Urząd Skarbowy


Nie tylko przedsiębiorca może podlegać kontroli. Dotyczyć może ona również tzw. zwykłego człowieka. Urząd skarbowy nie ma możliwości sprawdzenia każdego (może by i chcieli, ale fizycznie nie są w stanie), dlatego kontrolują wyrywkowo lub jeśli coś im ewidentnie “wpadnie w oko”.

Najczęstsze przyczyny rozpoczęcia kontroli u “zwykłego” człowieka

  1. W deklaracji rocznej wykazana jest duża kwota do zwrotu, wynikająca z korzystania z ulg. US ma prawo zażądać dokumentów potwierdzających prawo do skorzystania z ulgi.
  2. Złożenie PCC-3, gdzie określono wartość sprzedawanej (pożyczanej, darowanej) rzeczy. Jeżeli cena rażąco odbiega od przeciętnych cen na rynku, US wzywa do udowodnienia zasadności podanej kwoty, Jeśli nie udowodnimy, to sam wyliczy wartość i nakaże dopłatę podatku.
  3. Złożenie VZM-1 i zwrot podatku VAT od materiałów budowlanych zawsze podlega kontroli.

Zasadniczym obowiązkiem przedsiębiorcy jest posiadanie i prowadzenie w swojej siedzibie książki kontroli. Nie jest możliwe przechowywanie takiej książki w biurze rachunkowym. Obowiązek ten został wprowadzony z dniem 21 sierpnia 2004 r. Przedsiębiorca jest obowiązany dokonywać w książce kontroli wpisu informującego o wykonaniu zaleceń pokontrolnych, bądź wpisu o ich uchyleniu przez organ kontroli lub jego organ nadrzędny albo sąd administracyjny. Ponadto przedsiębiorca jest obowiązany przechowywać wszelkie upoważnienia i protokoły kontroli otrzymane od 21 sierpnia 2004 r., a także udostępniać je na żądanie organu kontroli.

Okres przechowywania dokumentacji związanej z kontrolą został określony w art. 86 par. 1 Ordynacji podatkowej. Przechowujemy go do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego protokół dotyczy.

Powody kontroli US-VAT

Są zachowania podatnika, które wywołują nieplanowane kontrole:

  1. wykazywanie przez podatników dużo większych niż zazwyczaj kwot podatku do zwrotu,
  2. wykazywanie zwrotów, szczególnie przez podatników deklarujących w ostatnich latach podatkowych straty z działalności gospodarczej, niskie dochody lub podatników nowo powstałych,
  3. wykazywanie dużych zakupów środków trwałych i żądających bezpośredniego zwrotu znacznych kwot,
  4. deklarowanie przez podatnika nadzwyczaj wysokiego podatku naliczonego i małej sprzedaży,
  5. wykazywanie wysokich obrotów przy jednoczesnych minimalnych wpłatach podatku,
  6. dokonywanie wielu korekt deklaracji podatkowej,
  7. sprawdzenie wywiązywania się przez podatnika z obowiązku ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących,
  8. wykazywanie dużych kwot transakcji wewnątrzwspólnotowych,
  9. stwierdzenie rozbieżności wynikających z deklarowanych przez podatników wielkości obrotów a danymi o tych obrotach zawartymi w systemie VIES (informatycznym systemie umożliwiającym wymianę informacji pomiędzy państwami członkowskimi UE o dostawach towarów),
  10. kontrola może również być planową (typowanie jednostek do planu kontroli następuje z tytułu wielu różnych czynników).

Do typowych czynności kontrolnych wykonywanych w ramach postępowania kontrolnego należą:

  1. sprawdzenie zgodności kwot ujętych w deklaracji z zapisami w rejestrach VAT,
  2. sprawdzenie zgodności zapisów w rejestrach VAT z dokumentami źródłowymi,
  3. kontrola dokumentów źródłowych pod względem spełnienia wymogów formalnych,
  4. kontrola prawidłowości określenia momentu powstania obowiązku podatkowego, np. usługi budowlane lub roboty budowlano-montażowe, zaliczki,
  5. prawidłowe dokumentowanie zmniejszenia obrotu – zwroty towaru przez osobę fizyczną – czy kontrolowany posiada oryginał paragonu, kartę gwarancyjną lub protokół uznania reklamacji, lub potwierdzenie odbioru faktury korygującej przez nabywcę-firmę,
  6. kontrola transakcji wewnątrzwspólnotowych dostaw i wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów, czyli: moment powstania obowiązku podatkowego, przeliczanie kwot wykazanych na fakturach, w sytuacji gdy kwoty te wykazywane są w walutach obcych, rozliczanie transakcji w kwartalnych informacjach podsumowujących,
  7. sprawdzenie prawidłowości stosowania przepisów dotyczących miejsca świadczenia usług,
  8. kontrola stosowania właściwych stawek podatkowych,
  9. prawidłowość obniżania kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
  10. sprawdzenie poprawności wyliczania struktury zakupów.

Kontrola VAT – najczęstsze błędy

  1. Przedwcześnie odliczany podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług, w stosunku do których prawo do odliczenia powstaje w rozliczeniu za okres, w którym powstaje obowiązek podatkowy u sprzedawcy.
  2. Odliczanie podatku naliczonego z tytułu nabycia samochodów osobowych.
  3. Odliczanie podatku naliczonego z tytułu rat leasingowych od samochodów osobowych.
  4. Odliczenie całego podatku naliczonego z faktur zakupu paliwa do samochodów osobowych.
  5. Odliczanie podatku naliczonego z tytułu zakupu usług noclegowych i gastronomicznych.

Kontrola podatkowa

Czynności sprawdzające mają na celu zweryfikowanie poprawności i terminowości składania deklaracji.

Sprawdzeniu, czy kontrolowani wywiązują się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego, służy kontrola podatkowa. W jej wyniku następuje m. in. kontrola ksiąg, deklaracji, wpłat itp. To właśnie kontrola podatkowa polega na wizycie w firmie kontrolerów urzędu skarbowego w celu skontrolowania np. prawidłowości zadeklarowanych podstaw opodatkowania w określonym okresie, czy też prawidłowości dokonanych rozliczeń w zakresie podatku VAT.

Odmianą kontroli jest kontrola skarbowa, przeprowadzana przez Urząd Kontroli Skarbowej, potocznie nazywany policją podatkową. Kontrola skarbowa dotyczy szerszego spektrum zagadnień, np. rozliczeń z funduszami (ZUS, fundusz pracy itp.), a nie tylko zobowiązań podatkowych. Do małych firm prowadzonych przez osoby fizyczne UKS trafia znacznie rzadziej niż urząd skarbowy.

W praktyce występują również kontrole krzyżowe polegające na potwierdzeniu udokumentowania u podatnika transakcji wykazanych u innego kontrolowanego podatnika. Kontrola taka trwa zazwyczaj bardzo krótko i – o ile wszystkie faktury zaksięgowano – nie oznacza dla podatnika żadnych nieprzyjemności.



F jak firma, F jak fajne życie