Style przywództwa: współczujące i włączające

Współcześnie skuteczni liderzy nie tylko wyznaczają cele, ale także budują zaufanie, wspierają pracowników i dbają o to, by każdy głos został usłyszany. To właśnie dlatego na znaczeniu zyskują przywództwo współczujące i przywództwo włączające.

Czym się różnią, jakie korzyści przynoszą organizacji i który styl sprawdzi się najlepiej w Twoim zespole? Sprawdź.

Czym się charakteryzuje przywództwo współczujące?

Przywództwo współczujące (ang. compassionate leadership) opiera się na empatii, uważności i autentycznej trosce o potrzeby pracowników. Liderzy stosujący ten styl starają się zrozumieć wyzwania, z jakimi mierzą się członkowie zespołu, a następnie zapewniają im odpowiednie wsparcie, aby mogli efektywnie realizować swoje zadania i rozwijać się zawodowo.

Wbrew pozorom współczujące przywództwo nie oznacza pobłażliwości ani rezygnacji z wysokich standardów. Jego celem jest stworzenie środowiska, w którym pracownicy czują się bezpiecznie, są bardziej zaangażowani i chętniej dzielą się pomysłami oraz informacjami zwrotnymi.

Tego typu postawa jest oczekiwana przez pracowników nastawionych na troskę o własny well-being (zdrowie fizyczne i psychiczne, work-life balance itp.). Za główne cechy tego stylu przywództwa należy więc uznać takie elementy jak:

• empatia – wczuwanie się w sytuacje i emocje innych ludzi, postawa zrozumienia dla cudzej perspektywy i doświadczenia,
• troska o dobrostan – przejawianie zainteresowania zdrowiem fizycznym i psychicznym, równowagą między życiem prywatnym a zawodowym oraz ogólnym samopoczuciem w przypadku każdego pracownika,
• aktywne słuchanie – udzielanie czasu pracownikom, aby mogli wyrazić swoje myśli, obawy, potrzeby i cele, docenianie ich wkładu i branie pod uwagę ich perspektywy przy podejmowaniu decyzji,
• wsparcie w trudnościach – gotowość służenia jako oparcie i pomoc w rozwiązywaniu problemów oraz pokonywaniu wyzwań.
• wsparcie w rozwoju – pomaganie w osiąganiu wyznaczonych celów zawodowych i osobistych poprzez udzielanie wskazówek i praktykę mentoringu.

Przywództwo współczujące w praktyce

Przeciążenie obowiązkami

Menedżer zauważa, że jeden z pracowników regularnie zostaje po godzinach i zaczyna popełniać błędy. Zamiast krytykować wyniki, rozmawia z nim o przyczynach problemu, pomaga ustalić priorytety i deleguje część zadań innym członkom zespołu.

Błąd w ważnym projekcie

Pracownik popełnia kosztowną pomyłkę. Lider nie szuka winnych, lecz analizuje przyczyny sytuacji wspólnie z zespołem i wdraża rozwiązania, które pozwolą uniknąć podobnych błędów w przyszłości.

Praca hybrydowa

Kierownik regularnie organizuje indywidualne spotkania online z członkami zespołu, aby sprawdzić nie tylko postępy w pracy, ale również ich samopoczucie, poziom obciążenia i potrzeby związane z organizacją pracy.

Wdrażanie nowych technologii i AI

Firma wprowadza narzędzia wykorzystujące sztuczną inteligencję. Zamiast ignorować obawy pracowników o przyszłość ich stanowisk, lider otwarcie komunikuje cele zmian, organizuje szkolenia i pokazuje, w jaki sposób nowe technologie mogą wspierać ich codzienną pracę.

W czasach pracy hybrydowej, szybkich zmian technologicznych i rosnących oczekiwań pracowników przywództwo współczujące pomaga budować bardziej odporne, zaangażowane i efektywne zespoły.

Przywództwo włączające – na czym polega?

Przywództwo włączające (ang. inclusive leadership) to styl zarządzania, którego celem jest stworzenie środowiska pracy, w którym każdy członek zespołu czuje się szanowany, doceniany i ma możliwość aktywnego uczestniczenia w życiu organizacji. Liderzy włączający nie tylko akceptują różnorodność, ale świadomie wykorzystują ją jako źródło nowych pomysłów, innowacji i lepszych decyzji biznesowych.

W praktyce oznacza to budowanie kultury, w której pracownicy mogą swobodnie wyrażać swoje opinie, zadawać pytania i zgłaszać odmienne punkty widzenia bez obawy o krytykę czy wykluczenie. Taki sposób zarządzania sprzyja większemu zaangażowaniu zespołu oraz wzmacnia poczucie przynależności do organizacji.

Lidera stosującego przywództwo włączające powinny wyróżniać takie cechy jak:

• równość i sprawiedliwość – eliminowanie barier, które mogą utrudniać pełne uczestnictwo i rozwój każdej osoby, traktowanie każdego w ten sam sposób,
• akceptacja i szacunek – szanowanie różnic między poszczególnymi członkami zespołu (kulturowych, etnicznych, płciowych, wiekowych, w zakresie umiejętności itp.), tworzenie klimatu pracy wolnego od uprzedzeń i dyskryminacji,
• aktywne słuchanie – dawanie możliwości wyrażania swojego zdania, dzielenia się pomysłami i wnioskami (różnorodność perspektyw jest ceniona),
• wzajemne zaufanie – promowanie kultury współpracy między wszystkimi osobami w zespole poprzez zrozumiałą komunikację, transparentność i otwartość,
• wsparcie w rozwoju – angażowanie się w rozwój zawodowy pracowników (zapewnianie nowych możliwości, wspieranie w realizacji planów, wdrażanie mentoringu itd.).

Przykłady przywództwa włączającego

Podejmowanie decyzji zespołowych

Przed wdrożeniem nowego procesu menedżer zbiera opinie nie tylko od kierowników, ale również od pracowników, którzy będą korzystać z rozwiązania na co dzień. Dzięki temu decyzja uwzględnia praktyczne doświadczenia różnych osób.

Spotkania, podczas których każdy ma głos

Podczas zebrań lider zwraca uwagę, aby dyskusji nie dominowały najbardziej pewne siebie osoby. Zachęca do wypowiedzi także tych pracowników, którzy rzadziej zabierają głos, dzięki czemu zespół korzysta z szerszego zakresu wiedzy i doświadczeń.

Zespół wielopokoleniowy

W organizacji współpracują przedstawiciele różnych pokoleń. Lider wykorzystuje ich mocne strony, doświadczenie starszych pracowników i świeże spojrzenie młodszych, zamiast traktować różnice jako źródło konfliktów.

Praca w międzynarodowym środowisku

Firma zatrudnia osoby z różnych krajów. Menedżer dostosowuje sposób komunikacji, uwzględnia różnice kulturowe i dba o to, aby każdy pracownik miał takie same możliwości udziału w projektach i rozwoju kariery.

Style przywództwa – które podejście jest lepsze?

Nie ma jednej odpowiedzi na pytanie, który styl przywództwa jest lepszy. Zarówno przywództwo współczujące, jak i włączające mają swoje zalety, a ich skuteczność zależy od potrzeb zespołu, kultury organizacyjnej oraz sytuacji, w jakiej znajduje się firma.

Przywództwo współczujące sprawdza się szczególnie w okresach zmian, kryzysów i zwiększonego obciążenia pracowników. Lider koncentruje się wtedy na budowaniu zaufania, wspieraniu dobrostanu zespołu oraz pomaganiu pracownikom w radzeniu sobie z wyzwaniami. Takie podejście może być szczególnie cenne podczas reorganizacji firmy, wdrażania nowych technologii czy zarządzania zespołami pracującymi zdalnie lub hybrydowo.

Z kolei przywództwo włączające przynosi najlepsze rezultaty w organizacjach, które opierają swój rozwój na współpracy, kreatywności i innowacjach. Dzięki aktywnemu angażowaniu pracowników w proces podejmowania decyzji lider może lepiej wykorzystać wiedzę, doświadczenia i perspektywy całego zespołu. Jest to szczególnie istotne w środowiskach wielokulturowych, wielopokoleniowych oraz w branżach, gdzie liczy się szybkie reagowanie na zmiany rynkowe.

Ten styl najczęściej okazuje się najlepszym wyborem, gdy:

• Zespół doświadcza dużej presji lub wypalenia zawodowego.
• Organizacja przechodzi przez istotne zmiany.
• Pracownicy potrzebują większego wsparcia i poczucia bezpieczeństwa.
• Celem jest poprawa zaangażowania i ograniczenie rotacji.

Natomiast przywództwo włączające warto rozwijać, gdy:

• Firma chce zwiększyć innowacyjność.
• Zespoły składają się z osób o różnych doświadczeniach i kompetencjach.
• Ważne jest budowanie kultury współpracy.
• Organizacja chce skuteczniej wykorzystywać potencjał swoich pracowników.

Jednak współczesne przywództwo rzadko opiera się wyłącznie na jednym podejściu. Najlepsi liderzy potrafią jednocześnie okazywać empatię i troskę o pracowników, a także tworzyć środowisko, w którym każdy może aktywnie uczestniczyć w podejmowaniu decyzji i rozwoju organizacji.

Przykładowo menedżer wdrażający nowe narzędzie oparte na sztucznej inteligencji może najpierw wysłuchać obaw zespołu i zapewnić odpowiednie wsparcie szkoleniowe (przywództwo współczujące), a następnie zaprosić pracowników do współtworzenia nowych procesów i dzielenia się pomysłami na wykorzystanie technologii (przywództwo włączające).

Dzisiaj skuteczne przywództwo przestaje więc skupiać się wyłącznie na wyborze jednego stylu. O wiele ważniejszą rolę odgrywa tu umiejętne łączenie różnych kompetencji. Organizacje potrzebują liderów, którzy potrafią osiągać cele biznesowe, jednocześnie dbając o zaangażowanie, dobrostan i rozwój swoich zespołów.

Przywództwo współczujące a przywództwo włączające – najważniejsze różnice

Style przywództwa w 2026 roku

Rosnąca popularność przywództwa współczującego i włączającego nie jest wyłącznie efektem zmieniających się trendów w zarządzaniu. Coraz więcej badań wskazuje, że organizacje stawiające na empatię, bezpieczeństwo psychologiczne i różnorodność osiągają lepsze wyniki biznesowe.

Bezpieczeństwo psychologiczne sprzyja innowacjom

Badania przeprowadzone przez Google w ramach projektu Aristotle wykazały, że bezpieczeństwo psychologiczne jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na skuteczność zespołów. Pracownicy, którzy nie boją się zadawać pytań, zgłaszać pomysłów czy przyznawać do błędów, częściej angażują się w rozwiązywanie problemów i tworzenie innowacyjnych rozwiązań.

Empatyczni liderzy budują większe zaangażowanie

Według badań Catalyst pracownicy, którzy postrzegają swoich przełożonych jako empatycznych, są bardziej zaangażowani w wykonywaną pracę, wykazują większą lojalność wobec organizacji i rzadziej rozważają zmianę pracodawcy. Empatia lidera wpływa również na wzrost zaufania w zespole.

Różnorodność wspiera lepsze decyzje biznesowe

Raporty McKinsey od lat wskazują, że organizacje charakteryzujące się większą różnorodnością wśród pracowników i kadry zarządzającej częściej osiągają ponadprzeciętne wyniki finansowe. Zróżnicowane zespoły wnoszą szerszą perspektywę do procesu podejmowania decyzji, co pomaga lepiej odpowiadać na potrzeby klientów i zmiany rynkowe.

Przywództwo przyszłości opiera się na człowieku

Wraz z rozwojem sztucznej inteligencji i automatyzacji rośnie znaczenie kompetencji, których nie da się łatwo zastąpić technologią. Empatia, umiejętność budowania relacji, aktywne słuchanie i wspieranie współpracy stają się kluczowymi cechami skutecznych liderów. Dlatego przywództwo współczujące i włączające jest coraz częściej postrzegane jako fundament nowoczesnego zarządzania zespołem.

Style przywództwa – podsumowanie

Przywództwo współczujące i przywództwo włączające odpowiadają na wyzwania współczesnego rynku pracy, gdzie coraz większe znaczenie mają nie tylko wyniki, ale także zaangażowanie, dobrostan i rozwój pracowników. Oba style pomagają budować silniejsze relacje w zespołach, wzmacniają zaufanie i tworzą warunki sprzyjające efektywnej współpracy.

Nie chodzi jednak o wybór jednego podejścia kosztem drugiego. Najskuteczniejsi liderzy potrafią łączyć empatię z otwartością na różnorodne perspektywy, dzięki czemu tworzą środowisko pracy, w którym ludzie czują się doceniani i mają realny wpływ na sukces organizacji.

W świecie szybkich zmian, pracy hybrydowej i rosnącej roli nowych technologii to właśnie umiejętność wspierania oraz angażowania pracowników może stać się jedną z najważniejszych przewag konkurencyjnych współczesnych organizacji.