Windykacja polubowna a sądowa – co wybrać?

×

Z poniższego artykułu dowiesz się, jaka jest różnica między windykacją sądową a polubowną oraz czym charakteryzują się oba procesy.

Czym jest windykacja polubowna?

Windykacja polubowna to proces odzyskiwania należności bez udziału sądu i polega na bezpośrednich negocjacjach z dłużnikiem lub z pomocą firm windykacyjnych. Celem jest szybkie i możliwie mało kosztowne odzyskanie pieniędzy przy zachowaniu dobrych relacji biznesowych. Współpraca z kontrahentami przynosi wiele korzyści, ale niesie też pewne ryzyka, a jednym z nich są nieterminowe płatności.

Najczęściej stosowane metody windykacji polubownej obejmują:

• wysyłanie wezwań do zapłaty,
• negocjacje telefoniczne lub mailowe,
• mediacje z udziałem stron lub firm windykacyjnych,
• wizyty osobiste i spotkania z dłużnikiem.

Jakie są etapy windykacji polubownej?

Windykację polubowną należy rozpocząć po terminie wymagalności należności. Na początku warto przypomnieć kontrahentowi o zadłużeniu telefonicznie lub dwukrotnie drogą mailową, informując przy tym, że brak uregulowania płatności może spowodować wysłanie formalnego wezwania do zapłaty, jeśli dotychczasowe działania nie przyniosą efektu.

Proces windykacji polubownej można przedstawić jako zestaw działań uporządkowanych według stopnia ich uciążliwości dla dłużnika – od łagodnych przypomnień po formalne wezwania, które zawsze poprzedzają skierowanie sprawy na drogę sądową.

Zatem należy wyróżnić następujące etapy windykacji polubownej:

• Kontakt telefoniczny lub mailowy – najłagodniejsza forma przypomnienia o zobowiązaniu. Celem jest ustalenie sytuacji dłużnika i ewentualnego dogodnego terminu spłaty.
• Spotkania osobiste z dłużnikiem – jeśli kontakt zdalny nie przynosi efektu, możliwe są wizyty w celu negocjacji i wyjaśnienia sytuacji.
• Mediacje z udziałem stron lub firm windykacyjnych – polubowna forma rozwiązania sporu, angażująca zewnętrznych mediatorów lub specjalistyczną firmę windykacyjną.
• Wezwania do zapłaty – najbardziej formalny krok polubowny, polegający na wysyłce trzech wezwań do zapłaty:
  • Wezwanie nr 1 (informacyjne) – przypomina dłużnikowi o zobowiązaniu i wyznacza termin dobrowolnej spłaty.
  • Wezwanie nr 2 (powtórne) – podkreśla, że to kolejne przypomnienie i ponownie wyznacza termin spłaty.
  • Wezwanie nr 3 (przedsądowe) – jasno informuje, że brak zapłaty spowoduje skierowanie sprawy na drogę sądową. Jeżeli po trzecim wezwaniu dług nadal nie zostanie uregulowany, wierzyciel może wówczas złożyć pozew do sądu.

Więcej na temat wezwań do zapłaty przeczytasz w tym artykule.

Zalety windykacji polubownej – kiedy warto ją wybrać?

Windykacja polubowna daje kilka istotnych korzyści:

• Możliwość dopasowania formy kontaktu oraz harmonogramu spłat do sytuacji dłużnika (np. rozłożenie zadłużenia na raty), co zwiększa szansę na odzyskanie należności.
• Uniknięcie wysokich kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
• Szansa na utrzymanie pozytywnych relacji z kontrahentem, co może mieć znaczenie przy dalszej współpracy.
• Stosunkowo szybka możliwość skłonienia dłużnika do wywiązania się z zobowiązania, zanim sprawa zostanie skierowana do sądu.

Wady windykacji polubownej – na co uważać?

Do głównych ograniczeń windykacji polubownej należą:

• Brak gwarancji reakcji ze strony dłużnika – może on nie odpowiadać na wezwania ani unikać spotkań, co w skrajnych przypadkach zmusza do skierowania sprawy na drogę sądową.
• Częściowe lub nieregularne spłaty – dłużnik może uregulować tylko część zobowiązania, a następnie zaprzestać dalszych płatności, co wydłuża proces odzyskania pełnej kwoty.
• Dodatkowe koszty w przypadku współpracy z firmą windykacyjną – należy uwzględnić wynagrodzenie takiej firmy lub prowizję od odzyskanej kwoty.

Co to jest windykacja sądowa?

Windykacja sądowa to proces dochodzenia należności z udziałem sądu, który kończy się prawomocnym wyrokiem. Po jego uzyskaniu wierzyciel może przymusowo ściągnąć dług, np. z konta bankowego lub majątku dłużnika, z pomocą komornika. Zwykle poprzedza ją etap windykacji polubownej , czyli wysyłanie kolejnych wezwań do zapłaty , w tym wezwania przedsądowego , mających na celu polubowne uregulowanie zobowiązań przez dłużnika. Jeżeli mimo tych prób dłużnik nadal nie reguluje należności, kolejnym krokiem jest skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego.

Ile trwa windykacja sądowa i jakie są jej etapy?

Etapy windykacji sądowej:

• POZEW O ZAPŁATĘ – pismo powoda (wierzyciela) składane do sądu, w którym wierzyciel dochodzi należności wraz z odsetkami i kosztami postępowania; w pozwie wskazuje się m.in. oznaczenie sądu i stron, dokładne żądanie zapłaty, wartość przedmiotu sporu, podstawę roszczenia, datę wymagalności długu oraz dowody jego istnienia, a także podkreśla się wcześniejsze próby polubownego rozwiązania sprawy (pozew może zostać wniesiony w postępowaniu zwykłym, uproszczonym, upominawczym lub nakazowym).
• POSTĘPOWANIE SĄDOWE – rozpatrzenie sprawy przez sąd, analiza dowodów oraz przesłuchanie stron.
• WYROK SĄDOWY – rozstrzygnięcie sądu, które stanowi podstawę do dalszej egzekucji należności.
• EGZEKUCJA KOMORNICZA – w przypadku braku dobrowolnej spłaty komornik przymusowo odzyskuje należność.

Czas trwania windykacji sądowej jest zmienny, bowiem w prostych sprawach może wynieść zaledwie około 2 miesięcy, a w bardziej skomplikowanych przypadkach ciągnąć się nawet kilka lat.

Jeśli zastanawiasz się, jak napisać pozew o zapłatę, to przeczytaj ten artykuł.

Zalety windykacji sądowej – kiedy to najlepsze rozwiązanie?

Windykacja sądowa jest skuteczna w sytuacjach, gdy dłużnik nie reaguje na polubowne wezwania. Do głównych zalet należą:

• Możliwość odzyskania kosztów postępowania, co oznacza, że oprócz samego długu wierzyciel może domagać się zwrotu kosztów sądowych oraz ewentualnych odsetek.
• Sąd i komornik zapewniają środki przymusu, których nie daje windykacja polubowna.
• Wyrok sądowy stanowi oficjalny dowód istnienia roszczenia, a prawomocne rozstrzygnięcie pozwala na egzekucję także w przyszłości, nawet jeśli dłużnik chwilowo nie posiada środków.

Wady windykacji sądowej – na co się przygotować?

Jeśli chodzi o minusy windykacji sądowej, to do nich należą:

• Ryzyko pogorszenia relacji z kontrahentem – wniesienie pozwu może zakończyć dotychczasową współpracę i negatywnie wpłynąć na dalsze kontakty biznesowe.
• Czas i koszty przygotowania pozwu – obejmuje to zebranie dokumentów i dowodów, wniesienie opłaty sądowej, a często także skorzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika (np. adwokata lub radcy prawnego).
• Długi czas trwania postępowania – w zależności od sprawy proces może trwać od kilku miesięcy do nawet kilku lat.
• Brak pewności co do ściągalności długu – dłużnik może nie posiadać środków lub znajdować się w sytuacji, w której egzekucja jest utrudniona; dodatkowo przy wielu wierzycielach zaspokojenie roszczeń może nastąpić dopiero w dalszej kolejności.
• Ryzyko nieskutecznej egzekucji – mimo prawomocnego wyroku i działań komornika, egzekucja może okazać się bezskuteczna.

Windykacja polubowna a sądowa – co wybrać?

Wybór metody windykacji zależy od sytuacji i charakteru długu:

• Windykacja polubowna sprawdza się, gdy zależy Ci na szybkim odzyskaniu należności i utrzymaniu dobrych relacji z dłużnikiem. Jest odpowiednia w przypadku małych i średnich kwot oraz dłużników, którzy są skłonni do współpracy.
• Windykacja sądowa jest skuteczna, gdy dłużnik jest oporny lub niewiarygodny, a próby polubownego odzyskania długu nie przyniosły efektu. Sprawdza się przy większych kwotach i w sytuacjach, w których potrzebny jest prawomocny wyrok oraz możliwość egzekucji komorniczej.

Często najlepszą strategią jest rozpoczęcie od windykacji polubownej , a dopiero w przypadku braku efektów, skierowanie sprawy na drogę sądową.

Podsumowanie

Skuteczne odzyskiwanie należności to nie tylko kwestia prawa, ale też strategii. Windykacja polubowna pozwala szybko i tanio odzyskać pieniądze, jednocześnie dbając o dobre relacje z kontrahentem. Windykacja sądowa daje pewność i formalną ochronę, gdy dłużnik jest oporny lub chodzi o większe kwoty. Najlepiej łączyć oba podejścia, najpierw spróbować polubownie, a w razie potrzeby skierować sprawę na drogę postępowania sądowego.