Zakupy wewnątrzwspólnotowe


Polski przedsiębiorca-płatnik VAT kupuje towary lub usługi od innego polskiego przedsiębiorcy-płatnika VAT i dostaje fakturę. Faktura pozwala mu na pomniejszenie podatku do zapłaty. W całej Polsce stawki VAT są takie same dla danego towaru lub usługi.

Podatek VAT obowiązuje we wszystkich państwach należących do Unii Europejskiej, jednak poszczególne państwa mają swobodę w określaniu stawek podatku. Oznacza to, że ten sam towar może mieć inne stawki VAT w różnych krajach, np. buty mogą w Polsce być objęte 23% stawką a w Niemczech 19%. Gdyby to tak zostawić, byłoby to niezgodne z zasadą neutralności podatku VAT, mogłoby również być narzędziem nieuczciwej konkurencji.

Zagrożenie dla neutralności podatku

Polak mógłby odliczyć tylko 19%, a sprzedać musiałby ze stawką 23%. Traciłby na odliczeniu podatku VAT, jednak kupowałby taniej niż w polskiej hurtowni.

Zagrożenia dla uczciwej konkurencji

Państwa, przy ustalaniu stawek VAT na poszczególne towary, mogłyby manipulować rynkiem. Przedsiębiorcy zaś zaczęliby kupować towary w państwach z najwyższym podatkiem VAT, a sprzedawać w państwach z najniższym, następnie występować do fiskusa danego kraju o zwrot nadwyżki.

Wprowadzono przepisy pozwalające uniknąć obu zagrożeń. Jeżeli polski przedsiębiorca-płatnik VAT dokona zgłoszenia jako płatnik VAT unijny i kupi buty od niemieckiego przedsiębiorcy, który również będzie płatnikiem unijnym, to niemiecki sprzedawca nie naliczy podatku VAT. Dla takiej sprzedaży będzie mógł zastosować stawkę VAT w wysokości 0%.

Niemiec sprzeda ze stawką 0%. Polak do takiej transakcji musi doliczyć podatek VAT obowiązujący w Polsce. Wystawia fakturę wewnętrzną. Podatek z tej faktury wykazuje zarówno w ewidencji zakupów jak i ewidencji sprzedaży VAT, co sprawia, że podatek będzie dla niego neutralny.

Odsprzedając ten towar dalej naliczy podatek należny w stawkach obowiązujących w Polsce.

Zarówno sprzedawca (w tym przykładzie firma niemiecka) jak i nabywca mają obowiązek wykazać tę transakcję na deklaracji VAT-UE. Dane trafiają do systemu VIES1.

  1. VIES: VAT Information Exchange System, czyli System Wymiany Informacji o VAT, który umożliwia automatyczną wymianę informacji w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych oraz zapewnia kontrolę nad przepływem towarów pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi UE. Umożliwia wykrycie nieprawidłowości związanych z przepływem towarów.



F jak firma, F jak fajne życie