Zatrudnianie niepełnosprawnych

Jak wynika z danych statystycznych w ciągu ostatnich lat pracodawcy coraz częściej zatrudniają osoby niepełnosprawne, ale nadal większość z nich obawia się zatrudnić taką osobę, co jest najczęściej brakiem informacji na ten temat. Dlatego pracodawcy potrzebują rzetelnych i aktualnych informacji dotyczących zarówno możliwości otrzymywania wsparcia z tytułu zatrudnienia niepełnosprawnego pracownika, jak i obowiązków jakie z tytułu zatrudnienia osoby niepełnosprawnej na nich spadną.
W Polsce osoby niepełnosprawne nadal zatrudniają głównie zakłady pracy chronionej. I one też otrzymują głównie dofinansowania i refundację z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ( PFRON).
Ale zgodnie z przepisami od stycznia 2009 r. zostały zwiększone różne formy dofinansowania do płac pracowników niepełnosprawnych w firmach z otwartego rynku pracy.

Co może zyskać pracodawca zatrudniając osobę niepełnosprawną

Pracodawca zatrudniając pracownika niepełnosprawnego, może zyskać dodatkowe środki takie jak dotacje i dofinansowania, które mogą być przyznane jako:

  • zwrot kosztów organizacji stanowiska pracy,
  • dofinansowanie wynagrodzeń osób niepełnosprawnych,
  • zwrot kosztów zatrudnienia osób pomagających niepełnosprawnemu,
  • zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy.

Na kogo można uzyskać refundacje przeznaczoną na organizację lub doposażenie stanowiska pracy

Pracodawca może uzyskać refundację, jeżeli zatrudni osobę niepełnosprawną zarejestrowaną w urzędzie pracy jako bezrobotną lub poszukującą pracy.
Refundacji udziela starosta właściwy ze względu na miejsce zarejestrowania osoby niepełnosprawnej jako bezrobotnej albo poszukującej pracy.
Pracodawca natomiast musi:

  • zobowiązać się do zatrudniania osoby niepełnosprawnej przez okres co najmniej 36 miesięcy;
  • złożyć wniosek o przyznanie refundacji
  • zawrzeć umowę ze starostą.

Wysokość refundacji stanowi piętnastokrotność przeciętnego wynagrodzenia. Zwrotowi nie podlegają koszty poniesione przed zawarciem umowy.

O zwrot jakich kosztów może ubiegać się pracodawca
Pracodawca może ubiegać się o zwrot kosztów:

  • na adaptację pomieszczeń zakładu pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych, poniesionych w związku z przystosowaniem ich dla potrzeb osób niepełnosprawnych – tworzonych lub już istniejących stanowisk pracy,
  • na adaptację lub nabycie urządzeń ułatwiających osobie niepełnosprawnej wykonywanie pracy lub funkcjonowanie w zakładzie pracy,
  • na zakup i autoryzację oprogramowania na użytek pracowników niepełnosprawnych oraz urządzeń technologii wspomagających lub dostosowanych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności.

Co powinien wiedzieć pracodawca zatrudniając osobę niepełnosprawną

  • Osoby niepełnosprawne w lekkim stopniu nie mogą pracować więcej niż 8 godzin na dobę i 40 godzin w tygodniu.
  • Przy znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności osoby takie nie mogą pracować dłużej niż 7 godzin dziennie i 35 w tygodniu.
  • Pracowników niepełnosprawnych, bez względu na stopień niepełnosprawności, nie można zatrudniać w porze nocnej i godzinach nadliczbowych.
  • Pracodawca powinien też potraktować jako czas pracy przerwę o długości 15 minut, którą osoba niepełnosprawna przeznacza na odpowiedni zestaw ćwiczeń rehabilitacyjnych.
  • Zatrudniając osobę niepełnosprawną, pracodawca powinien liczyć się z tym, że tacy pracownicy mają prawo do dodatkowego urlopu. Wynosi on 10 dni. Warunkiem jest jednak, aby zwykły urlop nie przekraczał 26 dni. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba niepełnosprawna nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego ze stopni niepełnosprawności. Za dzień zaliczenia do danego stopnia niepełnosprawności należy uznać datę wydania orzeczenia. Udzielając urlopu wypoczynkowego pracownikom zaliczonym do znacznego bądź umiarkowanego stopnia niepełnosprawności należy pamiętać, że jeden dzień urlopu odpowiada 7 godzinom. Dodatkowy urlop wypoczynkowy przysługuje proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy pracownika, np. jeżeli pracownik pracuje na pół etatu przysługuje mu 5 dni urlopu wypoczynkowego.
  • Polskie prawo przewiduje w stosunku do osób niepełnosprawnych także przywilej w postaci otrzymania wynagrodzenia za 21 dni wolnych od pracy, w przypadku gdy dni te zostaną wykorzystane na rehabilitację.
  • Oprócz tego pracodawca powinien liczyć się także z tym, że będzie musiał zwolnić swojego pracownika jeżeli niepełnosprawny będzie musiał wykonać badania lekarskie. Za ten czas pracownikowi przysługuje normalne wynagrodzenie.

Maksymalne dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych

1. Pracodawca z chronionego rynku pracy
Pracodawca ma prawo otrzymania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia wypłacanego pracownikowi niepełnosprawnemu. Wysokość dofinansowania jest zależna od stopnia niepełnosprawności zatrudnianej osoby i wynosi:

  • 160 proc. najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności,
  • 140 proc. najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczanych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności,
  • 60 proc. najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczanych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Kwoty te mogą ulec zwiększeniu o 40 proc. najniższego wynagrodzenia w przypadku osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, epilepsję lub niewidomych.
2.Pracodawca z otwartego rynku pracy
W ustawie nowelizującej ustawę o rehabilitacji zawodowej wprowadzono przepis przejściowy dla pracodawców z otwartego rynku pracy .Otrzymają oni dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w wysokości:
-70 proc. z 160 proc. najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych
zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności;

  • 70 proc. z 140 proc. najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności;
  • 70 proc. z 60 proc. najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności;
  • 90 proc. kwot, które przysługują jako dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, epilepsję oraz niewidomych.

Miesięczne dofinansowanie nie może przekraczać kwoty 90 proc. faktycznie poniesionych miesięcznych kosztów pracy. Dofinansowanie miesięczne jest wypłacane w wysokości proporcjonalnej do wymiaru czasu pracy pracownika. Jeżeli osoba niepełnosprawna jest zatrudniona u więcej niż jednego pracodawcy w wymiarze czasu nieprzekraczającym ogółem pełnego wymiaru czasu pracy, miesięczne dofinansowanie przyznaje się wszystkim pracodawcom jednak w wysokości proporcjonalnej do wymiaru czasu pracy tej osoby.

Kto może się starać o dofinansowanie z otwartego rynku pracy
Pracodawca zatrudniający:

  • mniej niż 25 osób w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy;
  • co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, osiągający wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6%.

Pracodawca może uzyskać dofinansowanie do wynagrodzenia każdego pracownika niepełnosprawnego. Dofinansowanie wypłaca Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON).

Jakie będą dopłaty do pensji pracowników niepełnosprawnych w 2010 r.

W tym roku wysokość dopłat do pensji dla wszystkich niepełnosprawnych pracowników będzie obliczana na podstawie płacy minimalnej z 2009 roku (czyli od 1276 zł), a nie z 2010 roku (od 1317 zł). To oznacza, że np. za zatrudnienie osoby niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym firma otrzyma maksymalnie 1250,48 zł miesięcznie, a zakład pracy chronionej – 1786,40 zł.
Wyższych dopłat nie otrzymają firmy z otwartego rynku pracy, co miało nastąpić w 2010 roku. Nadal będą oni otrzymywali o 30 proc. niższe dofinansowanie do płac niepełnosprawnych pracowników niż zakłady pracy chronionej.
Miało się to zmienić ale termin ten został przesunięty i dofinansowania dla firm z otwartego i chronionego rynku pracy mają być dopiero zrównane w przyszłym roku. Tak wynika z ustawy z 19 listopada 2009 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych (Dz.U. nr 219, poz. 1706).

Małgorzata Michalak

Biuro rachunkowe
już od 89zł/mc.

  • Pełna odpowiedzialność za prowadzoną dokumentację.
  • Wygodne formy dostarczania dokumentów (online, poczta, kurier)

dowiedz się więcej


  • Anna Stawska

    Czyli w przypadku zatrudnienia pracownika z znacznym stopniem niepełnosprawności z płacą 1317zł otrzymam 90% dofinansowania?
    W przypadku umowy telepracy też to ma zastosowanie?

  • M.Michalak

    W przypadku zatrudnienia pracownika ze znacznym stopniem niepełnosprawności otrzyma Pani dofinansowanie 70 proc. z 160 proc. najniższego wynagrodzenia. W 2010 roku jest to ustalane od 1276 zł( najniższe wynagrodzenie w 2009r.)-cyt. „ W tym roku wysokość dopłat do pensji dla wszystkich niepełnosprawnych pracowników będzie obliczana na podstawie płacy minimalnej z 2009 roku (czyli od 1276 zł), a nie z 2010 roku (od 1317 zł).” Dofinansowanie 90 proc. otrzyma Pani w przypadku zatrudnienia osoby u której stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, epilepsję albo gdy będzie to osoba niewidoma. Wtedy kwota ta będzie jeszcze uzależniona od stopnia niepełnosprawności danej osoby.
    Natomiast jeżeli chodzi o telepracę to obowiązują takie same zasady ale ważna jest tu forma zawarcia umowy. Z pracownikiem niepełnosprawnym musi być podpisana umowa o pracę wykonywana w formie telepracy. Musi to być uregulowane w Kodeksie Pracy.

  • Grzegorz L

    A jak wygląda to z pracownikiem o lekkim stopniu inwalidztwa??
    Osoba zatrudniona na umowe próbną,na stanowisku doradca klienta.
    Kto dopłaca ,jak to wygląda w praktyce??
    Rozumiem że oprócz 26 dni podstawowych urlopu należy się 10 dni wiecej,czy sprawa z urlopem podstawowym wygląda tak samo jak przy pracowniku bez orzeczenia tzn tzw progi przepracowanych lat??

  • M. Michalak

    Pracodawca z otwartego rynku pracy tak jak napisane jest w powyższym artykule- cyt:
    „W ustawie nowelizującej ustawę o rehabilitacji zawodowej wprowadzono przepis przejściowy dla pracodawców z otwartego rynku pracy .Otrzymają oni dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w wysokości:
    -70 proc. z 60 proc. najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności „
    Od stycznia 2012 r. zmieni się wysokość dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
    Dofinansowanie wypłaca Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON).
    Dlatego najlepiej skontaktować się w tej kwestii z najbliższym oddziałem PFRON.

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy przysługuje osobom niepełnosprawnym legitymującym się umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnoprawności. Urlop ten wynosi 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Natomiast dodatkowy urlop wypoczynkowy nie przysługuje osobom legitymującym się lekkim stopniem niepełnosprawności. Przysługuje im tylko urlop wypoczynkowy na zasadach ogólnych 20 albo 26 dni.

  • cezary

    witam!! wszystko wiem na temat dofinansowania pracodowcy itd…a co z tego ma osoba niepełnosprawna? zarabiam najniższą krajową i tyle?

  • M.Michalak

    Tak jak jest napisane w powyższym artykule pracowników niepełnosprawnych, bez względu na stopień niepełnosprawności, nie można zatrudniać w porze nocnej i godzinach nadliczbowych.
    Czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo.
    Od stycznia 2012 r. czas pracy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo, jeżeli lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad osobą niepełnosprawną wyda w odniesieniu do tej osoby zaświadczenie o celowości stosowania skróconej normy czasu pracy.
    Pracodawca powinien też potraktować jako czas pracy przerwę o długości 15 minut, którą osoba niepełnosprawna przeznacza na odpowiedni zestaw ćwiczeń rehabilitacyjnych.
    Zatrudniając osobę niepełnosprawną, pracodawca powinien liczyć się z tym, że tacy pracownicy mają prawo do dodatkowego urlopu. Wynosi on 10 dni. Warunkiem jest jednak, aby zwykły urlop nie przekraczał 26 dni. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba niepełnosprawna nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego ze stopni niepełnosprawności. Dodatkowy urlop wypoczynkowy przysługuje proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy pracownika, np. jeżeli pracownik pracuje na pół etatu przysługuje mu 5 dni urlopu wypoczynkowego.
    Polskie prawo przewiduje w stosunku do osób niepełnosprawnych także przywilej w postaci otrzymania wynagrodzenia za 21 dni wolnych od pracy, w przypadku gdy dni te zostaną wykorzystane na rehabilitację.
    Oprócz tego pracodawca powinien liczyć się także z tym, że będzie musiał zwolnić swojego pracownika jeżeli niepełnosprawny będzie musiał wykonać badania lekarskie. Za ten czas pracownikowi przysługuje normalne wynagrodzenie.

  • Tomasz

    Witam. Przepraszam z głupie pytanie, ale jestem laikiem w tym względzie. Chciałbym wiedzieć jakie są kryteria do przyznania stopnia niepełnosprawności lekkiego, umiarkowanego i znacznego. Chciałbym w swojej firmie zatrudnić osobę niepełnosprawną do obsługi klienta, ale nie wiem jaki to może być stopień.

    Druga kwestia to jakie są wymogi wobec firmy, ktora chce zatrudnić niepełnosprawnego aby mogła otrzymać dofinansowanie? Jak długo musi taka firma dzialać na rynku? Czy dofinansowanie do wynagrodzenia jest zawsze w podanych wartościach procentowych czy to są maksymalne doginansowania, a mogą być niższe. Na jakiej podstawie są ustalane wysokości dofinansowania?

    Co moża zaliczyć do kosztów tworzenia stanowiska dla niepełnosprawnego pracownika? To, że potrzebuję kupić komputer, telefon, biurko dla tej osoby, czyli wyposażenie z którego mogą korzystać także pełnosprawni pracownicy czy przerobienie zaplecza socjalnego, toalety i ewentualną windę czyli coś, co jest tylko dla potrzeb niepełnosprawnych?

    Pozdrawiam

  • M.Michalak

    Odpowiadam na pytanie Pana Tomasza:
    Wyróżniamy trzy stopnie niepełnosprawności:
    1.)znaczny- do tego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę mającą naruszoną sprawność organizmu:
    -niezdolną do podjęcia zatrudnienia ,
    – zdolną do wykonania zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej albo w zakładzie aktywizacji zawodowej, wymagającą niezbędnej w celu pełnienia ról społecznych stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
    2.) umiarkowany- do tego stopnia niepełnosprawności ustawa zalicza osobę o naruszonej sprawności organizmu zdolną do wykonywania zatrudnienia na stanowisku pracy przystosowanym odpowiednio do potrzeb i możliwości wynikających z niepełnosprawności, wymagającą w celu pełnienia ról społecznych częściowej lub okresowej pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
    3.) lekki- do tego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu zdolną do wykonywania zatrudnienia, nie wymagającą pomocy innej osoby w celu pełnienia ról społecznych.
    Natomiast jeżeli chodzi o dofinansowanie jakie może dostać Pan zatrudniając osobę niepełnosprawną i co można zaliczyć do kosztów tworzenia stanowiska pracy dla takiej osoby może uzyskać Pan w oddziałach Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz na stronie http://www.pfron.org.pl
    Polecam też inny artykuł na temat zatrudniania osób niepełnosprawnych jaki znajduje się na naszym blogu. Znajdzie tu Pan dużo informacji na ten temat. Podaje linka: http://blog.ifirma.pl/2012/09/zmiany-dotyczace-zatrudniania-osob-niepelnosprawnych/#more-2750

  • AnonimSzczecin

    Jeśli mam stopien umiarkowany , pracuje pół roku w firmie na umowe o prace do 31.08.2014r, Mój Grafik jest rozno godzinny , w jednym dniu pracuje po 7 godzin,w nastepnym 9 godzin, pózniej 10 dziennie, i w tym nie mam przerwy,Szefowa naliczyla iz nie przerabiam miesiecznie godzin, a na umowie mam napisane wyraznie ze 8 godzin dziennie po 40 tygodniowo, czyli w ciagu tyhodnia powinnam miec dwa dni wolnego, a mam tylko jeden. I bylam u szefowej to mi naliczyla ze przepracowalam 90 godzin miesiecznie w Listopadzie,wiec juz nie wiem jak ja mam z nia rozmawiac jestem bezradna. Ogolnie moje godziny w ciagu dnia zaleza od Humoru brygadzisty. A kolezanka ma takie same orzeczenie jak ja, w ciagu dnia robi max 6 godzin, soboty sobie wybrala wolne, i szefowa na taki uklad z nia poszla i zarabia tyle ile ja czyli ok: 1120zl . Wiec może mi ktos podpowiedziec co mam robic ?

  • No własnie podobnie jak Pani wyżej – chciałem zapytać. Czy jakbym zatrudnił 3 pracowników niepełnosprawnych na umowę o pracę z zarobkiem najniższej krajowej w roku teraźniejszym 2013 czyli 1600 to jakie wysokie dofinansowanie otrzymam i czy przepisy obecne uwzględniają prace przy komputerze w internecie?
    Mam taki plan założenia firmy dla niepełnosprawnych pracujących przy komputerze ale poza planem biznesowym nie mam wiele wiedzy od czego zacząć i jakie koszty muszę ponosić i czy czasem nie są one wyższe niż jakbym zatrudnił pełnosprawnych pracowników.

  • M.Michalak

    Odpowiedź na pytanie Pana Emila:
    Od 2013 r. wzrosła podstawa dopłat do pensji niepełnosprawnego pracownika. W 2013 r. jest to minimalne wynagrodzenie z grudnia 2012 r. czyli 1500,00 zł brutto.
    W 2013 r. zmieniły się też kwoty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Nadal zostaną utrzymane zróżnicowania pomiędzy dofinansowaniem dla zakładów pracy chronionej a pracodawcami z otwartego rynku pracy. I tak:
    Dla pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej:
    -180% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności,
    -100% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności,
    -40 % najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.
    Dla pracodawców z otwartego rynku pracy kwoty dofinansowania stanowią:
    -70% kwot przysługujących zakładom pracy chronionej,
    -90% kwot przysługujących zakładowi pracy chronionej, w przypadku, gdy dotyczyć ono będzie osób niepełnosprawnych, u których orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz pracowników niewidomych.
    Zmiany te zostały wprowadzone art. 3 ustawy z dnia 07.12.2012 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej -Dz. U. z 2012 r., poz. 1456 która wprowadza zmiany do ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997 r. -Dz. U. z 2011 r., nr 127, poz. 721z późn. zm.
    Podam Panu też linka do artykułu na ten temat jaki znajduje się na naszym blogu gdzie są opisane zmiany jakie weszły w 2011 r. i 2012 r. jeżeli chodzi o zatrudnianie osób niepełnosprawnych.
    http://blog.ifirma.pl/2012/09/zmiany-dotyczace-zatrudniania-osob-niepelnosprawnych/
    A więcej informacji na ten temat można uzyskać na stronie PRFON oraz w oddziałach PFRON.