Obecnie ((do momentu wejścia w życia ustawy stażowej) staż pracy obejmuje głównie czas zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, co ogranicza dostęp do niektórych uprawnień pracowniczych osobom pracującym na innych podstawach czy prowadzących wcześniej działalność gospodarczą.
Aby wyrównać szanse wobec zarabiających na różnych formach zatrudnienia, wprowadzono są zmiany w Kodeksie pracy w zakresie wliczania jednoosobowej działalności gospodarczej oraz umów zlecenie do stażu pracy. Nowe regulacje wprowadza tzw. ustawa stażowa.
Staż pracy
W ustawach nie znajdziemy definicji stażu pracy. Przyjmuje się, że jest to okres zatrudnienia, podczas którego dana osoba świadczy pracę na podstawie umowy o pracę, mianowania, wyboru lub innej podobnej umowy.
Można wyróżnić dwa rodzaje stażu pracy: ogólny, który uwzględnia całą karierę zawodową pracownika, oraz zakładowy, który dotyczy okresu zatrudnienia u konkretnego pracodawcy.
Na co ma wpływ staż pracy?
Odpowiedni staż pracy wpływa na wiele uprawnień pracowniczych, jak np.:
- dłuższy urlop wypoczynkowy,
- dodatek stażowy,
- prawo do nagrody jubileuszowej,
- odpowiedni okres wypowiedzenia,
- wysokość odprawy.
Staż pracy ma również istotne znaczenie w administracji, gdzie wysokość pensji zależy często od stażu pracy.
Do roku 2025 – co się wlicza do stażu pracy?
Do stażu pracy (ogólnego) wlicza się okres:
- zatrudnienia na podstawie umowy o pracę,
- zatrudnienia na podstawie powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę,
- pracy w gospodarstwie rolnym,
- zatrudnienia w formacjach mundurowych.
Do stażu pracy nie wlicza się natomiast czasu pracy na innych podstawach niż wymienionych powyżej. Do stażu pracy nie jest więc wliczany okres:
Nowa ustawa stażowa 2026: JDG oraz umowy zlecenia Działalność gospodarcza wliczane do stażu pracy?
Działalność gospodarcza oraz umowy „śmieciowe” wliczane do stażu pracy?
Ustawa stażowa wprowadza przepisy, aby do okresu zatrudnienia – poza wykonywaniem pracy na podstawie stosunku pracy i stosunków służbowych – wliczane były także okresy m.in.:
- prowadzenia jednoosobowej działalności,
- wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej,
- wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia,
- zarobkowania na podstawie innej umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
- pozostawania osobą współpracującą z powyższymi podmiotami,
- udokumentowany, przebyty za granicą okres innej niż zatrudnienie działalności zarobkowej,
jeśli stanowiły tytuł do ubezpieczeń społecznych.
Uwaga! Do stażu pracy wliczane będą także okresy działalności zawodowej, które uprawniają do ubezpieczeń społecznych, ale w danym czasie nie były nim objęte (było się zwolnionym z opłacania składek społecznych), takie jak okres ulgi na start, przekroczenie rocznej podstawy wymiaru składek oraz ulga ZUS dla uczniów i studentów do 26. roku życia.
Do okresu zatrudnienia ma się wliczać również okres zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Do okresu zatrudnienia wliczać się będzie także okres sprawowania przez osobę współpracującą osobistej opieki nad dzieckiem, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.
Wymienione okresy mają być potwierdzone zaświadczeniem wydawanym przez ZUS na wniosek zainteresowanego, którego przedmiotem będzie podleganie ubezpieczeniom społecznym z wymienionych tytułów.
Jeżeli z jakiegoś powodu ZUS nie będzie w stanie wydać takiego zaświadczenia (np. bo przepracowany okres był dawno temu), pracownik będzie miał możliwość udowodnienia stażu własnymi dokumentami.
Okres pracy na umowach zlecenia lub świadczenia usług z obecnym pracodawcą ma być uwzględniany w ogólnym oraz zakładowym stażu pracy.
W przypadku nakładania się różnych okresów aktywności zawodowej, takich jak prowadzenie pozarolniczej działalności, współpraca z osobą prowadzącą taką działalność, wykonywanie zleceń, pracy na podstawie umowy agencyjnej czy członkostwa w rolniczych spółdzielniach, do okresu zatrudnienia wlicza się tylko jeden z tych okresów (korzystniejszy dla danej osoby). Przytoczymy przykłady podane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Przykład 1.
Po 1 stycznia 2026 roku pracownik z 7-letnim stażem pracy, który zaliczy dodatkowe 4 lata pracy na umowie zlecenia, będzie miał prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego zamiast 20 dni, które przysługują pracownikom zatrudnionym krócej niż 10 lat.
Przykład 2.
Pracownik jest zatrudniony od dwóch lat na umowę o pracę, w związku z czym ma 1-miesięczny okres wypowiedzenia. Przed tym zatrudnieniem pracował przez półtora roku na umowę zlecenia u tego samego pracodawcy. Po zaliczeniu okresu umowy zlecenia do stażu pracy jego okres wypowiedzenia wzrośnie do 3 miesięcy. Przy czym długość okresu wypowiedzenia zależy od zakładowego stażu pracy, a nie od pracy na zleceniu u innego pracodawcy.
Przykład 3.
Pracownik, który 1 lutego 2028 roku będzie miał 20 lat pracy, prowadził wcześniej przez 5 lat jednoosobową działalność gospodarczą. Dzięki zaliczeniu tego okresu do stażu pracy uzyska prawo do nagrody jubileuszowej za 25 lat pracy, o ile przepisy prawa pracy u jego pracodawcy przewidują taką nagrodę.
Dlaczego staż pracy jest istotny?
Obecnie prace tego samego rodzaju są wykonywane na różnych podstawach prawnych i w różnych formach, co prowadzi do nierównego traktowania pracowników w zakresie nabywania uprawnień pracowniczych.
Aktualne rozwiązanie jest niekorzystne dla pracowników, którzy wcześniej pracowali na innych podstawach niż umowa o pracę.
Osoby z doświadczeniem zawodowym zdobytym na innej podstawie niż umowa o pracę po rozpoczęciu zatrudnienia pracowniczego nie mają możliwości nabycia wielu świadczeń i uprawnień z powodu braku uwzględnienia wcześniejszego stażu pracy.
Jest to również problematyczne w przypadku rekrutacji do administracji publicznej, gdzie osoby pracujące na umowie zleceniu lub prowadzące własną działalność gospodarczą nie są atrakcyjne dla pracodawców.
Proponowane zmiany w Kodeksie pracy mają na celu wyrównanie szans tych grup w dostępie do uprawnień pracowniczych oraz stanowisk wymagających doświadczenia zawodowego.
Od kiedy prowadzenie JDG będzie wliczane do stażu pracy?
Data wejścia w życie przepisów to 1 stycznia 2026 roku – dla pracodawców z sektora finansów publicznych oraz pierwszego dnia miesiąca po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy – dla pracodawców spoza sektora publicznego.
Okresy sprzed wejścia w życie ustawy także będą wliczały się do stażu pracy. Warunkiem będzie ich właściwe udokumentowanie.
Ustawę stażową odnajdziemy na podlinkowanej stronie rządowej.
Dorota Łesak
Najlepsze darmowe programy do robienia prezentacji
Oliwia Józefowiak
Jak wypełnić formularz SD-Z2 krok po kroku
Anna Grzegorzewska
Note taking – najlepsze aplikacje do robienia notatek
Przewaga konkurencyjna – co jest Twoją mocną stroną?
Dzień dobry do 2019 prowadziłam jednoosobową działalność gospodarczą następnie podjęłam pracę na umowę o pracę czy po wejściu przepisu po 2026 roku te lata pracy będą wliczone do stażu pracy i do nagrody jubileuszowej .Potrzebne jest wtedy jakieś zaświadczenie z zusu o opłaconych składkach
Brawo Pani Minister tylko żeby się na obiecankach nie ostało , coś dla ludzi prowadzę działalność 25 lat i nie wiedziałem ,że ta moja ciężka praca nie jest wliczana do stażu pracy. Dobrze ,że wcześniej na etacie przepracowałem 20 lat to podstawa emerytalna została wyliczona. Pani Minister z uchwałą do Prezydenta z prośbą do podpisania. Skuteczność się liczy.
Jednoosobową działalność gospodarczą prowadziłem 9 lat i 2 miesiące. Obecnie pracuję na umowę w budżetówce i w styczniu 2025r. otrzymałem świadczenie jubileuszowe za 35 lat pracy (nie wliczając działalności gospodarczej). W styczniu 2026r. po doliczeniu 9 lat i 2 miesięcy będę miał 46 lat i 2 miesiące pracy. Moje pytanie brzmi. Czy ominą mnie świadczenia jubileuszowe za 40 i 45 lat pracy?
Pozdrawiam
Tadeusz G.
Dzień dobry
14 lat prowadziłam jednoosobową działalność gospodarczą
Od 1 września 2025 przechodzę na umowe o pracę
1 września 2025 mija mi 35 lat pracy
Czy wg nowej ustawy należy się nagroda jubileuszowa
Dzień dobry.Jednoosobową działalność gospodarczą prowadziłam przez 13 lat,obecnie pracuję na umowę o pracę w 2023 otrzymałam nagrodę jubileuszową.W 2026r będę miała 40lat pracy wraz ze stażem z działalności,czy należy mi się nagroda jubileuszowa za 30,35,40 lat stażu?Pozdrawiam
Czy jeśli prowadziłam firmę ze wspólnikiem to nie będzie to liczone do stażu pracy – spółka cywilna?