Umowa o świadczenie usług – co powinna zawierać? Kluczowe informacje

Choć umowa o świadczenie usług nie została szczegółowo uregulowana w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, to jednak regulacje z KC mają w tym przypadku istotne znaczenie. W praktyce tego rodzaju umowy znajdują szerokie zastosowanie zarówno w relacjach pomiędzy przedsiębiorcami, jak i pomiędzy przedsiębiorcą a osobą fizyczną.

O tym, jak wygląda standardowa umowa na wykonanie usługi oraz co powinna zawierać umowa o świadczenie usług i na jakie postanowienia warto zwrócić szczególną uwagę przed jej podpisaniem, przeczytasz w poniższym artykule!

Umowa o świadczenie usług – czym jest i co reguluje?

Przepisy Kodeksu cywilnego nie zawierają przepisów, które w sposób bezpośredni i kompleksowy regulowałyby umowę o świadczenie usług jako odrębny typ umowy nazwanej. Jako, że w polskim systemie prawnym nie istnieje ani jeden wyczerpujący przepis poświęcony wyłącznie tej umowie, to kluczowe znaczenie ma art. 750 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

Oznacza to, że w przypadku braku szczególnych przepisów dotyczących danego rodzaju usług (np. umowy o dzieło, umowy o roboty budowlane, umowy przewozu), do umowy o świadczenie usług zastosowanie znajdą odpowiednio przepisy dotyczące umowy zlecenia (art. 734–751 Kodeksu cywilnego). Przepis ten ma charakter niejako pomocniczy, albowiem pozwala zastosować regulację zlecenia tam, gdzie dana usługa nie podlega szczególnemu unormowaniu (ważne: umowa o świadczenie usług działa podobnie jak umowa zlecenia, jeśli nie ma innych przepisów).

Prościej mówiąc, przepisy regulujące umowę zlecenia używa się wtedy, gdy nie ma innych, bardziej szczegółowych przepisów dotyczących konkretnej usługi. Przepisy kodeksu cywilnego nie regulują każdej możliwej umowy o usługę, np. nie ma osobnych przepisów o sprzątaniu, prowadzeniu prowadzenie kampanii marketingowej, dlatego należy w takim przypadku skorzystać z przepisów dotyczących umowy zlecenia, które są dość ogólne i pasują do różnych rodzajów współpracy.

Oznacza to, że w przypadku zawarcia umowy, której przedmiotem jest wykonanie określonej usługi, np. pracy fizycznej, opieki lub doradztwa, a dany rodzaj umowy nie został szczegółowo uregulowany w przepisach prawa (np. umowa przewozu czy umowa przechowania), zastosowanie znajdują odpowiednio przepisy dotyczące umowy zlecenia. Regulują one m.in. zasady odpowiedzialności stron, wynagrodzenie, sposób rozwiązania umowy oraz wzajemne prawa i obowiązki stron. Przedmiotem umowy o świadczenie usług może być zarówno jednorazowe wykonanie określonej czynności, jak i świadczenie usług w sposób stały, powtarzalny lub okresowy.

WAŻNE – określenie „umowa na wykonanie usługi” ma natomiast charakter bardziej ogólny i może odnosić się do różnych rodzajów umów, w zależności od ich przedmiotu i treści. O rodzaju zawartej umowy nie decyduje bowiem wyłącznie jej nazwa, ale przede wszystkim rzeczywista treść zobowiązania oraz charakter świadczenia. W praktyce oznacza to, że przed przygotowaniem umowy na wykonanie usługi warto dokładnie określić, na czym ma polegać świadczenie, jakie obowiązki będą spoczywać na każdej ze stron oraz jaki ma być sposób i termin realizacji usługi. Pozwala to właściwie dobrać konstrukcję prawną umowy i uniknąć wątpliwości dotyczących praw oraz obowiązków stron.

Przykład:

Tomek Nowak prowadzi działalność gospodarczą i zawiera umowę o świadczenie usług z przedsiębiorcą zajmującym się obsługą jego strony internetowej. W ramach umowy usługodawca zobowiązuje się do bieżącej aktualizacji strony, usuwania pojawiających się błędów oraz wykonywania określonych prac technicznych. Usługi mają być świadczone w sposób stały, za ustalonym miesięcznym wynagrodzeniem. W umowie określone zostają m.in. zakres usług, sposób ich wykonywania, wysokość wynagrodzenia oraz zasady rozwiązania współpracy.

Przykłady umów o świadczenie usług

Wśród umów o świadczenie usług wyróżnia się najczęściej umowy takie jak:

• umowa o świadczenie doradztwa prawnego;
• umowa o świadczenie doradztwa podatkowego;
• umowa kontraktu menedżerskiego;
• umowa usług serwisowych;
• umowa o przeprowadzenie szkolenia;
• umowa sprzątania;
• umowa koncertowa.

Wspólnym mianownikiem wskazanych umów jest zobowiązanie jednej strony do wykonania określonych czynności lub świadczenia usług na rzecz drugiej strony, zazwyczaj w zamian za ustalone wynagrodzenie. Umowa na wykonanie usługi może dotyczyć zarówno jednorazowego wykonania konkretnego zadania, jak i realizacji usług w sposób stały, powtarzalny lub okresowy. Z tego względu jej treść powinna być dostosowana do charakteru współpracy oraz zakresu obowiązków stron.

Elementy umowy o świadczenie usług

Przepisy dotyczące umowy zlecenia można zastosować do umowy o świadczenie usług tylko wtedy, gdy spełnione są dwie ważne warunki:

• po pierwsze, mamy do czynienia właśnie z umową o świadczenie usług;
• po drugie, ta umowa nie jest objęta szczególnymi, odrębnymi przepisami (np. dotyczącymi przewozu, spedycji, rachunku bankowego itp.).

Co powinna zawierać umowa o świadczenie usług (stosując przepisy o zleceniu)? Przede wszystkim następujące elementy, tj.:

• OKREŚLENIE STRON UMOWY (imię i nazwisko lub nazwa firmy, adres, dane kontaktowe wykonawcy i zlecającego)
• PRZEDMIOT UMOWY (opis usługi, którą wykonawca zobowiązuje się świadczyć)
• OBOWIĄZKI WYKONAWCY (opis tego, co dokładnie ma być wykonane, w jakim terminie, zakresie i standardzie)
• OBOWIĄZKI ZLECAJĄCEGO (opis tego, co zleceniodawca zobowiązuje się zrobić, np. udostępnić materiały, zapłacić wynagrodzenie)
• ODPOWIEDZIALNOŚĆ (co do zasady strony odpowiadają za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, tj. wykonawca usługi musi działać z należytą starannością, odpowiada on wówczas za szkody powstałe z jego winy, czyli jeśli nie dołożył należytej troski lub wykonał usługę wadliwie, z kolei zleceniodawca ma obowiązek zapłacić wynagrodzenie, jeśli umowa jest odpłatna, oraz współpracować na tyle, na ile to konieczne do prawidłowego wykonania usługi, np. udostępnić potrzebne materiały, lokal)
• WYNAGRODZENIE I WARUNKI PŁATNOŚCI (opis kwoty, formy płatności, terminów płatności, sposobu rozliczenia, ewentualnych zaliczek lub kar umownych)
• CZAS TRWANIA UMOWY (wskazanie terminu rozpoczęcia i zakończenia usługi lub informacji, że umowa zawarta jest na czas nieokreślony)
• SPOSÓB ROZWIĄZANIA UMOWY (opis warunków wypowiedzenia lub rozwiązania umowy przez którąkolwiek ze stron)
• POSTANOWIENIA KOŃCOWE (zawarcie postanowień dotyczących obowiązywania umowy, ewentualnych zmian i formy ich wprowadzania, prawa właściwego, jurysdykcji)
• * INNE USTALENIA, NP. DOTYCZĄCE POUFNOŚCI, ZAKAZU KONKURENCJI, POSTANOWIENIA DOTYCZĄCE PRAW AUTORSKICH (jako dodatkowe zapisy w umowie)

A jeśli chcesz wiedzieć, jak wypowiedzieć umowę o świadczenie usług, to przeczytaj ten artykuł.

Podsumowanie

Umowa o świadczenie usług to elastyczna forma współpracy, która znajduje szerokie zastosowanie w praktyce, bowiem zarówno w relacjach biznesowych jak i prywatnych. Choć nie została szczegółowo uregulowana w Kodeksie cywilnym, to zgodnie z przepisem art. 750 Kodeksu cywilnego, stosuje się do niej odpowiednio przepisy o zleceniu. Warto również zapamiętać, że umowa o świadczenie usług nie musi być zawarta na piśmie, ale dla celów dowodowych zdecydowanie warto ją zawrzeć w formie pisemnej, dzięki czemu łatwiej będzie określić zakres obowiązków, warunki współpracy i uniknąć nieporozumień. Tak jak każda inna umowa cywilnoprawna, również umowa o świadczenie usług powinna być jasno i precyzyjnie sformułowana. Pamiętaj, że dobrze przygotowana umowa chroni interesy obu stron, reguluje wzajemne obowiązki i ogranicza ryzyko sporów w przyszłości!

Źródła:

1. K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 30, Warszawa 2022.
2. P. Machnikowski w: E. Gniewek, P. Machnikowski, Komentarz KC, Warszawa 2017.