Biuro Rachunkowe

od 89 zł miesięcznie

  • Obsługa JPK – bez dopłat.
  • Pełna odpowiedzialność za dokumentację.
  • Wygodne dostarczanie dokumentów.

ZLEĆ SWOJĄ KSIĘGOWOŚĆ

Porównaj ceny

Urlop macierzyński pracownika

Uprawnienia pracowników związanych z rodzicielstwem i szczególnymi przywilejami z tym związanymi reguluje dział ósmy Kodeksu pracy. Urlop macierzyński przysługuje pracownicy w związku z możliwością sprawowania opieki nad dzieckiem tuż po jego narodzinach. Ale z urlopu macierzyńskiego może korzystać zarówno matka jak i ojciec dziecka.

Zgodnie z Kodeksem pracy (k.p.) urlop ten przysługuje osobom pozostającym w stosunku pracy (umowa o pracę, mianowanie, powołanie, wybór, spółdzielcza umowa o pracę). Prawa do tego urlopu nie można się zrzec, można go jedynie rozdzielić między oboje rodziców.

Obecnie urlop taki możemy podzielić na:
podstawowy urlop macierzyński
urlop rodzicielski.

Podczas urlopu macierzyńskiego, korzystającemu z niego rodzicowi przysługuje zasiłek macierzyński.

Ważne!

Urlop macierzyński to przerwa w pracy związana z urodzeniem dziecka. Natomiast zasiłek macierzyński jest to świadczenie pieniężne przysługujące osobom ubezpieczonym.

Kiedy pracownicy przysługuje urlop macierzyński a kiedy zasiłek macierzyński?


Urlop macierzyński jest uprawnieniem pracowniczym i przysługuje w okresie zatrudnienia w związku z urodzeniem się dziecka. Czyli, przysługuje przede wszystkim kobiecie zatrudnionej na etacie, która:
  • urodziła dziecko,
  • adoptowała lub przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej (z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej) dziecko w wieku do 7 roku życia,
  • a w szczególnych sytuacjach do 10 roku życia.

Kobieta, która jest zatrudniona na umowę o pracę na czas określony może wykorzystać pełen wymiar urlopu, o ile przypada on całkowicie w czasie trwania tej umowy.

Natomiast zasiłek macierzyński jest świadczeniem z tytułu ubezpieczenia społecznego i przysługuje w czasie korzystania z urlopu macierzyńskiego. Istotne tu jest to, że prawo do tego zasiłku ma nie tylko pracownica, ale każda ubezpieczona kobieta, która urodziła dziecko w okresie podlegania ubezpieczeniu chorobowemu.

Czyli zasiłek macierzyński jest to świadczenie które przysługuje również tym osobom, które nie są w stosunku pracy ale pod warunkiem, że są objęte ubezpieczeniem społecznym.

Zasiłek taki przysługuje także w sytuacji jeżeli umowa o pracę:

  • miałaby ulec rozwiązaniu już w trakcie korzystania z urlopu macierzyńskiego, to matce dziecka i tak przysługuje zasiłek macierzyński w pełnym wymiarze,
  • uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, z mocy prawa jest ona przedłużana do dnia porodu i kobiecie takiej również przysługuje zasiłek macierzyński do końca urlopu, ale bez prawa do samego urlopu.

Należy pamiętać, że w styczniu 2016 uległy zmianie przepisy Kodeksu pracy dotyczące urlopów rodzicielskich, wychowawczych i ojcowskich. Zostały ujednolicone kwestie takie jak:

  • urlopy na dziecko,
  • możliwość wykorzystania urlopu macierzyńskiego w późniejszym terminie,
  • czy możliwość dzielenia się urlopami pomiędzy rodzicami.

Ponadto wprowadzono przepisy, że w pewnych sytuacjach z uprawnień z Kodeksu pracy może korzystać także inny członek najbliższej rodziny, jeśli będzie sprawował osobistą opiekę nad dzieckiem. Niestety przepisy nie doprecyzowują kto należy do tak określonego kręgu uprawnionych.

Ważne!

Od 2 stycznia 2016 roku nie ma już dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Został on połączony z urlopem rodzicielskim, który teraz wynosi nie 26 a 32 do 34 tygodni, w zależności od tego, czy matka urodzi jedno, czy więcej dzieci.

Urlop macierzyński regulują artykuły od 180 do 182 Kodeksu pracy.

Jak długo trwa urlop macierzyński?


Zgodnie z art. 180 par. 1 Kodeksu pracy, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze:
20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie
31 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie
33 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie
35 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie
37 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie

Ponadto przed przewidywaną datą porodu pracownica może wykorzystać nie więcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego. Przy dwójce i więcej dzieci 8 tygodni. Po porodzie przysługuje urlop macierzyński niewykorzystany przed porodem, aż do wyczerpania wymiaru jaki przysługuje w zależności ile zostało wzięte urlopu przed przewidywaną datą porodu – tabela wyżej.

Przykład 1.

Pracownica miała termin porodu na 29 lipca 2018 r. i tego dnia urodziła jedno dziecko. Natomiast wniosek o urlop macierzyński złożyła już od dnia 2 lipca 2018 r. Czyli poszła na macierzyński 4 tygodnie przed przewidywaną datą porodu. W tej sytuacji należy jej się jeszcze 16 tygodni macierzyńskiego po porodzie (20 tygodni – 4 tygodnie przed porodem = 16 tygodni po porodzie).

Przypadek 1.

Według § 4 art. 180 k.p. pracownica, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu i powrócić do pracy, jeżeli:

Przypadek 2.

§ 6 tego artykułu mówi , że pracownica legitymująca się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu, jeżeli:

Przypadek 3.

Natomiast według § 10 tegoż artykułu pracownica, która przebywa w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, może przerwać urlop macierzyński na okres pobytu w tym szpitalu albo zakładzie leczniczym, jeżeli:

1) pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta pracownik-ojciec wychowujący dziecko albo pracownik-inny członek najbliższej rodziny;
2) przez okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu macierzyńskiego, osobistą opiekę nad dzieckiem będzie sprawował ubezpieczony–ojciec dziecka albo ubezpieczony-inny członek najbliższej rodziny, który w celu sprawowania tej opieki przerwał działalność zarobkową.

Dodatkowo istotną rzeczą jest to, że według § 11 art. 180 k.p. pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi-innemu członkowi najbliższej rodziny przysługuje, w przypadku przerwania przez ubezpieczoną-matkę dziecka pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie, prawo do części urlopu macierzyńskiego odpowiadającej okresowi, w którym ubezpieczona-matka dziecka przebywa w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem.

W przypadku zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego albo ubezpieczonej-matki dziecka w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu, pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi-innemu członkowi najbliższej rodziny, przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu zgonu pracownicy albo ubezpieczonej-matki dziecka- reguluje to § 12 art. 180 k.p.

W sytuacji kiedy zdarzy się, że matka (pracownica) porzuci dziecko (§ 13 art. 180 k.p.):

  • w trakcie urlopu macierzyńskiego
  • w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego

za okres odpowiadający okresowi tego urlopu, pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi-innemu członkowi najbliższej rodziny, przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu porzucenia dziecka, nie wcześniej jednak niż po wykorzystaniu przez:

  1. pracownicę, po porodzie, co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego;
  2. ubezpieczoną-matkę dziecka, zasiłku macierzyńskiego za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie.

Ponadto w przypadku porzucenia dziecka przez pracownicę lub umieszczenia dziecka, na podstawie orzeczenia sądu, w pieczy zastępczej, w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym albo w zakładzie rehabilitacji leczniczej, pracownicy nie przysługuje część urlopu macierzyńskiego przypadająca po dniu porzucenia dziecka albo umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej, w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym albo w zakładzie rehabilitacji leczniczej. Jednakże urlop macierzyński po porodzie nie może wynosić mniej niż 8 tygodni (art. 182 k.p.).

Inną ważną kwestią jest to, że według art. 1801
§ 1. W razie urodzenia martwego dziecka lub zgonu dziecka przed upływem 8 tygodni życia, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni po porodzie, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodziła więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie, przysługuje w takim przypadku urlop macierzyński w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostałych przy życiu.
Przykład 2.

Pracownica urodziła bliźnięta 7 maja 2018 r. i ma z tego tytułu prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego przez 31 tygodni (217 dni). Czyli od 7 maja 2018 r. do 9 grudnia 2018 r.

17 czerwca 2018 r. jedno z dzieci zmarło. W tej sytuacji okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego za czas urlopu macierzyńskiego ulega skróceniu do okresu przewidzianego w razie urodzenia jednego dziecka tj. do 20 tygodni (140 dni). Zasiłek będzie przysługiwał od 7 maja 2018 r. do 23 września 2018 r.

§ 2. W razie zgonu dziecka po upływie 8 tygodni życia, pracownica zachowuje prawo do urlopu macierzyńskiego przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka.
Przykład 3.

Pracownica urodziła jedno dziecko 4 czerwca 2018 r. i ma z tego tytułu prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego przez 20 tygodni (140 dni) tj. od 4 czerwca 2018 r. do 21 października 2018 r.

30 lipca 2018 r. dziecko zmarło. W związku z tym, pracownicy tej przysługuje zasiłek macierzyński za okres 7 dni po zgonie dziecka, a więc do 6 sierpnia 2018 r. (te 7 dni liczymy od dnia następnego po zgonie dziecka, za dzień zgonu jest jeszcze zasiłek macierzyński).


Zgodnie z art. 181 Kodeksu pracy w razie urodzenia dziecka wymagającego opieki szpitalnej pracownica, która wykorzystała po porodzie 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, pozostałą część tego urlopu może wykorzystać w terminie późniejszym, po wyjściu dziecka ze szpitala.

Zasiłek macierzyński z umowy o pracę na część etatu

Jeżeli chodzi o wymiar czasu pracy to nie ma on wpływu na wymiar urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. A to oznacza, że matka która jest zatrudniona na umowę o pracę na cześć etatu czyli np. pół etatu czy jedną czwartą etatu może również skorzystać z pełnych 12 miesięcy na opiekę nad dzieckiem.

W takiej sytuacji zasiłek macierzyński jest wypłacany na takich samych zasadach jak przy pełnym etacie.

W przypadku kiedy miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego, pomniejszona o zaliczkę na podatek dochodowy będzie niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego, określonego w ustawie o świadczeniach rodzinnych a więc od 1000 zł, to kwotę zasiłku macierzyńskiego pomniejszonego o tę zaliczkę podwyższa się do wysokości tej kwoty (1000 zł).

Wymagane dokumenty:

WYMAGANE DOKUMENTY
1) Dokumentami wymaganymi do wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego są: 2) Oprócz wymienionych dokumentów w pkt. 1, dokumentami do wypłaty zasiłku macierzyńskiego w przypadku kiedy ustanie zatrudnienie niezbędne są jeszcze następujące dokumenty: 3) W przypadku kiedy matka dziecka wykorzysta co najmniej 14 tygodni zasiłku macierzyńskiego po porodzie, to do tego aby mogła przerwać zasiłek macierzyński musi złożyć: 4) Ojciec dziecka występując o zasiłek macierzyński w takim przypadku, powinien przedłożyć:
-zaświadczenie lekarskie o przewidywanej dacie porodu – w przypadku występowania o zasiłek macierzyński za okres przed porodem, -zaświadczenie lekarskie stwierdzające stan ciąży w czasie trwania zatrudnienia, -oświadczenie ubezpieczonej, od kiedy ojciec dziecka będzie korzystał z uprawnień do zasiłku macierzyńskiego, -odpis skrócony aktu urodzenia dziecka; do ustalenia prawa do zasiłku i jego wypłaty może być przyjęta kopia tego dokumentu potwierdzona za zgodność z oryginałem przez płatnika składek albo ZUS,
-odpis skrócony aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona przez płatnika składek albo ZUS za zgodność z oryginałem – w przypadku występowania o zasiłek macierzyński za okres od dnia porodu. -świadectwo pracy lub inny dokument potwierdzający rozwiązanie stosunku pracy z powodu likwidacji lub ogłoszenia upadłości pracodawcy – w przypadku likwidacji lub ogłoszenia upadłości pracodawcy, -zaświadczenie pracodawcy o dacie zaprzestania przez pracownicę korzystania z urlopu macierzyńskiego – w przypadku pracownicy, której zasiłek macierzyński jest wypłacany przez ZUS, -zaświadczenie płatnika zasiłku o okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego przez ubezpieczoną matkę dziecka, o okresie przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego oraz o stawce procentowej, w jakiej zasiłek macierzyński przysługiwał ubezpieczonej matce dziecka, zawierające imię, nazwisko i numer PESEL ubezpieczonej matki dziecka albo serię i numer dokumentu stwierdzającego tożsamość, jeżeli nie nadano numeru PESEL.
-prawomocne orzeczenie sądu o rozwiązaniu stosunku pracy z naruszeniem przepisów prawa – w razie niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy. -pisemny wniosek ubezpieczonej zawierający datę, od której rezygnuje z pobierania zasiłku macierzyńskiego – w przypadku ubezpieczonej niebędącej pracownicą.

W każdym przypadku, gdy zasiłek macierzyński jest wypłacany przez ZUS wymagane jest jeszcze zaświadczenie płatnika składek wystawione na druku ZUS Z-3 – w przypadku pracowników.

Od czego uzależniona jest wysokość zasiłku?

Wysokość zasiłku macierzyńskiego w przypadku urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego jest uzależniona od formy zatrudnienia, wysokości zarobków i od terminu złożenia wniosku o urlop rodzicielski.

I tak:

  • 80% podstawy będzie w przypadku złożenia wniosku o udzielenie urlopu rodzicielskiego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim w pełnym wymiarze, nie później niż 21 dni po porodzie. Zasiłek macierzyński wynosił będzie 80 % podstawy wymiaru zarówno podczas urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego,

Przykład 4.

Pracownica urodziła dziecko 6 sierpnia 2018 r. i już 10 sierpnia 2018 r. (termin krótszy niż 21 dni po porodzie) złożyła wniosek o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w wymiarze 32 dni. Czyli na prawo do:

  • urlopu macierzyńskiego od 6 sierpnia 2018 r do 23 grudnia 2018 r.
  • urlopu rodzicielskiego od 24 grudnia 2018 r do 4 sierpnia 2019 r.

W tym przypadku będzie miała naliczany zasiłek macierzyński 80% podstawy wymiaru zarówno podczas urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.

  • 60% podstawy wymiaru jak zostanie przekroczony termin 21 dni złożenia wniosku o urlop rodzicielski, czyli 100% podczas urlopu macierzyńskiego i 60% rodzicielski,

Przykład 5.

Pracownica urodziła dziecko 1 września 2018 r. i złożyła po terminie 21 dni od dnia porodu wniosek o urlop rodzicielski (dokładnie 25 września 2018 r.). W takiej sytuacji ma prawo do:

  • urlopu macierzyńskiego od 1 września 2018 r. do 18 stycznia 2019 r.,
  • urlopu rodzicielskiego od 19 stycznia 2019 r. do 30 sierpnia 2019 r.

W tym przypadku będzie miała naliczany zasiłek macierzyński 100% podstawy wymiaru podczas urlopu macierzyńskiego i 60% podczas urlopu rodzicielskiego.

  • 100% podstawy wymiaru – w przypadku jak nie zostanie złożony wniosek o wykorzystanie urlopu rodzicielskiego. Czyli 100% obowiązuje zasiłek macierzyński za cały okres trwania urlopu macierzyńskiego.

Przykład 6.

Pracownica urodziła dziecko 3 sierpnia 2018 r. i w ogóle nie złożyła wniosku o wykorzystanie urlopu rodzicielskiego. W takiej sytuacji przysługuje jej tylko zasiłek macierzyński w wysokości 100% za cały okres trwania urlopu macierzyńskiego, czyli za 20 tygodni.


Autor: Małgorzata Michalak – ifirma.pl


UWAGA

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress oraz Disquss. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane wyłącznie w celu opublikowania komentarza na blogu. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. Dane w systemie Disquss zapisują się na podstawie Twojej umowy zawartej z firmą Disquss. O szczegółach przetwarzania danych przez Disquss dowiesz się ze strony.
W ifirma.pl
pełna obsługaJPK

Nowy rok, nowe obowiązki dla przedsiębiorców.

Poznaj zmiany podatkowe w 2018 r.:

Nie czekaj na ostatnią chwilę.

przeczytaj nasz poradnik



Sprawdź ofertę,
którą mamy dla Ciebie

Biuro Rachunkowe

89zł/mc

ZAREJESTRUJ SIĘ