|
|
12 minut czytania

Własna firma oczami kobiet i mężczyzn – omówienie wyników pierwszej edycji badania ankietowego

Firma z pasji, ale nie bez ciężaru. Przedsiębiorczynie o swojej codzienności na Światowy Dzień Przedsiębiorczości Kobiet 2026!

Preferowane zródło google

Własna firma oczami kobiet:

Pokaż więcej ↓

19 listopada obchodzimy Światowy Dzień Przedsiębiorczości Kobiet. Z tej okazji zapytaliśmy przedsiębiorczynie, przede wszystkim nasze klientki, co je skłoniło do założenia własnej firmy i jak im się z nią żyje. Z odpowiedzi wyłania się obraz firmy zakładanej z potrzeby swobody, która daje dużo satysfakcji, ale wymaga pracy po godzinach i rzadko zostawia duży zapas na gorsze miesiące.

Skąd się wziął Dzień Przedsiębiorczości Kobiet

Światowy Dzień Przedsiębiorczości Kobiet (Women’s Entrepreneurship Day) zainicjowała przedsiębiorczyni Wendy Diamond. Pierwsze obchody odbyły się 19 listopada 2014 r. w siedzibie ONZ w Nowym Jorku. Dziś inicjatywę prowadzi organizacja Women’s Entrepreneurship Day Organization (WEDO), a według organizatorów dzień jest obchodzony w ponad 140 krajach[1].

Idea jest prosta – pokazywać kobiety, które budują własne firmy, i mówić o tym, czego potrzebują, żeby mogły się rozwijać. Chodzi o finansowanie, wsparcie i swobodę działania. W tym roku dzień wypada w czwartek, w środku Światowego Tygodnia Przedsiębiorczości, który trwa od 16 do 22 listopada[2].

Jak wygląda przedsiębiorczość kobiet w Polsce? Dane pokazują, że kobiety stanowią znaczącą część osób zakładających i prowadzących działalność gospodarczą. W 2025 roku zarejestrowały 102,8 tys. nowych jednoosobowych firm, co odpowiadało 39% wszystkich nowo powstałych JDG. Z kolei pod koniec 2023 roku kobiety prowadziły 34% aktywnych jednoosobowych działalności gospodarczych.

Warto jednak spojrzeć na te dane w szerszym kontekście.

Co mierzymy Wynik Źródło
Nowe jednoosobowe działalności założone przez kobiety w 2025 r. 102,8 tys., czyli 39% wszystkich nowych JDG PIE, 2026[3]
Udział kobiet wśród wszystkich aktywnych JDG (koniec 2023 r.) 34% PIE, 2024[4]
Osoby pracujące na własny rachunek w Polsce (2022) 13% pracujących kobiet i 23% pracujących mężczyzn PIE, 2024, dane Eurostat
Osoby pracujące na własny rachunek w całej UE (2022) 10% pracujących kobiet i 17% pracujących mężczyzn PIE, 2024, dane Eurostat
Zamknięcie firmy z powodów rodzinnych lub osobistych (świat, 2024) kobiety o 47% częściej niż mężczyźni GEM, 2025[5]
 

Statystyki pokazują skalę kobiecej przedsiębiorczości, ale nie oddają wszystkich doświadczeń związanych z prowadzeniem firmy. Szczególnie istotna jest ostatnia z przytoczonych danych, która zwraca uwagę na wpływ sytuacji rodzinnej i osobistej na decyzje biznesowe kobiet.

To właśnie dlatego w naszej ankiecie postanowiliśmy przyjrzeć się nie tylko motywacjom do założenia działalności, ale również temu, jak własna firma wpływa na codzienne życie przedsiębiorczyń, ich poczucie bezpieczeństwa i decyzje dotyczące rodziny.

Światowy Dzień Przedsiębiorczości Kobiet – ankieta IFIRMA

Dane dotyczące przedsiębiorczości kobiet najczęściej pokazują, ile firm powstaje i w jakich branżach działają. My postanowiliśmy spojrzeć na ten temat z innej perspektywy i sprawdzić, jak prowadzenie własnego biznesu wygląda w codziennym życiu. Co motywuje kobiety do założenia firmy? Czy własna działalność spełnia ich oczekiwania? Jak wpływa na ich sytuację finansową, życie rodzinne i poczucie niezależności? 

Aby poznać odpowiedzi, wraz z partnerem ankiety – GIRLBOSSKIE, w dniach 3–16 listopada 2026 r. przeprowadziliśmy anonimowe badanie online – „Własna firma oczami kobiet i mężczyzn”, w którym wzięło udział 106 osób, w tym 61 kobiet i 42 mężczyzn. 3 ankietowanych nie podało płci. Ankieta miała dobrowolny charakter, a formularz był udostępniany m.in. w kanałach IFIRMA i społecznościach przedsiębiorczyń. Choć wyniki nie są reprezentatywne dla wszystkich osób prowadzących działalność w Polsce, pozwalają lepiej poznać doświadczenia, potrzeby i wyzwania uczestniczek badania. W naszym opracowaniu skupiliśmy się przede wszystkim na perspektywie kobiet, dodatkowo, tam, gdzie to istotne, porównując ich odpowiedzi z deklaracjami mężczyzn, którzy również wzięli udział w badaniu. 

Firmę zakłada się po to, by mieć wpływ na własny czas

Zapytane o to, co skłoniło je do założenia firmy, nasze respondentki najczęściej mówiły o czasie. Nie o tym, żeby pracować mniej, ale o tym, żeby to one decydowały, kiedy i gdzie pracują.

„Prowadzenie własnej działalności gospodarczej wiąże się niewątpliwie z elastycznością w zakresie ustalania czasu pracy – przedsiębiorca nie ma obowiązku przestrzegania norm czasu pracy dziennych, dobowych czy miesięcznych. (…) Możliwość podejmowania decyzji o tym, ile, gdzie i kiedy pracować, jest dla przedsiębiorców niewątpliwym plusem. Nie oznacza to, że przedsiębiorcy chcą pracować mniej, gdyż równie ważnym celem jest dla nich wyższy dochód, który zwyczajnie wymaga nakładu pracy.” Joanna Łuksza, ekspertka księgowa IFIRMA

Możliwość elastycznego ustalania godzin lub miejsca pracy wskazały dwie na trzy ankietowane kobiety (67%). Wśród mężczyzn było to 43%, a na pierwszym miejscu znalazły się u nich wyższe dochody (67%). Jednak kobiety również uwzględniają kwestie finansowe – dochody wskazała prawie połowa z nich (49%). Po 41% mówiło o potrzebie niezależności i o pracy zgodnej z pasją.

Największa różnica między odpowiedziami kobiet i mężczyzn dotyczyła możliwości łączenia pracy z opieką nad bliskimi. Dla 30% ankietowanych kobiet chęć pogodzenia obowiązków zawodowych z opieką nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny była jednym z powodów założenia własnej działalności. Wśród 42 mężczyzn taką motywację wskazała zaledwie jedna osoba. Z kolei 13% kobiet zdecydowało się na własny biznes z powodu braku odpowiedniej pracy na etacie. Dla większości firma była więc wyborem, a nie planem awaryjnym.

Wolność się zgadza, pieniądze rzadziej

Czy po latach prowadzenia firmy rzeczywistość dogoniła oczekiwania? W dużej części tak, choć nie we wszystkim.

„Prowadzenie własnej firmy spełniło moje oczekiwania w bardzo dużym stopniu, chociaż przez lata nauczyłam się, że przedsiębiorczość wygląda zupełnie inaczej, niż wyobrażamy ją sobie na początku. (…) Myślę, że warto o tym rozmawiać, ponieważ wiele kobiet prowadzi świetne biznesy, ma ogromną wiedzę i kompetencje, ale jednocześnie bierze na siebie zbyt wiele obowiązków. Sama wiem, jak łatwo wpaść w pułapkę ciągłego działania, kiedy odpowiadamy za każdy element firmy.” Ola Gościniak, przedsiębiorczyni, ekspertka od nowych technologii i biznesu online, redaktorka naczelna magazynu GIRLBOSSKIE

Największą satysfakcję z prowadzenia własnej firmy kobiety czerpią z niezależności i możliwości samodzielnego podejmowania decyzji. Ten aspekt wysoko, czyli na 4 lub 5 w pięciostopniowej skali, oceniło aż 83% respondentek. Równie pozytywnie wypada elastyczność czasu pracy (77%) oraz ogólna satysfakcja z wykonywanej pracy (72%).

Nieco inaczej przedstawia się kwestia finansów. Zaledwie 48% ankietowanych kobiet uważa, że prowadzenie własnej działalności spełnia ich oczekiwania finansowe, podczas gdy wśród mężczyzn odsetek ten wynosi 69%. Co więcej, 18% respondentek oceniło ten aspekt nisko, przyznając mu 1 lub 2 punkty.

To największa rozbieżność między odpowiedziami kobiet i mężczyzn w tej części badania. Jej przyczyny nie są jednak jednoznaczne. Warto zauważyć, że ankietowane przedsiębiorczynie rzadziej prowadzą firmy z ponad pięcioletnim stażem i częściej działają w marketingu, branżach kreatywnych czy edukacji, a rzadziej w sektorze IT. Możliwe więc, że na różnice w ocenie sytuacji finansowej wpływają również specyfika branży i doświadczenie w prowadzeniu biznesu, a nie wyłącznie płeć.

Odwaga bez dużej poduszki

Zapytaliśmy też o rzecz, o której rzadko mówi się głośno: na jak długo wystarczyłyby oszczędności, gdyby firma nagle przestała zarabiać.

„Uważam, że poduszka finansowa jest jednym z najważniejszych elementów prowadzenia działalności, szczególnie w przypadku kobiet, które często łączą przedsiębiorczość z macierzyństwem i obowiązkami rodzinnymi. (…) Wiem jednak, że nie każda przedsiębiorczyni ma dziś taką możliwość. Sama również nie zaczynałam z dużym zapleczem finansowym. Dlatego zachęcam kobiety, aby budowały swoje bezpieczeństwo stopniowo, nawet jeśli początkowo mogą odkładać niewielkie kwoty.” Ola Gościniak, przedsiębiorczyni, ekspertka od nowych technologii i biznesu online, redaktorka naczelna magazynu GIRLBOSSKIE

Prawie połowa ankietowanych kobiet (49%) odpowiedziała, że pieniędzy wystarczyłoby na mniej niż trzy miesiące, a 16%, że nawet na krócej niż miesiąc. Wśród mężczyzn tak krótką rezerwę miała mniej więcej co czwarta osoba (24%). Na drugim biegunie zapas na rok lub dłużej zadeklarowało 13% kobiet i 38% mężczyzn.

Ten rezultat skłania do refleksji, ale nie powinien być interpretowany jako oznaka gorszego zarządzania finansami przez kobiety. Warto pamiętać, że 69% ankietowanych przedsiębiorczyń prowadzi działalność bez zatrudniania pracowników. W takich firmach przychody często zależą bezpośrednio od pracy właścicielki, a każda dłuższa przerwa może oznaczać ich ograniczenie. Wynik ten zwraca więc uwagę przede wszystkim na wyzwania związane z utrzymaniem stabilności finansowej i pokazuje, jak niewiele czasem dzieli niezależność od nerwowego liczenia dni do kolejnego przelewu.

Elastyczność, która kończy się wieczorem

Skoro swoboda była głównym powodem założenia firmy, zapytaliśmy, jak firma wpływa na życie prywatne.

„Uważam, że elastyczność, którą daje własna działalność, nie oznacza automatycznie większej ilości wolnego czasu, lecz przede wszystkim możliwość samodzielnego decydowania o tym, kiedy i w jaki sposób realizujemy obowiązki. Jeszcze kilka lat temu regularnie pracowałam również w weekendy, ponieważ rozwój firmy często stawiałam na pierwszym miejscu. (…) Trzeba jednak pamiętać, że ta niezależność wymaga odpowiedzialności, dobrej komunikacji w rodzinie i umiejętności wyznaczania granic, ponieważ bez nich elastyczność bardzo szybko może zamienić się w pracę przez całą dobę.” Ewelina Salwuk-Marko, ekspertka PR, właścicielka Agencji Kreatywnej Sal-Mar

Odpowiedzi kobiet układają się w dwie kolumny. Po stronie korzyści 52% mówi, że firma pozwala elastycznie organizować czas dla rodziny, 36%, że łatwiej godzić pracę z życiem prywatnym niż na wcześniejszym etacie, a 30%, że łatwiej opiekować się dzieckiem lub inną bliską osobą. Po stronie kosztów 54% pracuje wieczorami lub w dni wolne, 28% ma problem z wyjazdem na urlop lub dłuższą przerwą, a 26% czuje się przeciążona obowiązkami zawodowymi i domowymi.

Najciekawsze jest to, że obie kolumny często dotyczą tych samych osób. Prawie połowa kobiet (46%) zaznaczyła jednocześnie co najmniej jedną korzyść i co najmniej jedno obciążenie. Swoboda i zmęczenie chodzą tu w parze.

Firma i macierzyństwo: raz pomaga, raz przeszkadza

Najbardziej osobiste pytania dotyczyły dzieci. Dla prawie połowy kobiet (48%) firma nie miała wpływu na decyzję o pierwszym lub kolejnym dziecku. U pozostałych wpływ był i działał w obie strony.

„W moim przypadku narodziny dzieci nie wpłynęły znacząco na funkcjonowanie biznesu, ponieważ zostałam mamą w okresie, kiedy rozwijałam już własną działalność i miałam możliwość samodzielnego organizowania swojej pracy. (…) Jednocześnie mam świadomość, że nie każda przedsiębiorczyni znajduje się w podobnej sytuacji, ponieważ charakter działalności, bezpieczeństwo finansowe czy dostępność wsparcia mogą całkowicie zmienić doświadczenie macierzyństwa. Rodzicielstwo nie musi być przeszkodą w rozwoju biznesu, ale firma powinna być zorganizowana tak, aby jej właścicielka nie musiała wybierać między byciem mamą a realizowaniem swoich zawodowych ambicji.” Ewelina Salwuk-Marko, ekspertka PR, właścicielka Agencji Kreatywnej Sal-Mar

Dwanaście z 61 ankietowanych kobiet (20%) przyznało, że prowadzenie firmy przyczyniło się do odłożenia decyzji o dziecku albo rezygnacji z planów. Zapytane o powody, najczęściej wskazywały obawę przed spadkiem przychodów podczas przerwy (8 z 12), ryzyko utraty klientów (7) i brak kogoś, kto mógłby je zastąpić (7). Sześć z nich wskazało niewystarczające świadczenia związane z rodzicielstwem. Jednocześnie 8 kobiet (13%) odpowiedziało, że własna firma ułatwiła decyzję o dziecku.

A jak było u tych, które w czasie prowadzenia firmy zostały mamami lub opiekowały się małym dzieckiem? Wśród 30 takich respondentek 14 nie odczuło istotnego wpływu na działalność, a 10 poczuło większą motywację do rozwijania firmy. Dwanaście wskazało przynajmniej jeden trudniejszy skutek: czasowe ograniczenie działalności, spadek przychodów, opóźnione inwestycje lub utratę klientów.

„Wyniki tego badania pokazują, jak bardzo indywidualna jest decyzja o macierzyństwie i jak wiele czynników trzeba wziąć pod uwagę. Zwróciłam szczególną uwagę na to, że kobiety częściej niż mężczyźni uzależniają decyzję o dziecku od swojej sytuacji zawodowej. I myślę, że nie jest to przypadek. Sama zdecydowałam się na dziecko w momencie, kiedy byłam w światowej czołówce łyżwiarstwa szybkiego. Wiedziałam, że oznacza to przerwę w karierze i nie miałam żadnej gwarancji, że uda mi się wrócić na ten sam poziom. Ale wiedziałam też, że chcę być mamą i nie chciałam odkładać tego marzenia tylko dlatego, że akurat dobrze idzie mi w sporcie. Dziś wiem, że macierzyństwo nie odebrało mi ambicji. Wręcz przeciwnie, dało mi nową motywację i zupełnie inne spojrzenie na to, co robię. Nie oznacza to jednak, że każda kobieta ma takie same możliwości czy wsparcie. Chciałabym, żebyśmy nie musiały patrzeć na macierzyństwo jak na zagrożenie dla swojej pracy czy rozwoju. Żeby decyzja o dziecku wynikała przede wszystkim z tego, czy jesteśmy na nie gotowe, a nie ze strachu, co stanie się z naszą karierą.” Kaja Ziomek-Nogal, łyżwiarka, sportsmenka i przedsiębiorczyni

To małe liczby i nie wyciągamy z nich daleko idących wniosków. Pokazują jednak, że obawy związane z przerwą w firmie są bardzo konkretne i przede wszystkim finansowe.

Czego potrzebują przedsiębiorcze kobiety? 

Na koniec zapytaliśmy, co najbardziej ogranicza rozwój firmy i co realnie by pomogło.

„Z jednej strony przedsiębiorcy odczuwają negatywne skutki obciążeń obowiązkowymi daninami, z drugiej strony w codziennym prowadzeniu firmy potrzebują wiedzieć, jak wygląda ich bilans finansowy, tak aby ocenić szanse nie tylko na rozwój, ale również na przetrwanie firmy na rynku. (…) Im więcej zmian, tym większe nastawienie na przetrwanie. Im bardziej przedsiębiorca radzi sobie z bieżącymi obciążeniami, tym bardziej jest w stanie myśleć o rozwoju firmy.” Joanna Łuksza, ekspertka księgowa IFIRMA

Wysokie podatki i składki to najczęściej wskazywana bariera, wybrało ją 61% kobiet. Dalej są trudności w pozyskiwaniu klientów (36%) oraz niepewność gospodarcza i prawna (31%). Co czwarta kobieta (25%) wskazała obowiązki rodzinne i opiekuńcze, dwa razy częściej niż mężczyźni (12%).

Lista oczekiwań jest lustrzanym odbiciem barier. 69% kobiet chciałoby niższych podatków i składek, a 49% stabilnych i przewidywalnych przepisów. 36% przydałby się łatwiejszy dostęp do finansowania rozwoju, a 30% większe wsparcie finansowe podczas przerw związanych z rodzicielstwem.

Mimo tych barier w planach na najbliższe dwa lata trudno o pesymizm. 46% kobiet chce rozwijać firmę, a 38% świadomie zostaje przy obecnej skali, bo taki model im odpowiada.

Firma z inspiracji, ale z obciążeniem

Z odpowiedzi, które zebraliśmy, wyłania się obraz firmy zakładanej przede wszystkim z potrzeby niezależności i większej swobody w organizowaniu pracy. Respondentki w dużej mierze doceniają te możliwości, jednak prowadzenie biznesu wiąże się również z wyzwaniami. Praca wieczorami i w dni wolne, ograniczone rezerwy finansowe czy trudności w godzeniu obowiązków zawodowych z życiem prywatnym pokazują, że przedsiębiorczość ma zarówno swoje zalety, jak i mniej oczywiste koszty.

Choć zebrane odpowiedzi nie stanowią reprezentatywnego obrazu sytuacji wszystkich przedsiębiorczyń w Polsce, pozwalają lepiej zrozumieć doświadczenia kobiet prowadzących własne firmy. Są też dla nas cennym punktem wyjścia do dalszego zgłębiania tego tematu.

Źródła

  1. Women’s Entrepreneurship Day Organization (WEDO), joinwedo.org; Wendy Diamond, tekst o powstaniu Dnia Przedsiębiorczości Kobiet, Fortune, 19 listopada 2015 r.
  2. Global Entrepreneurship Network, Global Entrepreneurship Week 2026, genglobal.org
  3. Polski Instytut Ekonomiczny, Tygodnik Gospodarczy PIE nr 9/2026, 5 marca 2026 r., dane CEIDG
  4. Polski Instytut Ekonomiczny, „Biznes na wysokich obcasach”, marzec 2024 r., dane CEIDG i Eurostat
  5. Global Entrepreneurship Monitor, GEM 2024/2025 Women’s Entrepreneurship Report: Navigating Challenges, Driving Change, 2025

Autor ifirma.pl

Zespół IFIRMA

Kreatywny zespół specjalistów tworzony przez osoby wyróżniające się doświadczeniem oraz wiedzą z różnych obszarów.

Świadomi potrzeb naszych czytelników, skupiamy się na tworzeniu zrozumiałych treści, które będą w stanie przybliżyć im często zawiłe zagadnienia z zakresu rachunkowości, marketingu, ekonomii, księgowości czy zarządzania. Ostateczny dobór bieżącej tematyki uzależniany jest od preferencji docelowych odbiorców, zmian zachodzących w biznesowym środowisku, a także samych doświadczeń i umiejętności specjalistów odpowiadających za proces tworzenia tekstów.

W efekcie zespół ekspertów IFIRMA bierze czynny udział w rozwoju różnego rodzaju biznesów, pomagając zarówno ich założycielom, jak i pracownikom efektywniej organizować pracę przy wykorzystaniu jak najbardziej dopasowanych do potrzeb rozwiązań.

Rozumiejąc istotę profesjonalnego podejścia do poruszanych zagadnień, każdy tekst tworzony jest w oparciu o wiarygodne dane. Dodatkowo podejmowana tematyka ujmowana jest w logiczny i przejrzysty sposób, zwiększając tak istotną jasność przekazu, co pozytywnie wpływa na podkreślenie najbardziej użytecznych treści. W efekcie podejmowane przez nasz zespół praktyki w szerszej perspektywie można rozpatrywać jako dążenie do zwiększenia świadomości i wyczucia biznesowego osób aktywnie działających na rynku.

Dodaj komentarz

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Administratorem Twoich danych osobowych jest IFIRMA S.A. z siedzibą we Wrocławiu. Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane w celu opublikowania komentarza na blogu, jak również w celu obrony lub dochodzenia roszczeń. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. O szczegółach przetwarzania danych przez IFIRMA S.A dowiesz się ze strony polityki prywatności serwisu ifirma.pl.

Może te tematy też Cię zaciekawią

Biuro rachunkowe - ifirma.pl
Napisz do nas lub zadzwoń +48 735 209 003