Zatem, czym jest cyfrowy paszport produktui jakie obowiązki zaczną spoczywać na sprzedawcach? Na te pytania i wiele innych odpowiedź znajdziesz w poniższym artykule!
Cyfrowy Paszport Produktu – co to jest?
Cyfrowy Paszport Produktu – podstawa prawa
Cyfrowy Paszport Produktu (Digital Product Passport, DPP), to narzędzie wprowadzone w ramach Rozporządzenia (UE) 2024/1781 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1781 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia ram ustalania wymogów ekoprojektu w odniesieniu do zrównoważonych produktów oraz zmiany dyrektywy (UE) 2020/1828 i rozporządzenia (UE) 2023/1542 i uchylenia dyrektywy 2009/125/WE.
Celem DPP jest zwiększenie przejrzystości w całym cyklu życia produktów na jednolitym rynku UE, wsparcie gospodarki o obiegu zamkniętym, ułatwienie świadomych wyborów konsumenckich oraz walka z greenwashingiem i produktami podrobionymi.
Harmonogram wdrażania DPP
Harmonogram wdrażania Cyfrowego Paszportu Produktu (DPP):
- Lipiec 2024 r. – wejście w życie rozporządzenia ESPR
- 2026 r. – obowiązek DPP będzie wprowadzany stopniowo dla wybranych grup produktów, w tym elektroniki, tekstyliów, baterii i budownictwa. Pierwsza faza koncentruje się na żelazie i stali, z uwzględnieniem emisji, efektywności energetycznej i odporności
- 2027 r. – dołączą aluminium, tekstylia i opony, wraz z przepisami dotyczącymi materiałów wtórnych, wydłużonej żywotności produktów oraz lepszej możliwości recyklingu. W tym roku wprowadzone zostaną też zasady dotyczące możliwości naprawy urządzeń elektronicznych
- 2028 r. – przepisy obejmą meble, z naciskiem na efektywne wykorzystanie zasobów i minimalizowanie wpływu na środowisko
- 2029 r. – obowiązek DPP obejmie materace i urządzenia elektroniczne, uwzględniając trwałość, możliwość recyklingu i zawartość materiałów pochodzących z recyklingu
- Do 19 lipca 2026 r. – Komisja Europejska utworzy cyfrowy rejestr, w którym w bezpieczny sposób będą przechowywane co najmniej unikalne identyfikatory produktów
Definicja cyfrowego paszportu produktu
Jeśli chodzi o definicję cyfrowego paszportu produktu, to zgodnie z art. 2 pkt 28 Rozporządzenia cyfrowy paszport produktu oznacza zbiór danych specyficznych dla danego produktu, który zawiera informacje określone w mającym zastosowanie akcie delegowanym przyjętym na podstawie art. 4 i który jest dostępny drogą elektroniczną za pośrednictwem nośnika danych zgodnie z rozdziałem III.
Z powyższego wynika, że cyfrowy paszport produktu, to nic innego jak zbiór informacji w wersji elektronicznej dotyczących konkretnego produktu, który:
- Zawiera określone dane, ustalone w przepisach wykonawczych (akty delegowane przyjęte na podstawie art. 4 rozporządzenia)
- Jest specyficzny dla danego produktu – może dotyczyć modelu, partii lub pojedynczego egzemplarza
- Jest dostępny elektronicznie, np. przez kod QR, NFC lub link online
- Umożliwia udostępnienie danych różnym podmiotom: konsumentom, sprzedawcom, recyklerom, organom nadzoru czy celnym
Regulacje dla cyfrowego paszportu produktu
Rozdział III rozporządzenia (UE) 2024/1781 został poświęcony w całości Cyfrowemu Paszportowi Produktu (DPP) i szczegółowo określa jego definicję, wymagania techniczne, sposób funkcjonowania, zasady przechowywania danych, dostęp dla różnych podmiotów oraz powiązanie z niepowtarzalnymi identyfikatorami i centralnym rejestrem.
ARTYKUŁ 9 – CYFROWY PASZPORT PRODUKTU
Treść:
- produkty można wprowadzić do obrotu lub oddać do użytku tylko wtedy, gdy dostępny jest cyfrowy paszport produktu zgodnie z aktami delegowanymi
- dane w paszporcie muszą być poprawne, pełne i aktualne
- akty delegowane określają: dane do zawarcia, nośnik danych, poziom (model, partia, artykuł), sposób udostępniania klientom, podmioty mające dostęp, podmioty tworzące/aktualizujące DPP okres dostępności danych
- możliwe są zwolnienia dla produktów, gdy brak specyfikacji technicznych lub istnieją inne systemy informacyjne w UE
Wnioski:
- DPP staje się obligatoryjny dla określonych grup produktów.
- Wymaga uregulowania kto i w jaki sposób tworzy, udostępnia i aktualizuje dane.
- Zapewnia przejrzystość i kontrolę zgodności produktów w całym łańcuchu wartości.
ARTYKUŁ 10 – WYMOGI DOTYCZĄCE CYFROWEGO PASZPORTU PRODUKTU
Treść:
- DPP musi mieć niepowtarzalny identyfikator powiązany z nośnikiem danych (np. QR, NFC)
- Dane muszą być strukturalne, interoperacyjne, możliwe do odczytu maszynowego i przenoszenia
- Dane osobowe klientów mogą być przechowywane tylko za ich zgodą
- DPP może odnosić się do modelu, partii lub pojedynczego artykułu
- Podmioty wprowadzające produkt do obrotu dostarczają sprzedawcom cyfrową kopię lub link do danych w ciągu 5 dni roboczych
Wnioski:
- Wprowadzenie produktu wymaga fizycznego lub cyfrowego nośnika danych
- DPP musi być kompatybilny ze standardami otwartymi i umożliwiać automatyczne przetwarzanie danych
- Sprzedawcy i platformy e-commerce muszą mieć możliwość udostępniania DPP klientom
ARTYKUŁ 11 – PROJEKT TECHNICZNY I FUNKCJONOWANIE DPP
Treść:
- DPP musi być w pełni interoperacyjny z innymi DPP i umożliwiać dostęp dla wszystkich podmiotów uprawnionych (klienci, producenci, recyklerzy, organy nadzoru)
- Dane muszą być przechowywane bezpiecznie i uwierzytelnione
- Nowe DPP powiązane z wcześniejszymi wersjami
- DPP musi pozostać dostępny także po niewypłacalności lub likwidacji podmiotu gospodarczego
- Dostawcy usług DPP nie mogą wykorzystywać danych poza zakresem świadczenia usług
Wnioski:
- System DPP jest kompleksowy, długoterminowy i bezpieczny
- Utrzymanie DPP wymaga odpowiedzialności zarówno od producenta, jak i od dostawców usług cyfrowych
ARTYKUŁ 12 – NIEPOWTARZALNE IDENTYFIKATORY
Treść:
- Identyfikatory podmiotów i zakładów muszą być zgodne z normami europejskimi lub międzynarodowymi
- Jeśli identyfikator nie istnieje, podmiot gospodarczy wnioskuje o jego wydanie i przekazuje informacje zainteresowanemu podmiotowi
- Komisja ustala zasady zarządzania cyklem życia identyfikatorów, wydawania, aktualizacji i wycofywania
Wnioski:
- Każdy podmiot i zakład musi mieć unikalny identyfikator
- System zapewnia wiarygodność i globalną niepowtarzalność danych w DPP
ARTYKUŁ 13 – REJESTR CYFROWYCH PASZPORTÓW PRODUKTÓW
Treść:
- Komisja stworzy cyfrowy rejestr do 19 lipca 2026 r., przechowujący m.in. niepowtarzalne identyfikatory i kody towarów
- Dane do rejestru wprowadza podmiot gospodarczy wprowadzający produkt
- Rejestr zapewnia bezpieczeństwo danych i dostępność dla Komisji, organów krajowych i celnych
Wnioski:
- istnieje centralny, bezpieczny rejestr DPP
- rejestr umożliwia weryfikację autentyczności produktów i wspiera kontrolę celną oraz nadzór rynku
ARTYKUŁ 14 – PORTAL INTERNETOWY Z DANYMI DPP
Treść:
- Komisja tworzy publiczny portal umożliwiający wyszukiwanie i porównywanie danych z DPP, z zachowaniem praw dostępu określonych w aktach delegowanych
Wnioski:
- Portal zwiększa przejrzystość danych dla zainteresowanych stron
- Ułatwia konsumentom i firmom korzystanie z informacji DPP
ARTYKUŁ 15 – KONTROLE CELNE ZWIĄZANE Z DPP
Treść:
- Przy dopuszczeniu produktu do obrotu należy podać niepowtarzalny identyfikator rejestracyjny produktu
- Organy celne mogą dopuścić produkt tylko po zweryfikowaniu identyfikatora w rejestrze
- Rejestr zostanie połączony z unijnym systemem jednego okienka w dziedzinie ceł (CSW-CERTEX)
- Dane DPP są wykorzystywane do kontroli celnej, zarządzania ryzykiem i dopuszczenia do swobodnego obrotu
Wnioski:
- DPP staje się narzędziem nie tylko informacyjnym, ale także kontrolnym w procedurach celnych
- Automatyczna weryfikacja przez rejestr zapewnia szybszą i bezpieczniejszą obsługę produktów na granicy
Kogo obejmuje obowiązek wprowadzenia DPP?
Obowiązek DPP dotyczy wszystkich producentów i dystrybutorów wprowadzających produkty do UE, niezależnie od lokalizacji siedziby firmy. Oznacza to, że cyfrowy paszport produktu stanie się standardem globalnym i wpłynie na sposób zarządzania danymi w międzynarodowych łańcuchach dostaw.
Jakie informacje znajdą się w cyfrowym paszporcie produktu?
Cyfrowy paszport produktu gromadzi wszystkie kluczowe dane o produkcie – od jego powstania aż po koniec cyklu życia. W DPP znajdą się m.in.:
- IDENTYFIKACJA I DANE PODSTAWOWE
- nazwa, model, numer seryjny, unikalny identyfikator (UID)
- SKŁAD I POCHODZENIE MATERIAŁÓW
- zawartość surowców, w tym materiały z recyklingu
- surowce krytyczne i ich źródło
- SPECYFIKACJA TECHNICZNA
- parametry, wymiary, trwałość
- informacje o naprawialności
- INSTRUKCJE UŻYTKOWANIA I SERWISU
- konserwacja, wymiana części, naprawy
- ŚLAD ŚRODOWISKOWY
- emisje CO₂, zużycie energii i wody
- SUBSTANCJE NIEBEZPIECZNE I CYRKULARNOŚĆ
- informacje o substancjach niebezpiecznych
- możliwości demontażu, recyklingu i odzysku materiałów
- HISTORIA SERWISOWA I GWARANCJA
- naprawy, przeglądy, aktualizacje
- okres gwarancji, jej zakres i warunki
- INSTRUKCJE UTYLIZACJI
- jak bezpiecznie zutylizować produkt lub odzyskać z niego energię
Cyfrowy Paszport Produktu w e-commerce – nowe obowiązki sprzedawców
Wprowadzenie Cyfrowego Paszportu Produktu (DPP) w e-commerce niesie ze sobą szereg obowiązków i zmian w zarządzaniu produktami, m.in.:
- REJESTRACJA PRODUKTÓW W SYSTEMIE DPP – każdy produkt dostępny w sprzedaży musi mieć swój cyfrowy paszport (ważne: sprawdź, które produkty w Twoim sklepie objęte są obowiązkiem DPP i zarejestruj je zgodnie z wymogami prawa)
- UDOSTĘPNIANIE DANYCH KLIENTOM – dane z DPP muszą być łatwo dostępne, np. poprzez stronę produktu lub kod QR (ważne: zapewnij, aby klienci mogli w prosty sposób sprawdzić informacje o produkcie przed zakupem)
- AUDYT POSIADANYCH INFORMACJI – przeanalizuj, jakie dane o produktach już posiadasz (ważne: upewnij się, że są kompletne i przechowywane w odpowiednim miejscu to ułatwi tworzenie i aktualizację cyfrowych paszportów)
- WYZNACZENIE ODPOWIEDZIALNYCH OSÓB – wyznacz w swojej firmie osobę odpowiedzialną za wprowadzanie i aktualizację danych w DPP
- SZKOLENIA ZESPOŁU I WSPÓŁPRACA Z PARTNERAMI – zadbaj, aby Twój zespół znał nowe obowiązki
- ŚLEDZENIE ZMIAN W PRZEPISACH – przepisy dotyczące DPP mogą się zmieniać, dlatego ważne jest aby monitorować przepisy i terminy wdrożenia dla swojej branży, aby nie narazić się na niezgodność z regulacjami
- AKTUALIZACJA DANYCH W DPP – każda zmiana w produkcie (np. skład materiałów, certyfikaty) wymaga aktualizacji informacji w cyfrowym paszporcie produktu (ważne: dane muszą być zawsze aktualne i poprawne)
Pamiętaj, że obowiązek wprowadzenia Cyfrowego Paszportu Produktu w UE wejdzie w życie stopniowo. Najwcześniej dotyczy produktów elektronicznych, baterii i wybranych wyrobów w 2026–2027 r., a później obejmie kolejne branże.
Jak DPP wpłynie na konsumentów?
Dzięki Cyfrowemu Paszportowi Produktu konsumenci mogą porównywać produkty pod kątem ekologii i trwałości wybierać te bardziej przyjazne środowisku śledzić historię produktu od producenta przez dystrybutora aż po poprzednie naprawy lub regeneracje podejmować odpowiedzialne decyzje zakupowe unikając produktów podrabianych lub niespełniających standardów jakości i bezpieczeństwa.
Podsumowanie
Cyfrowy Paszport Produktu to nie tylko wymóg prawny, ale też okazja, żeby Twój sklep wyróżnił się na rynku i pokazał klientom, że działasz ekologicznie. Wdrożenie DPP wymaga przygotowania, ale to inwestycja, która buduje zaufanie kupujących i podnosi wiarygodność marki. Pamiętaj jednak, że obowiązki będą wprowadzane stopniowo, bowiem od 2026 r. będą dotyczyć m.in. elektroniki, baterii i tekstyliów, a w kolejnych latach dołączą meble, materace i inne produkty. Już dziś sprawdź, czy Twój sklep i produkty, które oferujesz, obejmuje Cyfrowy Paszport Produktu i przygotuj się do zmian!