Powrót do zwolnienia z VAT – skutki podatkowe

Powrót do zwolnienia z VAT wiąże się z koniecznością dokonania korekt, o których mowa w art. 91 ustawy o VAT. Ich efektem jest obowiązek ewentualnej zapłaty podatku VAT i złożenia deklaracji VAT przez nievatowca.

Konieczność dokonania korekty wynika ze zmiany przeznaczenia posiadanych ŚT czy towarów handlowych, a co za tym idzie zmiany prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy zakupie.

Sposób rozliczenia i wykazania korekty zależy od tego, co jest jej przedmiotem:

    a) w przypadku towarów i usług zaliczanych do środków trwałych (ŚT) i wartości niematerialnych i prawnych (WNiP) podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do ŚT i WNiP, a ich wartość przekracza 15 tys. zł
    – korekty dokonuje się w ciągu 5 kolejnych lat (a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania – 10 lat) licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania.
    – korekta dotyczy 1/5, analogicznie 1/10, kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu,
    – korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty,
    – korekty dokonuje się przy każdej zmianie prawa do odliczenia w okresie korekty,
    – korekty dokonuje się również, w odniesieniu do towarów i usług nabytych w celu wytworzenia tych ŚT
    b) w przypadku towarów i usług zaliczanych do środków trwałych i wartości niematerialnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do ŚT i WNiP a ich wartość nie przekracza 15 tys. zł
    – nie dokonuje się jej, jeżeli od końca okresu rozliczeniowego, w którym wydano towary lub usługi do użytkowania minęło 12 miesięcy
    – korekta dotyczy całego podatku VAT odliczonego przy nabyciu
    – korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła zmiana
    c) inne niż wymienione w art. 91 ust. 7a i 7b, w szczególności towary handlowe i materiały, surowce do produkcji
    – korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okresy rozliczeniowe, w których wystąpiła ta zmiana
    – korekta dotyczy całego podatku VAT odliczonego przy nabyciu.

Przykład
Podatnik od 2012 roku prowadzi działalność gospodarczą, w roku 2015 i 2016 nie przekroczył limitu 150 tys. zł, nie wykonuje również czynności wymagających bycia czynnym podatnikiem podatku VAT. W związku z tym od marca 2016 r. planuje powrócić do zwolnienia z VAT. W tym celu złożony zostanie druk VAT-R. Przepisy nie określają terminu złożenia deklaracji w takim wypadku. Aktualizację danych zawartych w VAT-R składamy w ciągu 7 dni od zmiany. KIP wskazuje jednak na konieczność jej złożenia przed rozpoczęciem miesiąca, od którego podmiot będzie ponownie korzystał ze zwolnienia z VAT.
Na ostatni dzień lutego w firmie znajdują się następujące składniki:
– nieruchomość
– samochód osobowy
– urządzenie do druku wielkoformatowego
– zestaw komputerowy
– telefon komórkowy

Dane potrzebne do ustalenia obowiązku i kwoty korekty zostały przedstawione w tabeli:

Lp.
Nazwa ŚT
Wartość początkowa (zł)
Prawo do odliczenia VAT/ kwota odliczenia
Miesiąc oddania do użytkowania
Okres korekty
Deklaracja, w której wykazywana jest korekta
1.
Nieruchomość
250 000
Nie
02/2012
Brak, z racji braku prawa do odliczenia
2.
Samochód osobowy
34 000
Tak, 50%
05/2014
2014 – 2018
Styczeń lub I kwartał 2017 r. , 2018 r, i 2019 r.
3.
Urządzenie do druku
22 000
Tak – 100%
01/2015
2015 – 2019
Styczeń lub I kwartał lat od: 2017 r. do 2020 r.
4.
Zestaw komputerowy
7 500
Tak – 100%
07/2014
7/2014 – 6/2015
Brak obowiązku
5.
Telefon komórkowy
1 200
Tak – 100%
01/2016
1/2016 – 12/2016
03/2016

Ponadto podatnik ma niezaksięgowaną fakturę za usługę telekomunikacyjną wystawioną w lutym, dotyczącą usług z lutego i abonamentu za marzec. W lutym zaksięgowana została faktura od podwykonawcy za usługi, które wykonane zostały w lutym. Po wykonaniu usług przez podwykonawcę podatnik wykonuje dodatkowe prace i całość odsprzedaje w miesiącu marcu.

Wyliczenie kwoty korekty dla poszczególnych składników:

    1) Samochód osobowy – w przypadku tego typu środków trwałych uwzględnić należy fakt odliczenia 50% VAT przy zakupie. Taka kwota będzie podstawą korekty za dany rok.
    Dane z faktury zakupu: wartość netto: 30 493,27, podatek VAT: 7013,45 zł. Daje to kwotę odliczonego VAT 3 506,72 zł i wartość początkową 34 000 zł.
    Kwota korekty za jeden rok: 3 506,72 (VAT odliczony)/5 lat = 701,35 zł
    W związku ze zmianą przeznaczenia w roku 2016 podatnik dokonuje korekty kolejno za lata 2016 – 2018, składając deklarację VAT za styczeń 2017 (korekta za 2016 r. ), styczeń 2018 r. (korekta za 2017 r.), styczeń 2019 (korekta za 2018 r.). W każdej deklaracji wykazuje wyliczoną kwotę w polu „Korekta podatku VAT od nabycia środków trwałych”. Kwota wykazywana jest z minusem.
    Jednocześnie kwota ta jest ujmowana jako pozostały wydatek w KPiR w dacie złożenia deklaracji VAT.
    Nie jest tu uwzględniana korekta wynikająca z art. 90b, mówi ona bowiem o zmianie wykorzystania na wykorzystanie do celów działalności gospodarczej i do celów innych niż działalność gospodarcza. Taka zmiana w tym wypadku nie miała miejsca.
    2) Urządzenie do druku – podatek VAT odliczony przy zakupie to 5 060 zł. Kwota VAT podlegająca korekcie za rok to 1 012 zł (5 060 zł/ 5 lat). Latami pozostałymi do końca okresu korekty są lata 2016 – 2019. Korekty wykazywane są w deklaracjach i w kosztach sposób analogiczny jak w przypadku pojazdu. W przypadku np. ponownej rejestracji do VAT np. w 2018 r. korekty za lata 2018 i 2019 dla wyżej wymienionych ŚT podatnik nie wykonuje.
    W przypadku środków trwałych o wartości powyżej 15 tys. zł nie ma znaczenia to, że zmiana przeznaczenia miała miejsce w trakcie roku. Korekta jest dokonywana zawsze za cały rok.
    3) Telefon komórkowy -zmiana przeznaczenia ma miejsce w okresie korekty, w związku z tym w deklaracji za okres, w którym ma miejsce ta zmiana (marzec 2016 r.) wykazywany jest cały odliczony podatek VAT. Ujmowany jest on z minusem w polu „Korekta podatku naliczonego od pozostałych nabyć”. Kwota korekty ujmowana jest jako koszt w dacie złożenia deklaracji VAT za marzec (kwiecień 2016 r.).

W odniesieniu do nieruchomości nie dokonujemy korekty, z racji braku prawa odliczenia VAT przy nabyciu. Obowiązku tego nie będzie też w przypadku zestawu komputerowego – zmiana przeznaczenia miała miejsce po upływie okresu korekty.

W przypadku zakupionej usługi podatnik również będzie musiał dokonać zwrotu odliczonego podatku VAT. Zakupiona usługa posłuży sprzedaży zwolnionej. Kwotę korekty należy wykazać w deklaracji VAT za marzec 2016 z minusem w polu „Korekta podatku naliczonego od pozostałych nabyć”. Kwota ta powiększy koszty w dacie złożenia deklaracji VAT za marzec. Obowiązek ten wynika z art. 91 ust. 7d ustawy o VAT.

Z racji tego, iż podatnik wie, iż abonament telefoniczny na fakturze wystawionej w lutym, dotyczy marca, a więc okresu kiedy podatnik jest zwolniony z VAT, od tej części faktury nie odliczy VAT. Odliczenie VAT możliwe jest od wartości zakupionych usług w miesiącu lutym.

Mimo braku obowiązku bieżącego składania deklaracji przez podmioty zwolnione z VAT, podatnik powinien pamiętać o złożeniu deklaracji VAT za pierwszy okres roku 2017, 2018, 2019 i 2020 r. Podatnik taki nie prowadzi szczegółowej ewidencji zakupów i sprzedaży VAT, o której mówi art. 109 ust. 3 ustawy o VAT. Prowadzi jednak uproszczoną ewidencję sprzedaży za dany dzień przed rozpoczęciem sprzedaży w dniu następnym. Obowiązek taki wynika z art. 109 ust. 1 ustawy o VAT.


UWAGA

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

Biuro rachunkowe
już od 89zł/mc.

  • Pełna odpowiedzialność za prowadzoną dokumentację.
  • Wygodne formy dostarczania dokumentów (online, poczta, kurier)

dowiedz się więcej