Czym jest czyn nieuczciwej konkurencji? Jaka grozi za niego odpowiedzialność?

×

Czyn nieuczciwej konkurencji – definicja

Ustawa z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji określa zasady przeciwdziałania nieuczciwym praktykom w biznesie. Czyn nieuczciwej konkurencji to każde działanie sprzeczne z prawem lub zasadami uczciwego obrotu, które może szkodzić interesom innych przedsiębiorców lub klientów.

Co może być przedmiotem zgłoszenia czynu nieuczciwej konkurencji?

Przedmiot zgłoszenia – przykłady czynów nieuczciwej konkurencji:

• wprowadzające w błąd oznaczenia firmy lub produktów,
• fałszywe informacje o pochodzeniu towarów lub usług,
• naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa,
• nakłanianie do niewykonania lub zerwania umowy,
• kopiowanie produktów i rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji,
• utrudnianie dostępu do rynku,
• stosowanie zakazanej reklamy lub organizowanie systemów sprzedaży lawinowej,
• bezzasadne wydłużanie terminów płatności,
• nieuczciwe praktyki rynkowe wobec konsumentów, np. agresywna sprzedaż, reklamy wprowadzające w błąd, podszywanie się pod inną firmę, automatyczne przedłużanie umów, ukrywanie istotnych informacji.

Kto może zgłaszać naruszenia?

Czyn nieuczciwej konkurencji – jaka grozi kara?

Czyn nieuczciwej konkurencji odpowiedzialność cywilna

Odpowiedzialność cywilna jest podstawowym narzędziem ochrony przedsiębiorcy przed nieuczciwymi działaniami konkurencji. Przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji dają poszkodowanemu możliwość dochodzenia roszczeń na drodze sądowej – każde z nich można wnieść osobnym pozwem.

W praktyce przedsiębiorca, którego interes został naruszony lub zagrożony, może domagać się:

• zaniechania niedozwolonych działań;
• usunięcia skutków czynu;
• złożenia oświadczenia – jednokrotnego lub wielokrotnego, w odpowiedniej formie i treści;
• naprawienia szkody na zasadach ogólnych;
• wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści;
• zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na cel społeczny (np. wspieranie kultury lub ochrony dziedzictwa), jeśli czyn był zawiniony.

Sąd może dodatkowo rozstrzygnąć w sprawie wyrobów, opakowań, materiałów reklamowych i innych przedmiotów związanych z czynem nieuczciwej konkurencji, np. nakazać ich zniszczenie lub zaliczenie na poczet odszkodowania. W przypadku naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa, sąd może też zobowiązać pozwanego do podania informacji o wyroku do publicznej wiadomości, z zachowaniem ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa i dóbr osobistych pozwanego.

Dodatkowo, w przypadku roszczeń dotyczących:

• zaniechania działań,
• złożenia oświadczenia,
• zasądzenia sumy pieniężnej na cel społeczny

– może wnieść je także organizacja krajowa lub regionalna, której celem statutowym jest ochrona interesów przedsiębiorców.

Jak działa odpowiedzialność cywilna za czyn nieuczciwej konkurencji w praktyce?

Odpowiedzialność cywilna pozwala przedsiębiorcy chronić swoje interesy, gdy konkurent działa nieuczciwie, np. wprowadza klientów w błąd, podrabia produkty, narusza tajemnicę przedsiębiorstwa lub stosuje nieuczciwe praktyki marketingowe.

W praktyce wygląda to następująco:

• ZBIERANIE DOWODÓW – wszystko, co może udowodnić czyn nieuczciwej konkurencji: reklamy, opakowania, dokumenty, zrzuty ekranu ze stron internetowych, świadkowie.
• WYBÓR ROSZCZENIA – przedsiębiorca może domagać się m.in.:
  • zaniechania niedozwolonych działań,
  • usunięcia skutków naruszenia,
  • złożenia oświadczenia o określonej treści,
  • naprawienia szkody lub wydania korzyści uzyskanych przez konkurenta.
• WNIESIENIE POZWU DO SĄDU – każde roszczenie można wnieść osobno; w przypadku naruszeń poważnych lub powtarzających się, możliwe jest łączenie roszczeń.
• WYROK – sąd może nakazać zaniechanie działań, usunięcie skutków, zapłatę odszkodowania, a także np. zniszczenie wyrobów czy opakowań związanych z czynem. W przypadku naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa możliwe jest też podanie wyroku do publicznej wiadomości, bez ujawniania tajemnic firmy.

Ważne zasady:

• Ciężar dowodu prawdziwości oznaczeń lub informacji na produktach i w reklamach spoczywa na osobie, której zarzuca się wprowadzenie w błąd.
• Roszczenia przedawniają się po 3 latach, a bieg przedawnienia liczony jest oddzielnie dla każdego naruszenia.

Czyn nieuczciwej konkurencji odpowiedzialność karna

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przewiduje odpowiedzialność karną w sytuacjach, gdy działania konkurenta wyrządzają poważną szkodę przedsiębiorcy lub wprowadzają w błąd klientów.

Najważniejsze przestępstwa:

• NARUSZENIE TAJEMNICY PRZEDSIĘBIORSTWA
  • Ujawnienie lub wykorzystanie informacji stanowiących tajemnicę firmy w swojej działalności gospodarczej, wbrew obowiązkowi zachowania poufności, podlega grzywnie, ograniczeniu wolności lub pozbawieniu wolności do 2 lat.
  • Dotyczy również sytuacji, gdy osoba uzyskała dostęp do tajemnicy w trakcie postępowania sądowego.
  • „Tajemnicą przedsiębiorstwa” są informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne o wartości gospodarczej, które nie są powszechnie znane i są chronione przez przedsiębiorcę.
• KOPIOWANIE PRODUKTU
• Skopiowanie zewnętrznej postaci produktu lub półproduktu i wprowadzenie go do obrotu w celu wprowadzenia klientów w błąd również podlega grzywnie, ograniczeniu wolności lub więzieniu do 2 lat.
• „Klientem” w tym przypadku może być zarówno kontrahent-przedsiębiorca, jak i konsument.