Skład VAT 2027 – na czym polega nowa procedura i kto będzie mógł z niej skorzystać?

Czym jest skład VAT?

Skład VAT to specjalnie zatwierdzone miejsce w Polsce, w którym określone towary będzie można przechowywać i nimi handlować bez konieczności rozliczania VAT na każdym etapie obrotu.

Zgodnie z przepisami miejsce przeznaczone na skład VAT musi tworzyć oznaczoną i wydzieloną całość, posiadać określony adres (lub adresy) oraz odpowiednie zaplecze techniczne, jeśli wymagają go odrębne regulacje.

Jeden skład VAT może obejmować kilka działek lub adresów, o ile stanowi spójną i zamkniętą całość. Analogicznie — pod jednym adresem może działać kilka odrębnych składów VAT, pod warunkiem ich właściwego wyodrębnienia.

Na czym będzie polegać procedura składu VAT?

Najważniejszą korzyścią ma być przesunięcie momentu rozliczenia VAT. Towar może zostać wprowadzony do składu VAT, a następnie być przedmiotem kolejnych transakcji między różnymi przedsiębiorcami, pozostając fizycznie w tym samym miejscu.

Przy spełnieniu określonych warunków transakcje objęte procedurą będą mogły korzystać ze stawki 0 proc. VAT. Podatek będzie co do zasady rozliczany dopiero po zakończeniu procedury, np. w momencie wyprowadzenia towaru ze składu.

Może to mieć szczególne znaczenie dla firm, które kupują towary, przechowują je przez dłuższy czas i dokonują kilku transakcji przed ich ostatecznym wydaniem lub wysłaniem za granicę.

Skład VAT i procedura składu VAT

Należy rozróżnić skład VAT od procedury składu VAT.

Skład VAT to wyznaczone miejsce przeznaczone do składowania towarów objętych procedurą składu VAT.

Procedura składu VAT (dalej: procedura) to z kolei reżim podatkowy, który na czas składowania towarów pozwala na odroczenie obowiązku zapłaty podatku VAT na zasadach określonych w przepisach.

W konsekwencji konieczne jest uzyskanie dwóch odrębnych zezwoleń: na prowadzenie składu VAT oraz na korzystanie z procedury składu VAT.

Przy czym podmiot prowadzący skład VAT nie musi sam korzystać z procedury składu VAT (może prowadzić wyłącznie skład usługowy dla innych firm). Z kolei podmiot korzystający z procedury składu VAT nie musi posiadać własnego składu. Dopuszczalne jest jednak łączenie obu tych funkcji przez jeden podmiot.

Inne wymagania formalne stawiane są przedsiębiorcom chcącym prowadzić skład VAT, a inne tym, którzy planują jedynie korzystać z procedury składu VAT.

Kto będzie mógł prowadzić skład VAT?

Prowadzenie składu VAT będzie wymagało uzyskania zezwolenia od naczelnika urzędu skarbowego. Prowadzący skład będzie musiał spełnić określone warunki, w szczególności:

• posiadać siedzibę działalności gospodarczej na terenie UE,
• być czynnym podatnikiem VAT przez co najmniej 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o prowadzenie składu VAT,
• nie posiadać określonych zaległości podatkowych,
• nie być objętym postępowaniem egzekucyjnym, likwidacyjnym, upadłościowym ani restrukturyzacyjnym,
• spełniać wymagania dotyczące niekaralności,
• posiadać tytuł prawny do miejsca, w którym będzie prowadzony skład,
• posiadać odpowiednie zaplecze techniczne, jeżeli jest ono wymagane dla określonych towarów.

Zezwolenie na prowadzenie składu ma być wydawane bezterminowo, ale może zostać cofnięte w przypadku utraty wymaganych warunków lub powtarzających się naruszeń obowiązków.

Co istotne, przepisy nie wymagają, aby przedsiębiorca był właścicielem nieruchomości. Tytułem prawnym może być również np. najem lub dzierżawa.

Jeden magazyn może obsługiwać różne towary

W jednym składzie VAT będą mogły znajdować się zarówno towary objęte procedurą składu VAT, jak i towary pozostające poza nią. Muszą być jednak przechowywane i ewidencjonowane w sposób umożliwiający ich jednoznaczną identyfikację.

Przepisy nie wymagają koniecznie fizycznej ściany czy osobnego magazynu, ale sposób organizacji składowania musi wykluczać pomieszanie obu kategorii towarów.

Jakie towary będą mogły zostać objęte procedurą składu VAT?

Wykaz towarów, do których może być zastosowana procedura składu VAT znajduje się w nowym załączniku nr 3 do ustawy o VAT. Są to:

• Warzywa oraz niektóre korzenie i bulwy, jadalne;
• Owoce i orzechy jadalne; skórki owoców cytrusowych lub melonów;
• Kawa, herbata, maté (herbata paragwajska) i przyprawy;
• Zboża;
• Nasiona i owoce oleiste; ziarna, nasiona i owoce różne; rośliny przemysłowe lub lecznicze; słoma i pasza;
• Tłuszcze i oleje pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub mikrobiologicznego oraz produkty ich rozkładu; gotowe tłuszcze jadalne; woski pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego;
• Cukry i wyroby cukiernicze – z wyłączeniem towarów objętych CN 1704; wyroby cukiernicze (włącznie z białą czekoladą), niezawierające kakao;
• Kakao i wyroby z kakao;
• Chemikalia nieorganiczne; organiczne lub nieorganiczne związki metali szlachetnych, metali ziem rzadkich, pierwiastków promieniotwórczych lub izotopów;
• Chemikalia organiczne;
• Kauczuk i artykuły z kauczuku;
• Wełna, cienka lub gruba sierść zwierzęca; przędza i tkanina z włosia końskiego;
• Metale szlachetne i metale platerowane metalem szlachetnym – wyłącznie towary objęte CN od 7106 do 7112;
• Miedź i artykuły z miedzi;
• Nikiel i artykuły z niklu;

  Pojazdy nieszynowe oraz ich części i akcesoria – wyłącznie towary objęte CN od 8701 do 8706 oraz 8709 i 8711.

  Towar będzie można przechowywać w procedurze maksymalnie przez 24 miesiące. Termin ten będzie liczony od pierwotnego objęcia towaru procedurą. Sama zmiana właściciela nie rozpocznie nowego okresu 24 miesięcy.

  Co można robić z towarem w składzie?

  Skład VAT ma służyć przede wszystkim przechowywaniu i obrotowi towarami, a nie ich produkcji.

  Towary będą mogły zmieniać właściciela podczas pobytu w składzie. Sprzedaż wewnątrz składu nie będzie jednak powodowała automatycznego zakończenia procedury, jeżeli zarówno sprzedawca, jak i nabywca posiadają wymagane zezwolenia.

  Dozwolone będą określone czynności, takie jak: magazynowanie, sortowanie, przeładunek, pakowanie, konserwacja, utrzymywanie odpowiedniej temperatury, pobieranie próbek, badania techniczne, określone naprawy związane z transportem lub przeładunkiem.

  Towarów objętych procedurą nie będzie można sprzedawać konsumentom ani rolnikom ryczałtowym. Aby dokonać takiej sprzedaży, trzeba będzie najpierw zakończyć procedurę.

  Przy określonych transakcjach 0% VAT

  Jednym z najważniejszych elementów procedury składu VAT będzie możliwość zastosowania stawki 0% VAT przy określonych transakcjach związanych ze składem. Może ona dotyczyć m.in.:

  • dostaw towarów do składu,
  • określonych wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów do składu VAT,
  • niektórych dostaw dokonywanych już w składzie,
  • usług bezpośrednio związanych z towarami objętymi procedurą.

  Aby zastosować stawkę 0% VAT, zarówno sprzedawca, jak i nabywca będą musieli posiadać zezwolenie na stosowanie procedury składu VAT. Wprowadzenie towaru do składu będzie musiało być również potwierdzone odpowiednim dokumentem wystawionym przez prowadzącego skład.

  Stawka 0 proc. VAT może dotyczyć również niektórych usług związanych bezpośrednio z towarem, np. magazynowania, sortowania, przeładunku czy pakowania.

  Kto będzie mógł korzystać z procedury składu VAT?

  Aby skorzystać z procedury składu VAT, przedsiębiorca będzie musiał uzyskać zezwolenie na jej stosowanie. Podmiot korzystający z procedury będzie musiał m.in.:

  • być czynnym podatnikiem VAT przez co najmniej 12 miesięcy,
  • spełniać warunki dotyczące zaległości podatkowych,
  • nie być objęty postępowaniem egzekucyjnym, likwidacyjnym, upadłościowym lub restrukturyzacyjnym,
  • spełniać wymagania dotyczące niekaralności,
  • posiadać roczne sprawozdanie finansowe objęte obowiązkowym badaniem.

  To ostatnie wymaganie oznacza, że możliwość korzystania z procedury składu VAT będzie skierowana przede wszystkim do większych i bardziej sformalizowanych przedsiębiorstw (podlegających obowiązkowi badania rocznego sprawozdania finansowego).

  Zezwolenie na stosowanie procedury ma być wydawane na 36 miesięcy.

  Ewidencja i raportowanie

  Prowadzący skład VAT będzie musiał prowadzić elektroniczną ewidencję pozwalającą ustalić m.in.: właściciela towaru, rodzaj, ilość i wartość towaru, datę jego przyjęcia, miejsce przechowywania, zmiany właściciela, wykonane usługi, datę i ilość wyprowadzonego towaru.

  Wpisy będą musiały być dokonywane na bieżąco, najpóźniej w następnym dniu roboczym po wystąpieniu danego zdarzenia. Ewidencję będzie trzeba przechowywać przez 5 lat od zakończenia roku, w którym zakończyła się procedura.

  Przy wprowadzeniu towaru do składu prowadzący skład VAT będzie zobowiązany wystawić dokument potwierdzający jego przyjęcie. Dokument może mieć formę papierową lub elektroniczną i ma być przekazany dostawcy oraz nabywcy, a w przypadku wprowadzenia towaru bez związku z transakcją – jego właścicielowi.

  Zaś przedsiębiorca korzystający z procedury będzie zobowiązany do składania elektronicznych zgłoszeń podsumowujących. Zgłoszenia mają być składane co tydzień — do 3. dnia tygodnia następującego po tygodniu, w którym towary zostały wprowadzone do składu. Co istotne, jeżeli w danym tygodniu nie dojdzie do żadnego wprowadzenia towarów, nie będzie konieczności składania tzw. zgłoszenia zerowego.

  Kiedy procedura składu VAT się kończy?

  Procedura składu VAT kończy się przede wszystkim z momentem wyprowadzenia towaru ze składu. Do jej zakończenia dochodzi również w przypadku:

  • sprzedaży towaru podmiotowi nieposiadającemu ważnego zezwolenia na korzystanie z procedury,
  • zmiany klasyfikacji towaru,
  • zmiany klasyfikacji towaru,
  • zniszczenia, utraty lub kradzieży towaru,
  • upływu 24 miesięcy składowania towaru,
  • cofnięcia zezwolenia na prowadzenie składu lub na korzystanie z procedury,
  • wygaśnięcia 36-miesięcznego zezwolenia (jeśli nie wydano nowego).

  Każde wyprowadzenie kończy procedurę w odniesieniu do danego towaru. Nie będzie można następnie zwrócić go do składu w ramach tej samej procedury, np. w związku z reklamacją lub odstąpieniem od umowy. Ponowne wprowadzenie towaru będzie wymagało rozpoczęcia procedury od początku.

  Zakończenie procedury i rozliczenie podatku VAT

  W momencie zakończenia procedury, podatnik:

  • ma 5 dni na obliczenie i wpłacenie podatku VAT na rachunek urzędu skarbowego,
  • w terminie do 5. dnia kolejnego miesiąca składa miesięczną deklarację o zakończeniu procedury.
  • Przy czym zapłacony podatek VAT zwiększa kwotę podatku naliczonego, co oznacza, że podatnik może go odliczyć w swoim standardowym
  • rozliczeniu VAT za dany okres – jeśli towary będą służyć czynnościom opodatkowanym.

  Co do zasady obowiązek ten będzie dotyczył właściciela towaru, który stosował procedurę w momencie jej zakończenia, czyli aktualnego właściciela towaru.

  Wyjątek – eksport i WDT

  Podatnik nie musi wpłacać podatku VAT przy wyprowadzeniu towaru ze składu, jeżeli wyprowadzenie następuje w celu realizacji eksportu towarów lub wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT) – pod warunkiem posiadania dokumentów potwierdzających wywóz w odpowiednich terminach.

  Warto pamiętać, że operator składu VAT odpowiada solidarnie z podatnikiem za jego zaległości podatkowe wynikające z wyprowadzenia towarów, jeśli wiedział lub powinien był przypuszczać, że podatek nie zostanie odprowadzony do urzędu skarbowego.

  Podstawa opodatkowania

  Wysokość podatku przy wyjściu ze składu VAT zależy od tego, co działo się z towarem w trakcie jego przechowywania.

  Towar nie był odsprzedawany w składzie: podstawą opodatkowania jest pierwotna cena zakupu (lub WNT) powiększona o ew. wartość usług wykonanych na tym towarze w magazynie.

  Towar zmieniał właściciela w składzie: podstawą opodatkowania jest cena z ostatniej transakcji wewnątrz składu powiększona o ew. wartość usług wykonanych na towarze po tej sprzedaży.

  Towar był przesunięty jako własność firmy (bez sprzedaży): podstawą jest wyłącznie wartość usług wykonanych na nim w składzie. Jeśli żadnych usług nie świadczono, podstawa opodatkowania może wynosi zero.

  Cofnięcie zezwolenia na prowadzenie składu VAT

  Jeżeli prowadzący utraci zezwolenie na prowadzenie składu VAT, będzie musiał poinformować klientów korzystających z jego usług o cofnięciu zezwolenia. Na przekazanie tej informacji będzie miał 3 dni. Cofnięcie zezwolenia oznacza, że towary znajdujące się w składzie przestają być objęte procedurą składu VAT. Właściciele tych towarów powinni więc zostać odpowiednio wcześnie poinformowani, aby mogli rozliczyć VAT w terminie 5 dni.

  Prowadzący skład będzie również zobowiązany do sporządzenia, na dzień cofnięcia zezwolenia, spisu z natury towarów objętych procedurą oraz ich wyceny. Na wykonanie tych czynności będzie miał 7 dni od dnia cofnięcia zezwolenia.

  Obowiązek ten dotyczy wyłącznie towarów objętych procedurą składu VAT, a nie pozostałych towarów znajdujących się w magazynie.

  Co zmieni skład VAT dla przedsiębiorców?

  Największą zmianą będzie przesunięcie momentu rozliczenia VAT.

  W tradycyjnym modelu obrót towarem może oznaczać konieczność rozliczenia podatku przy kolejnych transakcjach. W procedurze składu VAT podatek ma być rozliczany przede wszystkim w momencie zakończenia procedury. Może to być szczególnie istotne w przypadku firm, które:

  • importują towary i dalej je odsprzedają,
  • prowadzą handel międzynarodowy,
  • korzystają z magazynów logistycznych,
  • okonują wielu kolejnych sprzedaży tego samego towaru,
  • kierują towary na eksport lub do innych państw UE.

  Mechanizm może zatem ograniczyć obciążenie finansowe związane z VAT w trakcie przechowywania i obrotu towarem. Skład VAT ma być kolejnym rozwiązaniem przewidzianym w unijnym systemie VAT. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, podobne instytucje funkcjonują już w około połowie państw członkowskich UE.

  Procedura składu VAT – najważniejsze korzyści i obowiązki

  Skład VAT może być szczególnie istotny dla przedsiębiorstw zajmujących się międzynarodowym obrotem towarowym. Odroczenie rozliczenia VAT może pozytywnie wpłynąć na płynność finansową, ale korzystanie z procedury będzie wiązało się z dodatkowymi obowiązkami, m.in. uzyskaniem zezwolenia, prowadzeniem szczegółowej ewidencji i kontrolą przepływu towarów.

  Przedsiębiorca powinien więc uwzględnić zarówno potencjalne korzyści związane z odroczeniem VAT, jak i koszty organizacyjne związane ze stosowaniem procedury składu VAT.