Biuro Rachunkowe

od 89 zł miesięcznie

  • Obsługa JPK – bez dopłat.
  • Pełna odpowiedzialność za dokumentację.
  • Wygodne dostarczanie dokumentów.

ZLEĆ SWOJĄ KSIĘGOWOŚĆ

Porównaj ceny

Podzielona płatność

Podpisana już przez Prezydenta ustawa z dnia 15 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw wprowadza zmiany związane z funkcjonowaniem tzn. mechanizmu podzielonej płatności.

Zgodnie z dodanym art. 108a ust. 1 ustawy o VAT „Podatnicy, którzy otrzymali fakturę z wykazaną kwotą podatku, przy dokonywaniu płatności należności wynikającej z tej faktury mogą zastosować mechanizm podzielonej płatności.”. Stosowanie tego mechanizmu nie będzie więc obowiązkowe, ale w pewnych sytuacjach stanie się koniecznością.

Najważniejsze cechy mechanizmu podzielonej płatności:


Cecha
Opis
Funkcjonowanie podzielonej płatności Nabywca dokonując zapłaty wpłaca na rachunek VAT sprzedawcy kwotę całości lub części podatku VAT z faktury, kwota netto (jej całość lub część) trafia na rachunek bankowy, do którego prowadzony jest rachunek VAT lub też regulowana jest w inny sposób (np. gotówką czy kompensatą)
Komunikat przelewu Zapłata dokonywana jest przy użyciu komunikatu przelewu udostępnionego przez bank i przeznaczonego do dokonywania zapłaty w mechanizmie podzielonej płatności. Tylko przelew dokonany w taki sposób spowoduje wpływ kwoty VAT na rachunek VAT sprzedawcy. Zgodnie z art. 108a ust. 3 w komunikacie przelewu wskazywane są następujące dane:
  • kwota VAT jaka ma zostać opłacona w mechanizmie podzielonej płatności (część lub całość kwoty VAT z faktury)
  • kwota brutto faktury jaka ma zostać opłacona (całość lub część faktury)
  • numer faktury, której dotyczy płatność,
  • numer NIP nabywcy lub sprzedawcy w przypadku zwrotu dokonywanego w związku z wystawieniem korekty;
Zapłata za dokument w walucie Zapłata może być dokonywana jedynie w złotówkach. W przypadku faktury wystawionej w walucie z kwotą VAT wykazaną w złotówkach, nabywca dokonujący zapłaty w komunikacie przelewu poda zarówno w polu dotyczącym kwoty VAT i brutto, kwotę VAT, którą opłaca.
Skutki dokonana błędnego przelewu Bank, za pośrednictwem, którego dokonywana jest wpłata w żaden sposób nie sprawdza poprawności wprowadzonych danych i kwot. Podmiot, który otrzyma błędny przelew – nie przeznaczony dla niego (nie jest on wystawcą faktury wskazanej w komunikacie przelewu) odpowiada solidarnie z faktycznym wystawcą faktury za nierozliczony przez niego podatek VAT wynikający z tej faktury. Aby uniknąć odpowiedzialności solidarnej musi albo zwrócić błędny przelew albo przelać otrzymaną kwotę do właściwego sprzedawcy (wskazanego w komunikacie przelewu, który przez pomyłkę otrzymał). Oba przelewy muszą być dokonane na rachunek VAT, przy użyciu właściwego komunikatu przelewu.


Rodzaje operacji mogących zasilać rachunek VAT

Rachunek VAT jest specjalnym rachunkiem, na który mogą trafiać tylko określone wpłaty. Ich listę zawiera art. 62b ust. 1 Prawa bankowego. W tabeli poniżej lista wpłat jakie mogą trafić na rachunek VAT.


Rodzaje uznań na rachunku VAT
Zapłata kwoty VAT wynikającej z wystawionej faktury dokonana przez nabywcę przy użyciu komunikatu przelewu, a także zwrot VAT wynikający z otrzymanej faktury korygującej zmniejszającej dokonany przez sprzedawcę przy użyciu komunikatu przelewu.
Zapłata VAT wynikająca z rozliczenia wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw silnikowych wymienionych w zał. nr 2 ustawy o VAT dokonana przy użyciu komunikatu przelewu– chodzi tu o wpłaty VAT dokonywane na rzecz zarejestrowanego odbiorcy lub podatnika prowadzącego skład podatkowy przez podmiot na rzecz, którego nabycie jest dokonywane.
Przekazanie środków z innego rachunku VAT posiadacza rachunku VAT prowadzonego w tym samym banku.
Zwrotu podatku VAT wynikającego z deklaracji VAT dokonany przez US przy użyciu komunikatu przelewu. Chodzi tu o zwrot dodany w ustawie zmieniającej, wynikający z art. 87 ust. 6a ustawy o VAT.


Rodzaje operacji mogących obciążać rachunek VAT

Podobnie jak w przypadku uznań także w przypadku obciążeń przepisy prawa bankowego jednoznacznie wskazują rodzaje dopuszczalnych operacji. W tabeli poniżej lista wypłat, które mogą obciążać rachunek VAT.


Rodzaje obciążeń na rachunku VAT
Zapłata podatku VAT wynikająca z otrzymanej faktury lub zapłata VAT wynikająca z wystawionej faktury korygującej zmniejszającej, dokonane przy użyciu komunikatu przelewu.
Zapłata podatku VAT wynikającego z deklaracji VAT, zapłata dodatkowego zobowiązania podatkowego (na podstawie art. 112b i 112c ustawy o VAT), odsetek za zwłokę od tych zobowiązań, a także realizacja zajęcia na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego dotyczącego egzekucji należności z tytułu podatku VAT.
Zapłata podatku VAT wynikającego z rozliczenia WNT paliw silnikowych wymienionych w zał. nr 2 ustawy dokonana przez ich nabywcę na rzecz zarejestrowanego odbiorcy lub podatnika prowadzącego skład podatkowy, przy użyciu komunikatu przelewu.
W przypadku otrzymania nienależnego przelewu (za fakturę, której odbiorca przelewu nie jest wystawcą) – zwrot błędnie otrzymanego przelewu dokonanego przy użyciu komunikatu przelewu lub przekazanie przy użyciu komunikatu przelewu kwoty odpowiadającej kwocie podatku VAT na rachunek VAT właściwego odbiorcy wskazanego w błędnie otrzymanym przelewie.
Przekazania środków na innych rachunek VAT tego posiadacza prowadzony w tym banku. W tym wypadku w komunikacie przelewu w polach dotyczących kwot VAT i brutto wskazujemy kwotę przekazywanych środków, zamiast numeru faktury należy wpisać wyrazy „przekazanie własne” oraz dodatkowo podać nr NIP posiadacza rachunków VAT.
Przekazanie środków na rachunek wskazany przez podatnika na podstawie zgody wydanej przez naczelnika US.


W ostatnim punkcie wskazane jest, iż środki z rachunku VAT mogą zostać przelane na rachunek wskazany przez podatnika. Możliwość taka jest uzależniona od zgody naczelnika US. Właściciel rachunku VAT składając wniosek wskazuje jaka kwota środków z tego rachunku ma zostać przelana. W ciągu 60 dni naczelnik US wydaje postanowienie w zakresie możliwości przelania środków z rachunku VAT na rachunek wskazany we wniosku. Decyzja odmowna może być spowodowana zaległościami podatkowymi podatnika w podatku VAT czy istnieniem uzasadnionej obawy powstania zaległości podatkowej lub nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Naczelnik US odmówi zgody na przelew środków z rachunku VAT także w sytuacji, gdy istnieje uzasadniona obawa, iż podatnik nie wykona zobowiązań podatkowych np. w sytuacji kiedy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań czy podejmuje działania, które mogą utrudnić egzekucje zobowiązań z tytułu podatku VAT. W przypadku zgody na przelew środków z rachunku VAT na rachunek wskazany przez podatnika, informacja taka jest przekazywana przez US bezpośrednio do banku prowadzącego rachunek VAT.

Cechy rachunku VAT prowadzonego przez banki (spółdzielcze kasy oszczędnościowo kredytowe) i sposób realizacji przelewu w mechanizmie podzielonej płatności.

Cechy rachunków VAT oraz zasady realizacji operacji na nich określa ustawa Prawo bankowe oraz ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo kredytowych. Najważniejsze cechy rachunku VAT zawarte są w poniższej tabeli.


Cechy rachunku VAT
Prowadzony jest w walucie polskiej.
Prowadzony jest do rachunku rozliczeniowego podatnika, nie jest natomiast prowadzony do innego typu rachunku tzn. nie przeznaczonego do rozliczeń przedsiębiorcy.
Bank prowadzi tylko jeden rachunek VAT dla danego podatnika bez względu na ilość rachunków jakie posiada on w danym banku. Bank prowadzi więcej niż jeden rachunek VAT podatnika na jego wniosek.
Otwarcie rachunku VAT nie wymaga zawarcia dodatkowej umowy z bankiem, jego otwarcie i prowadzenie jest wolne od opłat. Warto zauważyć, iż nie zostało tu wskazane to, iż przelewu dokonywanego za pomocą mechanizmu podzielonej płatności nie są wolne od opłat czy też, że nie stosuje się do nich dodatkowych opłat.
Zgromadzone na nim środki mogą być oprocentowane. W przypadku naliczenia odsetek na rachunku VAT są one bez dodatkowej dyspozycji przelewane na rachunek rozliczeniowy podatnika,
Bank informuje posiadacza rachunku o jego numerze oraz saldzie. Przekazanie informacji o saldzie na rachunku odbywa się na ustalonych przez bank zasadach terminach, co ważnie nie zostało tu wskazane aby bank miał obowiązek przekazywać informację o operacjach na rachunku VAT, czy też nie został wskazany okres co jaki posiadacz rachunku takie informacje musi otrzymywać.
Nie wydaje się do niego instrumentu płatniczego.
Środki pieniężne zgromadzone na rachunku VAT oraz na rachunku rozliczeniowym do wysokości odpowiadającej kwocie podatku od towarów i usług wskazanej w komunikacie przelewu są wolne od zajęć z tytułów innych niż podatek VAT.
Wierzytelności na rachunku VAT nie mogą być przedmiotem zabezpieczenia rzeczowego.
Zamknięcie rachunku rozliczeniowego wymaga zamknięcia rachunku VAT do niego prowadzonego. W przypadku kiedy podatnik ma innych rachunek VAT w tym samym banku, środki z rachunku VAT są na ten rachunek przelewane. W przeciwnym wypadku środki z rachunku VAT są przelewane na rachunek rozliczeniowy wskazany przez podatnika. Wymaga to jednak zgody naczelnika US.


Najważniejszą cechą rachunku VAT jest to, że obciążenia i uznania rachunku VAT są dokonywane odpowiednio przez uznania i obciążenia rachunku rozliczeniowego posiadacza rachunku VAT prowadzonego w tym samym banku. Przebieg operacji dokonywanych na podstawie komunikatu przelewu określa art. 62c ustawy Prawo bankowe. Poniżej zostaną one zaprezentowane na przykładach.

Założenia:
Nabywca dokonuje przelewu za fakturę zgodnie z poniższym komunikatem przelewu:

  • opłacana kwota VAT: 23 zł
  • opłacana kwota brutto: 123 zł
  • numer faktury: FV nr 1/2018
  • nr NIP wystawcy faktury: 123456789

Przykład 1
Na rachunku rozliczeniowym nabywcy znajduje się 300 zł, na rachunku VAT: 50 zł.
Na podstawie komunikatu przelewu:

  • bank nabywcy: przelewa kwotę brutto do sprzedawcy (123 zł) a następnie, kwotę podatku VAT (23 zł) przelewa z rachunku VAT nabywcy na rachunek rozliczeniowy nabywcy.
  • bank sprzedawcy: po otrzymaniu środków na rachunek rozliczeniowy sprzedawcy (kwota brutto 123 zł) przelewa kwotę podatku VAT (23 zł) na rachunek VAT sprzedawcy. Na rachunku rozliczeniowym pozostaje kwota netto (100 zł).

Przykład 2
Na rachunku rozliczeniowym nabywcy znajduje się 300 zł, na rachunku VAT nie ma środków. Na podstawie komunikatu przelewu bank przelewa kwotę brutto (123 zł) na rachunek sprzedawcy. Bank sprzedawcy po otrzymaniu kwoty brutto na rachunek rozliczeniowy, zgodnie z komunikatem przelewu, przeleje na rachunek VAT kwotę podatku VAT (23 zł). Na rachunku rozliczeniowym sprzedawcy pozostanie kwota netto (100 zł).

Przykład 3
Na rachunku rozliczeniowym nabywcy znajduje się 300 zł, na rachunku VAT: 20 zł. Na podstawie komunikatu przelewu przelewa kwotę brutto (123 zł) z rachunku rozliczeniowego na rachunek sprzedawcy. Następnie z rachunku VAT przelewa kwotę jaka się na nim znajduje (20 zł) na rachunek rozliczeniowych. Z kolei bank sprzedawcy, po otrzymaniu kwoty brutto na rachunek rozliczeniowy, przeleje kwotę VAT wynikającą z komunikatu przelewu (23 zł) na rachunek VAT sprzedawcy. Na jego rachunku rozliczeniowym zostanie kwota netto (100 zł).

W przypadku kiedy na rachunku rozliczeniowym podatnika znajduje się kwota niższa niż wskazana kwota brutto przelewu, bank nie zrealizuje przelewu. Kwota przelewu, która trafiła na rachunek rozliczeniowy odbiorcy (kwota brutto przelewu), w części dotyczącej podatku VAT jest automatycznie przelewana przez bank na rachunek VAT podatnika.

Podobne zasady realizacji przelewów przy zastosowaniu komunikatu przelewu obowiązują w przypadku zapłaty podatku VAT na rachunek US. W pierwszej kolejności bank przelewa wskazaną w komunikacie kwotę na rachunek rozliczeniowy, a następnie przelewa ją na rachunek US. W sytuacji kiedy na rachunku VAT jest za mało środków, na rachunek rozliczeniowy przelewana jest cała kwota VAT jaka się na nim znajduje, a następnie kwota jaka ma trafić do US przelewana jest z rachunku rozliczeniowego (brakująca kwota ostatecznie obciąży rachunek rozliczeniowy podatnika). W sytuacji kiedy saldo na rachunku rozliczeniowym nie pozwala na realizację przelewu nie jest on wykonywany.

Korzyści i zagrożenia wynikające z zastosowania mechanizmu podzielonej płatności

Podstawową korzyścią z wprowadzenia mechanizmu podzielonej płatności jest dodany w art. 87 ust.6a. Wskazuje on na możliwość zwrotu w terminie 25 dni o ile taki zwrot jest dokonywany na rachunek VAT podatnika. W przypadku tego zwrotu nie jest wymagane spełnienie dodatkowych warunków np. dotyczących opłacenia faktur, z których ten zwrot wynika. Dodatkowo taki termin nie może być przedłużany przez US. Warto jednak zauważyć, iż otrzymany zwrot w zasadzie nie może być wykorzystany na inne cele niż późniejsza zapłata podatku VAT na rachunek US, czy też zapłata VAT z otrzymanych faktur kosztowych.

Podatnik, co do zasady nie ma swobody rozporządzania środkami na rachunku VAT. Nie może dokonać ich przelania na rachunek rozliczeniowy bez zgody US. Nawet jeśli zdecyduje się na złożenie wniosku do naczelnika US to na odpowiedź będzie musiał czekać do 60 dni.

Kolejne korzyści wynikające ze stosowania mechanizmu podzielonej płatności wskazują art. 108c i 108 d ustawy o VAT.
Zgodnie z nimi:

  • nabywca, który za fakturę zapłaci w mechanizmie podzielonej płatności w odniesieniu do kwoty podatku VAT z tej faktury nie musi obawiać się konsekwencji wynikających z art. 105a ust. 1, art.112b ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 112c. Wskazane przepisy dotyczą solidarności odpowiedzialnej w przypadku braku zapłaty VAT przez sprzedawcę czy dodatkowego zobowiązania podatkowego związanego np. z wykazaniem w deklaracji niższej kwoty zobowiązania niż należnej,
  • do zaległości podatkowej wynikającej z deklaracji, z której co najmniej 95% wykazanego podatku naliczonego zostało zapłacone za pomocą mechanizmu podzielonej płatności, nie stosuje się podwyższonych odsetek od zaległości podatkowych. Warto zwrócić uwagę, iż cały czas są to jednak odsetki od kwot, które podatnik faktycznie już odprowadził na rachunek VAT sprzedawcy. Ochrona ta nie będzie zastosowana, jeśli kwota zaległości wynikająca ze złożonej deklaracji przekracza dwukrotnie kwotę podatku naliczonego w niej wykazanego.

Dodatkowo powyższych przepisów nie stosuje się do podatnika, który opłacając fakturę za pomocą mechanizmu podzielonej płatności wiedział np. że została ona wystawiona przez podmiot nieistniejący, czy też podaje kwoty niezgodne z rzeczywistością lub dokumentuje czynności, które faktycznie nie zostały wykonane, nieważne z mocy prawa lub dokonane w celu ukrycia innych czynności.

Ostatnią zachętą dla podatników do korzystania z mechanizmu podzielonej płatności, a dokładnie do opłacania podatku VAT z rachunku VAT jest możliwość obniżenia tego zobowiązania w przypadku jego wpłaty przed terminem. Kwotę obniżenia podatku VAT oblicza się przy zastosowaniu stopy referencyjnej NBP (obecnie jest to 1,5% w skali roku). Biorąc pod uwagę to, iż podatnicy najczęściej czekają z rozliczeniem VAT, praktycznie do ostatniego dnia nie są to duże korzyści. Podatnik, który do zapłaty ma 10 tys. zł podatku VAT i który zapłaci go z rachunku VAT nie 25-ego a 15-ego dnia danego miesiąca zyska po zaokrągleniu 4 zł. Podatnik uzyskuje powyższe uprawnienie tylko w wypadku zapłaty całości VAT z rachunku VAT.

W art. 108a ust. 5 wskazane zostało, iż podmiot, który otrzyma przelew za fakturę, której nie jest wystawcą odpowiada solidarnie z faktycznym jej wystawcą za zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku VAT wynikające z faktury. Przepisy wskazują na to kiedy taka odpowiedzialność zostaje wyłączona, ale aby z tego skorzystać odbiorca przelewu musi na bieżąco kontrolować wpływy na rachunek VAT. Może być to szczególnie utrudnione w przypadku braku bieżących informacji z banku o transakcjach na rachunku VAT. Dodatkowo analiza kolejnych dokumentów wymaga od podatnika dodatkowych nakładów pracy i środków.

Najważniejszym ograniczeniem dla sprzedawcy otrzymującego wpłatę na rachunek VAT jest brak możliwości dysponowania środkami. Co do zasady w okresie od momentu otrzymania zapłaty od nabywcy do momentu, kiedy wpłacał on podatek do US mógł wykorzystać całą otrzymaną kwotę np. na zapłatę wynagrodzeń pracownikom, czy umieścić ją na oprocentowanym rachunku bankowym. Jeśli jego nabywca dokona wpłaty na rachunek VAT, sprzedawca będzie mógł korzystać tylko z wartości netto otrzymanej kwoty. Dla brakujących kwot będzie musiał szukać innego źródła finansowania, często ponosząc przy tym dodatkowe koszty.

Inną kwestią jest to, iż nabywca płacąc część faktury może dokonać zapłaty np. tylko kwoty VAT bez wpłaty wartości netto. W takim wypadku sprzedawca w praktyce nie dostaje nic.

Z kolei nabywca, który decyduje się na korzystanie z mechanizmu podzielonej płatności np. w odniesieniu tylko do części swoich faktur może zostać posądzony, iż wiedział że opłaca fakturę wystawioną dla faktycznego ukrycia innej czynności. Wątpliwości budzi zapłata w ten sposób tylko za pojedyncze dokumenty, a nie za wszystkie.

Zarówno sprzedawcy jak i nabywcy korzystający z mechanizmu podzielonej płatności muszą się liczyć z dodatkowymi kosztami obsługi bankowej, z dodatkowymi kosztami np. obsługi księgowej w związku z koniecznością rozliczenia dodatkowych dokumentów. Podatnicy, którzy mają jakieś środki na rachunku VAT nie będą mogli od razu zamknąć konta w danym banku, będą zmuszeni czekać co najmniej 60 dni na zgodę US na przelew środków na inny rachunek. To z kolei wiąże się z dodatkowymi kosztami.

Zgodnie z zapisami ustawy wchodzi ona w życie 1 lipca 2018 r. zmiany dotyczące otwierania przez banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo kredytowe, rachunków VAT dla swoich klientów w ciągu 14 dni od ogłoszenia ustawy. Instytucje te mają czas do 30 czerwca 2018 r. na otworzenie rachunków VAT do rachunków rozliczeniowych swoich klientów. Podatnicy powinni zwrócić uwagę, czy ich rachunki bankowe są to rachunki rozliczeniowe związane z prowadzoną działalnością. Tylko do takich zostaną otwarte rachunki VAT. Jeśli nie, podatnik będzie musiał otworzyć właściwy rachunek rozliczeniowy i dokonać aktualizacji zgłoszeń w CEiDG.


Autor: zespół ifirma.pl


UWAGA

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

W ifirma.pl
pełna obsługaJPK

Nowy rok, nowe obowiązki dla przedsiębiorców.

Poznaj zmiany podatkowe w 2018 r.:

Nie czekaj na ostatnią chwilę.

przeczytaj nasz poradnik


  • Jowita Jakubisiak

    No super! A co z zakupami firmowymi przez internet, czy w OBI, za które płacimy kartą lub gotówką??? W jaki sposób dostanę zwrot podatku z takich zakupów?

  • Wszystko jest fajne. Czy ktoś z Was próbował opłacić tę metodą rachunek za opłaty telekomunikacyjne, gdzie w suma opłat to np. 98 zł a kwota VAT jest obliczona z połowy sumy. I teraz jaką kwotę VAT wpisać? Tą z faktury wystawionej przez operatora, czy obliczyć sobie kwotę VAT z sumy 98 zł?


Sprawdź ofertę,
którą mamy dla Ciebie

Biuro Rachunkowe

89zł/mc

ZAREJESTRUJ SIĘ