Oferta w handlu elektronicznym

Oferta w handlu elektronicznym – obejrzyj materiał video i dowiedz się więcej!

W handlu elektronicznym granica między zwykłą informacją o produkcie a rzeczywistą ofertą może mieć istotne znaczenie prawne. Sposób sformułowania komunikatu, jego treść oraz forma złożenia mogą bowiem wpływać na to, czy mamy do czynienia z ofertą w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, czy jedynie z zaproszeniem do zawarcia umowy.

W tym artykule wyjaśniamy, czym jest oferta w handlu elektronicznym, jakie elementy powinna zawierać, kiedy dochodzi do jej złożenia i przyjęcia oraz jakie znaczenie mają w tym zakresie przepisy Kodeksu cywilnego. Przyjrzymy się również praktycznym przykładom ofert składanych w ramach e-commerce.

Handel elektroniczny – czym jest?

Handel elektroniczny (e-commerce) to forma działalności handlowej polegająca na kupowaniu i sprzedawaniu towarów oraz usług za pośrednictwem Internetu. Jego charakterystyczną cechą jest wykorzystanie środków komunikacji elektronicznej do zawierania transakcji, składania zamówień czy dokonywania płatności.

Handel elektroniczny może być prowadzony w całości online, przykładowo w przypadku sprzedaży e-booków, oprogramowania czy innych produktów cyfrowych, które są dostarczane nabywcy w formie elektronicznej. Możliwe jest również połączenie elementów transakcji realizowanych przez Internet z tradycyjnym sposobem wykonania umowy. Przykładem jest zakup produktu w sklepie internetowym i dokonanie płatności online, podczas gdy sam towar zostaje następnie dostarczony kupującemu w sposób tradycyjny.

Za pośrednictwem e-commerce przedsiębiorcy mogą oferować zarówno towary fizyczne, jak i produkty cyfrowe oraz usługi. Rozwój handlu elektronicznego sprawił jednocześnie, że coraz większego znaczenia nabierają kwestie prawne związane m.in. ze składaniem ofert, ich przyjmowaniem oraz momentem zawarcia umowy za pośrednictwem Internetu.

Więcej na temat: Oferta a reklama – co stanowi propozycję do zawarcia umowy?

Oferta w rozumieniu Kodeksu cywilnego

Oferta jest jednym ze sposobów zawarcia umowy, który polega na wzajemnej wymianie oświadczeń woli stron: propozycji zawarcia umowy (oferta) i akceptacji tej propozycji, czyli jej przyjęcia. Z propozycją występuje oferent, który składa ofertę, czyli proponuje zawarcie umowy drugiej stronie, zwanej oblatem.

Zgodnie z przepisem art. 66 Kodeksu cywilnego:

• Oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy [por. § 1];
• Jeżeli oferent nie oznaczył w ofercie terminu, w ciągu którego oczekiwać będzie odpowiedzi, oferta złożona w obecności drugiej strony albo za pomocą środka bezpośredniego porozumiewania się na odległość przestaje wiązać, gdy nie zostanie przyjęta niezwłocznie; złożona w inny sposób przestaje wiązać z upływem czasu, w którym składający ofertę mógł w zwykłym toku czynności otrzymać odpowiedź wysłaną bez nieuzasadnionego opóźnienia [por. § 2].

Z powyższego przepisu wynika, iż

• oferta jest prawnie wiążącym oświadczeniem woli – jej złożenie może prowadzić do zawarcia umowy przez samo jej przyjęcie przez drugą stronę
• oferta musi zawierać istotne postanowienia umowy w przypadku sprzedaży będą to co do zasady elementy pozwalające określić przedmiot sprzedaży oraz cenę albo sposób jej ustalenia.
• znaczenie ma sposób złożenia oferty – art. 66 § 2 Kodeksu cywilnego rozróżnia m.in. ofertę złożoną za pomocą środka bezpośredniego porozumiewania się na odległość od oferty złożonej w inny sposób
• oferta nie wiąże bezterminowo – jeżeli oferent nie określił terminu związania ofertą, obowiązują terminy wynikające z art. 66 § 2 Kodeksu cywilnego

Powyższe sposoby zawarcia umowy nie mają charakteru rozłącznego, co oznacza, że w praktyce strony mogą korzystać z nich naprzemiennie, w zależności od przebiegu rozmów i wzajemnych ustaleń. Przykładowo, złożenie oferty, która nie zostanie przyjęta przez adresata, może stać się początkiem negocjacji. Możliwa jest również sytuacja odwrotna, iż po przeprowadzeniu negocjacji jedna ze stron może złożyć ostatecznie ofertę, która następnie zostanie przyjęta przez drugą stronę.

Także przeprowadzenie przetargu nie zawsze prowadzi bezpośrednio do zawarcia umowy. Jeżeli nie dojdzie do wyboru oferty lub zawarcia umowy, strony mogą podjąć dalsze rozmowy i przejść do negocjacji. Oznacza to, że poszczególne sposoby zawierania umów mogą się wzajemnie uzupełniać, a wybór konkretnego sposobu może zmieniać się w toku procesu prowadzącego do zawarcia umowy.

Przykład oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego

Oferuję sprzedaż samochodu osobowego Toyota Corolla, rok produkcji 2022, nr VIN XXXXX, za cenę 75 000 zł brutto. Oferta obowiązuje do dnia 15 września 2026 r.

Czym jest oferta w handlu elektronicznym?

Przepis art. 66(1) Kodeksu cywilnego wprowadza szczególne zasady dotyczące ofert składanych w postaci elektronicznej. Regulacja ta ma istotne znaczenie w praktyce e-commerce, ponieważ określa nie tylko zasady związania ofertą, ale również dodatkowe obowiązki informacyjne przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 66(1) § 1 Kodeksu cywilnego oferta złożona w postaci elektronicznej wiąże składającego, jeżeli druga strona niezwłocznie potwierdzi jej otrzymanie. Jednocześnie przedsiębiorca, który składa ofertę elektroniczną, powinien przed zawarciem umowy przekazać drugiej stronie w sposób jednoznaczny i zrozumiały informacje dotyczące m.in. przebiegu technicznego zawarcia umowy, skutków potwierdzenia otrzymania oferty, sposobu utrwalania i udostępniania treści umowy oraz możliwości wykrywania i poprawiania błędów przy wprowadzaniu danych. Co istotne, obowiązki te znajdują zastosowanie również wtedy, gdy przedsiębiorca nie składa bezpośrednio oferty, lecz zaprasza drugą stronę do rozpoczęcia negocjacji, składania ofert albo zawarcia umowy w inny sposób.

Z koeli przepisy art. 66(1) § 1-3 Kodeksu cywilnego nie mają jednak zastosowania do umów zawieranych za pomocą poczty elektronicznej oraz podobnych środków indywidualnego porozumiewania się na odległość. W relacjach między przedsiębiorcami ich stosowanie może zostać również wyłączone na podstawie porozumienia stron.

W konsekwencji przedsiębiorca prowadzący działalność w ramach e-commerce powinien zadbać nie tylko o prawidłowe określenie warunków sprzedaży, lecz także o przejrzyste przedstawienie całej procedury prowadzącej do zawarcia umowy. Ma to znaczenie zarówno z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania sklepu internetowego, jak i oceny, czy proces zawarcia umowy został przeprowadzony zgodnie z wymogami Kodeksu cywilnego.

Przykład oferty w handlu elektronicznym

Przykładem oferty składanej w postaci elektronicznej może być oferta zamieszczona w sklepie internetowym, jeżeli z jej treści i sposobu funkcjonowania sklepu wynika, że przedsiębiorca składa klientowi stanowczą propozycję zawarcia umowy na określonych warunkach. Przykładowo, na stronie internetowej przedsiębiorcy może znajdować się następująca informacja:

Laptop Lenovo ThinkPad X1 Carbon – cena 5 499 zł brutto. Dostępny w magazynie. Dostawa: 2–3 dni robocze.

Oferta a oferta w handlu elektronicznym – najważniejsze różnice

Jak prawidłowo przygotować ofertę w sklepie internetowym?

Prawidłowe skonstruowanie oferty w sklepie internetowym ma istotne znaczenie z punktu widzenia skutków prawnych składanych oświadczeń woli. Przedsiębiorca powinien bowiem jednoznacznie określić, czy informacje zamieszczone na stronie internetowej stanowią ofertę w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego, czy jedynie zaproszenie do zawarcia umowy. Od tej kwalifikacji zależy m.in. moment zawarcia umowy oraz zakres związania stron treścią komunikatu przedstawionego w Internecie.

Zgodnie z art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego oferta powinna zawierać oświadczenie woli zawarcia umowy oraz określać jej istotne postanowienia. W przypadku sprzedaży internetowej znaczenie będzie miało zatem takie przedstawienie produktu i warunków transakcji, które pozwala na ustalenie treści przyszłej umowy bez konieczności prowadzenia dalszych negocjacji. Nie oznacza to jednak, że każdy opis produktu zamieszczony w sklepie internetowym jest ofertą. Zgodnie z przepisem art. 71 Kodeksu cywilnego ogłoszenia, reklamy, cenniki i inne informacje skierowane do ogółu lub poszczególnych osób są, w razie wątpliwości, traktowane jako zaproszenie do zawarcia umowy. O charakterze prawnym danego komunikatu decyduje zatem jego treść oraz okoliczności, w jakich został przedstawiony.

Więcej na temat: Opis oferty na stronie internetowej a jej rzeczywisty zakres – co obowiązuje przy umowie?

Podsumowanie

Oferta w rozumieniu Kodeksu cywilnego musi określać istotne postanowienia umowy i zawierać stanowczą wolę jej zawarcia. Nie każda informacja handlowa stanowi jednak ofertę w określonych przypadkach może być jedynie zaproszeniem do zawarcia umowy. W handlu elektronicznym szczególne znaczenie ma sposób zaprojektowania całego procesu zakupowego od prezentacji produktu, przez koszyk i złożenie zamówienia, aż po jego potwierdzenie. Prawidłowe określenie momentu zawarcia umowy oraz zasad składania i przyjmowania ofert pozwala ograniczyć ryzyko sporów między przedsiębiorcą a klientem. Należy pamiętać, że w e-commerce o skutkach prawnych sprzedaży decyduje nie tylko treść oferty, ale również sposób zaprojektowania całego procesu zakupowego. Prawidłowe rozróżnienie oferty, zamówienia i zaproszenia do zawarcia umowy ma kluczowe znaczenie dla ustalenia, kiedy i na jakich warunkach dochodzi do zawarcia umowy online.

Źródła:

1. P. Nazaruk [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. J. Ciszewski, LEX/el. 2022, art. 66.
2. M. Maciejewska-Szałas [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, Warszawa 2022, art. 66(1).