W praktyce jednak nie zawsze jest to możliwe – z różnych przyczyn część dni urlopowych może pozostać niewykorzystana. W takiej sytuacji mamy do czynienia z tzw. urlopem zaległym, który również musi zostać wykorzystany w określonym terminie.
Na tym etapie pojawia się więc pytanie, do kiedy trzeba wykorzystać zaległy urlop za 2025 rok, aby nie przepadł i nie narazić się na konsekwencje?
Zaległy urlop wypoczynkowy za 2025 rok
Kodeks pracy mówi o tym, że każdej zatrudnionej osobie przysługuje corocznie 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego (w zależności od jej stażu pracy). Pracownik ma obowiązek wykorzystania tego urlopu w tym samym roku kalendarzowym, w którym nabył do niego prawo.
Jeżeli z jakiegoś powodu pracownikowi nie uda się wykorzystać dni urlopowych, musi to zrobić najpóźniej do 30 września kolejnego roku.
Pracownik nie może zrezygnować w urlopu wypoczynkowego w celu otrzymania rekompensaty finansowej. Nie ma również możliwości przekazania urlopu osobie trzeciej. Prawo do wypoczynku jest niezbywalne.
Do kiedy trzeba wykorzystać urlop za 2025?
Zgodnie z art. 168 Kodeksu pracy, zaległy urlop wypoczynkowy należy wykorzystać najpóźniej do 30 września roku następnego, czyli:
Urlop za 2025 rok trzeba wykorzystać do 30 września 2026 roku.
Nieprzestrzeganie tego terminu może skutkować konsekwencjami zarówno dla pracodawcy, jak i pracownika. Choć urlop nie „przepada” automatycznie z końcem września, to pracodawca ma obowiązek udzielić zaległego urlopu do tego czasu, a pracownik – powinien go wykorzystać. W przeciwnym razie Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) może nałożyć na pracodawcę grzywnę za naruszenie przepisów prawa pracy.
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, pracodawca może wysłać pracownika na zaległy wypoczynek bez uwzględniania i planowania terminu z podwładnym. Może to zrobić w sytuacji, gdy zatrudniony zwleka z urlopem wypoczynkowym i zbliża się termin jego wykorzystania. Pracodawca powinien posiadać dowody, które będą wskazywały, że wnioskował o zaplanowanie urlopu, ale pracownik nie spełnił jego prośby.
Czy niewykorzystany urlop przepada?
Jeśli urlop nie zostanie wykorzystany w terminie do końca września 2026, nie powoduje to utraty prawa do urlopu. Roszczenia ze stosunku pracy, w tym roszczenie dotyczące zaległego urlopu, ulegają przedawnieniu w po 3 latach od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Zaległy urlop nie znika 1 października, ale zaczyna być traktowany jako przetrzymany poza ustawowym terminem, co może skutkować konsekwencjami dla pracodawcy. Dopiero po 3 latach od daty, w której urlop powinien zostać udzielony, roszczenie pracownika o udzielenie tego urlopu ulega przedawnieniu.
Oznacza to, że pracownicy mają na wykorzystanie zaległego urlopu wypoczynkowego 3 lata od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym nabyli prawo do urlopu lub od 30 września kolejnego roku kalendarzowego – czyli ostatniego dnia, w którym pracownik może wykorzystać zaległy urlop.
Przeczytaj również inne artykuły na temat zaległego urlopu:
- Czy trzeba wykorzystać zaległy urlop na żądanie i w jakim terminie? Sprawdź.
- Kiedy pracodawca możę skrócić termin wykorzystania zaległych urlopów? Poznaj szczegóły.
Czy pracownik może zażądać ekwiwalentu za zaległy urlop?
Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypłaca się tylko w przypadku zakończenia stosunku pracy (np. przy zwolnieniu lub rozwiązaniu umowy). Jeśli nadal jesteś zatrudniony, nie możesz domagać się zapłaty za niewykorzystany urlop – musisz go po prostu odebrać w naturze, czyli faktycznie skorzystać z wolnych dni.
Zaległy urlop za rok ubiegły – podsumowanie
Posiadanie niewykorzystanych dni urlopowych to pula dni wolnych, które możesz wykorzystać w późniejszym terminie. Jeśli z jakiegoś powodu zostały Ci dni wolne z roku ubiegłego, możesz spokojnie zaplanować ich wykorzystanie w przyszłym roku. Tak więc dni z 2025 możesz wykorzystać do 30 września 2026 w wybranym przez Ciebie terminie.