, być właściwie udokumentowane oraz art. 23 nie może wykluczać tych wydatków z katalogu podatkowych kosztów uzyskania przychodu (np. wydatki na reprezentację).

i pułapki

Osoba, która skorzystała z dotacji, musi dochować warunków jej przyznania. Jednym z warunków ustawowych jest prowadzenie działalności przez przynajmniej 12 miesięcy. Inne warunki, oprócz zawartych w przepisach ogólnych ustawy i rozporządzeniach MF, mogą być szczegółowo określone przez Powiatowe Urzędy Pracy i są potem wyszczególnione w umowie dot. udzielonej dotacji. Jeżeli te warunki nie zostaną dochowane, wówczas dotacja podlega zwrotowi wraz z odsetkami.

Bezrobotny zakładając firmę może otrzymać kwotę odpowiadającą aż sześciokrotności przeciętnego wynagrodzenia. Wiele PUP-ów limituje jednak rodzajowo wydatki, jakie mogą zostać sfinansowane z dotacji. Limity te są określane w regulaminie jej przyznawania. Mogą one dotyczyć np. procentowego udziału poszczególnych wydatków sfinansowanych z dotacji. Każdy PUP określa własne. Oznacza to po prostu, iż nie ma możliwości swobodnego wydawania środków pieniężnych z udzielonej dotacji – regulamin przyznawania dotacji oraz umowa określają szczegółowo, na co możemy wydać przyznane dofinansowanie. Warto oczywiście wiedzieć, iż można negocjować z PUP-em warunki udzielenia dotacji.

Kwota otrzymanej dotacji nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu. Nie wykazujemy jej także w zeznaniu rocznym. Lecz przyznana kwota stanowi tzw. pomoc de minimis, pomoc publiczną udzieloną podatnikowi przez państwo. Limit dopuszczalnej pomocy wynosi 200 tys Euro w ciągu kolejnych trzech lat. Pomoc de minimis to nie tylko udzielone dotacje czy prawo jednorazowej amortyzacji dla małych podatników, to również umorzenie zaległości podatkowych, niektóre zwolnienia podatkowe czy inne ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, programy pomocowe czy pomoc indywidualna.

Przedsiębiorca musi więc dopilnować, aby nie przekroczyć maksymalnej kwoty pomocy publicznej w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych (lat budżetowych). Sam wykorzystany limit jednorazowej amortyzacji zabiera więc małemu podatnikowi 150 tys. euro w ciągu trzech lat (3×50 tys. euro, czyli maksymalna suma jednorazowych odpisów amortyzacyjnych od ŚT o wartości przekraczającej 3500zł, dokonywanych przez małego podatnika).

Na przedsiębiorcę, który zamierza lub już korzysta ze środków dotacji, czyhają również inne pułapki, dotyczące najczęściej rozliczeń podatkowych. Wiele umów dotacji, w szczególności udzielone głównie na zakup środka trwałego o znacznej wartości, przewiduje, iż zakup ten musi zostać dokonany na osobę fizyczną – m.in. w celu zabezpieczenia ewentualnych należności wynikających z niedotrzymania przez podatnika warunków udzielenia dotacji. Takie rozwiązanie jest szczególnie niekorzystne dla przedsiębiorców, którzy planują od razu bycie czynnymi płatnikami VAT – tracą oni bowiem możliwość odliczenia podatku VAT od dokonanego zakupu przede wszystkim w związku z niewłaściwym jego udokumentowaniem z punktu widzenia przepisów dot. podatku VAT. Taki zakup jest bowiem traktowany jak wydatek prywatny, od zakupu którego nie przysługuje prawo odliczenia. Jednakże kiedy przedsiębiorca czynny płatnik VAT dokona wydatków, udokumentowanych fakturą VAT wystawionych na jego działalność gospodarczą, będzie mu przysługiwało odliczenie podatku naliczonego na zasadach ogólnych. Należy więc upewnić się, czy umowa dotacji nie przewiduje zakupu na osobę fizyczną, zamiast na osobę fizyczną prowadzącą DG.

Kolejną kwestią, na którą należy zwrócić uwagę, to podatkowe koszty uzyskania przychodów. Większość wydatków sfinansowanych z dotacji zaliczymy do kosztów uzyskania przychodów. Nie dotyczy to jednak zakupu składników majątku firmy sfinansowanego z dotacji, który zostanie wpisany do Ewidencji Środków Trwałych przyszłej firmy (art. 23 ust 1. pkt 45). Jednakże odpisy od tej części wartości środka trwałego, którą sfinansowano ze środków innych niż dotacja, np. środki własne, kredyt, pożyczka, mogą stanowić koszt uzyskania przychodu. Zasada ta dotyczy jednak tylko tych środków trwałych, które zostały wpisane do Ewidencji Środków Trwałych i są amortyzowane.

Podatnik może nabywać rozmaite składniki majątku – niektóre z nich stanowią środki trwałe o wartości nieprzekraczającej 3500zł, a nawet 1500zł (np. kasa fiskalna). W takich przypadkach, jeżeli wartość poniesionego wydatku na zakup ŚT nie przekracza 3.500 zł, może on być zaliczony bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej, w miesiącu oddania ich do używania i wpisany do Ewidencji Wyposażenia. Poniżej kwoty 1500zł, nie ma obowiązku wpisywania składnika majątku do żadnej z powyższych ewidencji.

Zasady zaliczania w koszty i rozliczenia podatku VAT poszczególnych rodzajów wydatków sfinansowanych z dotacji.

Towary handlowe. Jeżeli przedsiębiorca zakupił towary przed rozpoczęciem działalności, wykazuje te towary na remanencie początkowym (wykazywanym w kolumnie “13: Pozostałe wydatki”). Towary stają się kosztem dopiero w rozliczeniu rocznym. Podatek VAT wykazujemy w deklaracji w polu o nazwie “Kwota podatku naliczonego wynikającego ze spisu z natury, o którym mowa w art. 113 ust.5 ustawy” (na VAT-7 pole nr 45). Jeżeli nie przysługiwało nam odliczenie VATu (zakupy na osobę fizyczną), wówczas wartość towaru ujęta w spisie z natury jest wartością brutto (nieodliczony VAT jest kosztem).

Korzystniej jest zakupić towary pierwszego dnia rozpoczęcia działalności lub później – będą one na bieżąco obniżały przychód (wykazywane w kolumnie 10: “Zakup towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu”) oraz podatek VAT.

Wyposażenie. W przypadku składnika majątku stanowiącego wyposażenie (o wartości od 1500-3500 zł), istnieje obowiązek wpisania go do Ewidencji Wyposażenia. Wyposażenie zakupione od razu na firmę, nie jako osoba fizyczna, może zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Oprócz ujęcia w EW, zakup jest wykazany w kolumnie “13: Pozostałe wydatki”. Czynnym płatnikom VAT przysługuje odliczenie VATu na zasadach ogólnych.

W przypadku zakupu wyposażenia jako osoba fizyczna, możemy przekazać wyposażenie do majątku firmy. Jest wówczas wykazywane jako pozycja w Ewidencji Wyposażenia, nie jest jednak kosztem uzyskania przychodu.

Środki Trwałe oraz Wartości Niematerialne i Prawne. Zakupiony z dotacji składnik majątku o wartości przekraczającej 3500 zł, przedsiębiorca musi wpisać do Ewidencji Środków Trwałych, bądź też do Ewidencji Wartości Niematerialnych i Prawnych (np. w przypadku programu komputerowego). Te składniki są amortyzowane. Zgodnie z art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie zaliczamy do kosztów odpisów amortyzacyjnych od ŚT i WNiP sfinansowanych z dotacji na rozpoczęcie działalności. Jeżeli część wydatku sfinansowaliśmy z innych środków, to odpisy od wartości im odpowiadającej są kosztem uzyskania przychodu. Dowód umorzenia ŚT (odpis amortyzacyjny) jest wykazany jako koszt w kolumnie “13: Pozostałe wydatki”.

Podatnik nabywający składniki majątku o wartości między 1500 a 3500 zł, może zaliczyć te składniki do Ewidencji Wyposażenia (wówczas wydatek ten będzie stanowił koszt zgodnie z w/w zasadami) lub do Ewidencji ŚT (wówczas wydatek sfinansowany z dotacji nie stanowi kosztu zgodnie z w/w zasadami).

Nie ma obowiązku wpisania do rejestrów majątków składników o wartości poniżej 1500 zł (np. skaner), w związku z tym ich zakup wykazujemy bezpośrednio w kolumnie “13: Pozostałe wydatki”.

VAT od zakupu wyposażenia lub ŚT. Bez względu na fakt, czy zakup stanowi koszt uzyskania przychodu, czynnym płatnikom VAT dokonujących takiego zakupu bezpośrednio na firmę, przysługuje odliczenie VATu na zasadach ogólnych. Taką możliwość wniosła nowelizacja przepisów ustawy o podatku od towarów i usług obowiązująca od 1 grudnia 2008.

Joanna Pindelska

Biuro rachunkowe
już od 89zł/mc.

  • Jednolity Plik Kontrolny bez dodatkowych opłat.
  • Pełna odpowiedzialność za prowadzoną dokumentację.
  • Wygodne formy dostarczania dokumentów (online, poczta, kurier)

dowiedz się więcej


  • bob

    A co z dotacjami z UE, a zwłaszcza z programu 6.2 (dotacja do 40 tys. zł). Rozporządzenie MF zwalnia tę dotację z podatku (wsparcie pomostowe także). Czy wydatki z dotacji (np. komputery, urządzenia) wpisujemy do książki? Czy są one kosztami? Jeśli tak, to obniżamy w ten sposób podatek i uzyskujemy podwójną korzyść? A jeśli nie są kosztem, to czy w ogóle wpisujemy do książki p-r?

  • J.P.

    Środki trwałe zakupione z dotacji należy ująć w Ewidencji Środków Trwałych, która nie jest tożsama z podatkową KPIR.
    Wydatki na ŚT są ujmowane w kosztach w KPIR poprzez odpisy amortyzacyjne (stopniowe zaliczanie w koszty przez pewien okres wartości całego ŚT bądź też odpis jednorazowy). W przypadku składników majątku trwałego firmy, a więc wpisanych do Ewidencji ŚT, zakupionego z dotacji lub innych środków oddanych w jakiejkolwiek formie podatnikowi (innymi słowy zakup sfinansowany z dotacji, dofinansowania z PUP czy innej pomocy publicznej) – odpisy amortyzacyjne od tych składników majątku nie mogą być kosztem bez względu na przyjętą metodą amortyzacji.
    Reasumując – zakupiony sprzęt sfinansowany z dotacji o wartości powyżej 3500zł należy ująć w Ewidencji ŚT i amortyzować, natomiast odpisy amortyzacyjne nie będą ujmowane w koszty w KPIR (podstawa – art. 23 ust 1. pkt 45 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Zakup tego sprzętu nie będzie więc wykazywany w ogóle w KPIR.

  • Joanna Zalewska

    Natomiast wydatki o wartości mniejszej niż 3500 zł będą kosztem podatkowym i rzeczywiście – w takim wypadku “zyskuje się podwójnie”

  • MARCIN

    Jak należy księgować wsparcie pomostowe-jednorazowo czy tak jak wpływają miesięczne transze?
    I jak wpisać program komputerowy którego wartość jest 3400 zł- wyposażenie czy wartość niematerialna i prawna(ale tam chyba wartość przekracza 3500).

  • J.P.

    Sposób księgowania zależy od rodzaju wsparcia. Jeżeli jest to wspomniana wyżej dotacja z PUP-u na rozpoczęcie działalności, nawet wypłacana w transzach – nie ujmujemy jej w KPIR.
    Program komputerowy o wartości do 3500zł można ująć w ewidencji wyposażenia zamiast w ewidencji WNiP ze względu na wartość w przedziale 1500-3500zł. Nie ma obowiązku ujmowania tego zakupu w ewidencji WNiP.

  • Grzegorz Fikus

    Również chciałbym zapytać o działanie 6.2 i sposób rozliczenia tej dotacji. Czy powinno się ją ująć w KPiR jako przychód i (jeśli koszty w danym okresie rozliczeniowym nie przewyższą przychodu) zapłacić podatek? Czy też jak z dotacją z FP – nie wpisuje się jej do przychodów?

  • J.P.

    Środki uzyskane w ramach POKL 6.2 są zwolnione z podatku dochodowego na mocy przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 kwietnia 2009 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych i osób prawnych od niektórych dochodów (przychodów) – wydanego ze względu na rozliczne wątpliwości interpretacyjne czy udzielone wsparcie stanowi przychód podlegający opodatkowaniu.
    Nie ujmujemy więc żadnej transzy w KPIR.
    Link do rozporządzenia na stronach MF:
    http://www.mf.gov.pl/_files_/podatki/od_osob_prawnych/2009/rozp.pokl_do_publ.pdf

  • Lena Jaskier

    witam. również mam pytanie o 6.2. Czy w przypadku dotacji w kwocie 40 tys brutto mozna odliczyc Vat naliczony od zakupu śT o wartości powyzej 3,5 tys zł? Czy można go zamortyzowac jednorazowo? Czy amortyzacja stanowi KUP?

  • Lena Laukis

    Witam! ja również mam pytanie odnośnie dotacji 6.2. wynoszącej 40 tys brutto. Czy mozna odliczyc vat od zakupionego z dotacji srodka trwalego o wartosci powyzej 3500 zł? Co z amortyzacja? jak nalezy ją rozliczyc? jak nalezy w ogole ująć fakture zakupu takie srodka w kpir?

  • J.P.

    Aby rozliczyć VAT od zakupów sfinansowanych z tej dotacji, taki wydatek musi spełniać ogólne warunki do odliczenia (związany z przychodem opodatkowanym, właściwie udokumentowany, nie znajdować się na liście wydatków, od których nie możemy odliczać VATu). Umowa dotacji nie może również przewidywać nieodliczania podatku VAT.
    ŚT zakupiony z dotacji należy wpisać do rejestru ŚT i amortyzować, ale ta amortyzacja nie będzie stanowiła kosztu uzyskania przychodu. Metoda amortyzacji zależy tylko od wartości, rodzaju danego ŚT (numeru KŚT) oraz limitu pomocy de minimis, który w tym roku wynosi 338tys. zł. Wszystkie te czynniki mogą decydować o tym, czy ŚT można jednorazowa amortyzować, będzie to jednak bez wpływu na koszt uzyskania przychodu.

  • Renata

    Tak czytam i czytam te wasze wypowiedzi i trochę mi się to gmatwa.
    Dostałam dotację (działanie 6.2 do 40 tyś. PLN) zakupiłam sprzęt, którego pojedyncza wartość nie przekracza 3500 PLN (czyli nic nie jest środkiem trwałym). Zakupiony sprzęt wpisałam do książki wyposażenia.
    Proszę powiedzcie mi czy faktury zakupu tego sprzętu wpisuję do KPiR jako koszty? (każdy towar to 80% dotacja a 20% mój wkład)

  • Ten artykuł dotyczy innego rodzaju dotacji – udzielanej przez Powiatowe Urzędy Pracy. Rodzaj dotacji oraz instytucja rozdzielająca środki są ważną kwestią, decydującą czy jest przychodem, czy wydatki można zaliczać do kosztów, czy można odliczać VAT.
    Zmiana przepisów dotyczących przedsiębiorców korzystających z PO KL 6.2. od 1 stycznia 2010 została opisana w nowszym artykule:
    http://blog.ifirma.pl/2010/02/wydatki-sfinansowane-dotacja-nie-zawsze-sa-kosztami-uzyskania-przychodu/

  • Grzegorz Nowacki

    Jeżeli zakupy z dotacji dokonam jako osoba fizyczna (nie na firmę) i ich wartość przekracza 3500 zł to czy mam obowiązek wprowadzać je do firmy (do ewidencji środków trwałych), czy mogę je użytkować w firmie jako prywatny sprzęt. Wprowadzenie do EŚT jest nie korzystne przy sprzedaży tego sprzętu, a nie przynosi żadnych korzyści podatkowych (nie jest kosztem uzyskania przychodu). Czy mogę nie wprowadzać tego do EŚT?