Zwrot VAT – zasada ogólna
Z ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a w szczególności z przepisu art. 87 wynika możliwość rozdysponowania nadwyżki podatku naliczonego nad należnym poprzez jej przeniesienie na następne okresy rozliczeniowe albo zwrot różnicy na rachunek bankowy. Jeśli chodzi o najważniejsze informacje dla podatnika wynikające z tegoż przepisu, to:
I. ZWROT VAT JEST PRAWEM PODATNIKA, A NIE UZNANIOWĄ DECYZJĄ URZĘDU
Z przepisu art. 87 ust. 1 ustawy o VAT wynika wprost, że jeżeli w danym okresie rozliczeniowym podatek naliczony przewyższa podatek należny, podatnik:
- może przenieść nadwyżkę na kolejne okresy rozliczeniowe albo
- żądać jej zwrotu na rachunek bankowy.
Organ podatkowy nie może dowolnie odmówić zwrotu – może jedynie zweryfikować jego zasadność.
II. PODSTAWOWY TERMIN ZWROTU VAT WYNOSI 60 DNI
Zgodnie z przepisem art. 87 ust. 2:
- standardowy termin zwrotu VAT to 60 dni od dnia złożenia deklaracji,
- zwrot następuje na rachunek bankowy zgłoszony do urzędu skarbowego (w tym rachunek na białej liście VAT).
III. URZĄD SKARBOWY MOŻE PRZEDŁUŻYĆ TERMIN ZWROTU VAT
Ustaw o VAT jednoznacznie wskazuje, że:
- jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć termin zwrotu,
- weryfikacja może odbywać się w ramach:
- czynności sprawdzających,
- kontroli podatkowej,
- kontroli celno-skarbowej,
- postępowania podatkowego.
Co istotne, samo przedłużenie terminu nie oznacza zakwestionowania zwrotu.
IV. PRZY PRZEDŁUŻENIU TERMINU MOŻLIWE SĄ ODSETKI DLA PODATNIKA
Jeżeli po przeprowadzeniu czynności:
- organ potwierdzi zasadność zwrotu,
- zwrot zostanie dokonany po upływie pierwotnych 60 dni,
- podatnikowi przysługują odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej. Ma to istotne znaczenie przy długotrwałych weryfikacjach.
Sprawdź nasz materiał wideo o KSeF:
Więcej instrukcji oraz inne materiały na temat KSeF, znajdziesz: tutaj.
Zwrot VAT a KSeF
Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o VAT w art. 87 ust. 5b przewidują możliwość szybszego, bo w terminie 40 dni otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym przez podatników, którzy dobrowolnie wystawiają wyłącznie faktury przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Należy jednak pamiętać, że prawo do skorzystania z tego skróconego terminu przysługuje wyłącznie po spełnieniu wszystkich ustawowych warunków, które muszą zostać spełnione łącznie.
Jeśli chodzi o najważniejsze informacje dla podatnika wynikające z tegoż przepisu, to:
I. ZWROT VAT W 40 DNI NIE MA CHARAKTERU UZNANIOWEGO
- Jeżeli podatnik spełnia wszystkie warunki wskazane w przepisie art. 87 ust. 5b ustawy o VAT, to:
- urząd skarbowy jest obowiązany dokonać zwrotu VAT w terminie 40 dni,
- organ podatkowy nie posiada swobody decyzyjnej w zakresie zastosowania tego terminu.
Oznacza to, że termin 40 dni do otrzymania zwrotu VAT stanowi prawo podatnika.
II. STOSOWANIE FAKTUR USTRUKTURYZOWANYCH
- Podatnik musi w danym okresie rozliczeniowym wystawiać faktury ustrukturyzowane w KSeF.
III. OGRANICZENIE KWOTY NIEROZLICZONEJ NADWYŻKI VAT
- Jeśli kwota podatku naliczonego lub nadwyżki VAT z poprzednich okresów, wykazana w deklaracji, nie przekracza 3 tys. zł, podatnik może skorzystać ze skróconego, 40 dniowego terminu zwrotu VAT.
IV. WYMAGANA „HISTORIA PODATKOWA” PODATNIKA
- Z 40 dniowego zwrotu VAT mogą skorzystać również podatnicy, którzy przez kolejne 12 miesięcy poprzedzających okres rozliczeniowy:
- byli zarejestrowani jako czynni podatnicy VAT,
- składali deklaracje VAT za każdy okres rozliczeniowy,
- posiadali rachunek bankowy zgłoszony do urzędu skarbowego i ujęty na białej liście VAT.
V. SKRÓCONY TERMIN ZWROTU NIE WYŁĄCZA KONTROLI
- Podatnicy muszą pamiętać, że zastosowanie 40-dniowego terminu zwrotu VAT nie oznacza braku kontroli. Urząd skarbowy nadal może:
- sprawdzać zasadność zwrotu,
- przedłużyć termin,
- wymagać zabezpieczenia majątkowego,
- prowadzić czynności sprawdzające i kontrole podatkowe.
Więcej na temat KSeF i kontroli podatkowych przeczytasz w tym artykule.
VI. WYJĄTKI OD WYŁĄCZNEGO STOSOWANIA FAKTUR USTRUKTURYZOWANYCH – ART. 87 UST. 5C USTAWY O VAT
Należy również wskazać, że w przepisie art. 87 ust. 5c ustawy o VAT przewidziano możliwość zwrotu podatku VAT w terminie 40 dni, gdy w danym okresie rozliczeniowym podatnik oprócz faktur ustrukturyzowanych wystawił faktury:
- których nie można wystawić w KSeF, bo nie spełniają wzoru faktury ustrukturyzowanej udostępnionego na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (art. 106nc ust. 3),
- uproszczone faktury przy sprzedaży ewidencjonowanej na kasie rejestrującej (art. 106e ust. 5 pkt 3).
Oznacza to, że niewystawienie części faktur w KSeF nie wyklucza prawa do 40 dniowego zwrotu VAT.
WAŻNE – do 31 stycznia 2026 r. 40-dniowy zwrot VAT przysługuje tylko tym podatnikom, którzy dobrowolnie korzystają z KSeF i spełniają wszystkie warunki. Od 1 lutego 2026 r., kiedy KSeF stanie się obowiązkowy, skrócony termin 40 dni będzie normą dla wszystkich, a dotychczasowe 60 dni przestanie obowiązywać. W praktyce oznacza to, że każdy podatnik korzystający z systemu otrzyma zwrot VAT maksymalnie w 40 dni, a wcześniejsza preferencja dla dobrowolnych użytkowników stanie się standardem.
Warunki skróconego zwrotu VAT przy KSeF
Na tę chwile, aby skorzystać z 40 dniowego terminu zwrotu VAT, podatnik musi spełnić łącznie następujące warunki:
I. Wystawianie wyłącznie faktur ustrukturyzowanych:
- w danym okresie rozliczeniowym podatnik wystawia tylko faktury w KSeF;
- wyjątek dotyczy faktur, których nie można wystawić w KSeF (np. niektóre faktury uproszczone).
II. Status czynnego podatnika VAT:
- podatnik musi być czynnym podatnikiem VAT przez co najmniej 12 miesięcy;
- w tym czasie musi składać deklaracje VAT za każdy okres rozliczeniowy.
III. Brak istotnych zaległości podatkowych:
- kwota nierozliczonego VAT z poprzednich okresów nie może przekraczać 3 tys. zł.
IV. Rachunek na białej liście VAT:
- zwrot VAT musi trafić na rachunek bankowy:
- zgłoszony do urzędu skarbowego,
- widniejący na tzw. białej liście podatników VAT.
Podsumowanie
Zwrot podatku VAT to dla przedsiębiorców ważna sprawa – każdy czeka na niego, żeby jak najszybciej poprawić płynność finansową swojej firmy. Dzięki KSeF cały proces weryfikacji i wypłaty VAT staje się szybszy i bardziej przewidywalny, co pozwala lepiej planować finanse i uniknąć niepotrzebnych opóźnień. KSeF zmienia sposób, w jaki podatnicy otrzymują zwrot VAT. Obecnie możliwy jest 40-dniowy zwrot dla tych, którzy dobrowolnie korzystają z KSeF i spełniają wszystkie warunki ustawowe. Z kolei od 1 lutego 2026 r., kiedy KSeF stanie się obowiązkowy, 40 dni stanie się standardowym terminem zwrotu VAT dla wszystkich transakcji w systemie, a dotychczasowe 60 dni przestanie obowiązywać.
A jeśli chcesz wiedzieć, czy fakturę uproszczoną należy wystawiać w systemie e-faktur, to przeczytaj ten artykuł.