Formy działalności gospodarczej


Rzadko zdajemy sobie sprawę z faktu, że każde nasze działanie jest uregulowane prawem. Prowadząc samochód podlegamy pod ustawę Prawo o ruchu drogowym. Prawa i obowiązki pracodawcy i pracownika reguluje Kodeks Pracy. Przy zakładaniu firmy musimy podjąć decyzję, jaką formę prawną chcemy jej nadać.

Jednoosobowa działalność gospodarcza – firma zakładana przez osobę fizyczną (czyli człowieka). Najczęstsza i najprostsza do założenia. Za zobowiązania firmy odpowiada się całym swoim majątkiem.

Spółka cywilna – dwie lub więcej osoby fizyczne chcą założyć firmę razem. Powody są różne, np. jedna ma pomysł, a druga pieniądze, albo jedna ma lokal i sprzęt, a druga umie z tego sprzętu korzystać. Wszyscy wspólnicy odpowiadają za zobowiązania spółki całym majątkiem, również prywatnym. Prawa i obowiązki wspólników określa Kodeks Cywilny.

Spółka jawna – bardzo podobna do cywilnej, ale musi być zarejestrowana w KRS i ma ułomną osobowość prawną1. W nazwie spółki musi być umieszczone chociaż jedno nazwisko wspólnika. Za zobowiązania spółki również odpowiada się całym majątkiem wspólników, ale w pierwszej kolejności z majątku spółki.

Spółka partnerska – założyć ją mogą jednie osoby fizyczne wykonujące wolny zawód, np. adwokat, lekarz, tłumacz przysięgły. Partner spółki odpowiada za zobowiązania powstałe w związku z wykonywaniem przez niego wolnego zawodu oraz za zobowiązania spółki niezwiązane z wykonywaniem wolnego zawodu, np. zaciągnięcie kredytu przez spółkę. W umowie spółki można zawrzeć postanowienie, że jeden albo większa liczba partnerów godzą się na ponoszenie odpowiedzialności, tak jak wspólnik spółki jawnej.

Spółka komandytowa – ma specyficzną odpowiedzialność wobec wierzycieli. Co najmniej jeden wspólnik musi odpowiadać całym majątkiem, i co najmniej jeden wspólnik ma odpowiedzialność ograniczoną. Wspólnikami mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i posiadające osobowość prawną.

Spółka komandytowo-akcyjna – pierwsza na naszej liście spółka, która musi mieć kapitał zakładowy2. Wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia, co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem. Akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki.

Spółka z o.o. – czyli z ograniczoną odpowiedzialnością. Posiada osobowość prawną. Jej funkcjonowanie reguluje Kodeks Spółek Handlowych. Musi posiadać kapitał zakładowy. Za zobowiązania odpowiada spółka całym majątkiem, wspólnicy nie odpowiadają majątkiem własnym.

Spółka akcyjna – jest najbardziej złożoną formą spółki. Posiada osobowość prawną. Jej funkcjonowanie reguluje Kodeks Spółek Handlowych. Kapitał zakładowy podzielony jest na akcje o równej wartości. Akcje mogą być kupowane i sprzedawane na giełdzie. Za zobowiązania spółka odpowiada majątkiem spółki. Akcjonariusze ryzyko ponoszą jedynie do wysokości wniesionego kapitału.

Umowy spółek, które muszą mieć formę aktu notarialnego:

  • umowa spółki partnerskiej,
  • umowa spółki komandytowej,
  • umowa spółki komandytowo-akcyjnej,
  • umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
  1. ułomna osobowość prawna – ni pies ni wydra. Osoba fizyczna odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania. Osoba prawna to jednostka organizacyjna, która jest podmiotem prawa. Jej działania są regulowane przez Kodeks Cywilny. Ułomna osobowość prawna to coś pomiędzy, może działać i zaciągać zobowiązania, ale jej odpowiedzialność za zobowiązania jest różna.

  2. kapitał zakładowy – zwany też założycielskim, ponieważ jest to pierwotny wkład wniesiony przez wspólników przy zakładaniu spółki. Minimalne wkłady są określane przepisami.



F jak firma, F jak fajne życie