Zasady składania zeznań podatkowych przez podatników
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w szczególności w przepisie art. 45, uregulowano zasady składania zeznań podatkowych, wśród których należy wyróżnić:
Termin składania zeznań podatkowych
- Podatnicy muszą złożyć zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (lub poniesionej straty) za dany rok podatkowy w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następnego.
- Jeżeli ktoś złoży zeznanie przed dniem 15 lutego, zostanie ono formalnie uznane za złożone właśnie 15 lutego.
Rodzaje dochodów wymagające osobnych zeznań
- Podatnicy mają obowiązek składać osobne zeznania dla:
- dochodów z kapitałów pieniężnych (art. 30b ustawy o PIT),
- działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej opodatkowanych liniowo (art. 30c ustawy o PIT),
- odpłatnego zbycia nieruchomości (art. 30e ustawy o PIT),
- dochodów z zagranicznych jednostek kontrolowanych (art. 30f ustawy o PIT) – do końca 9 miesiąca następnego roku podatkowego.
Obowiązki płatnicze
- Przed upływem terminu na złożenie zeznania podatnik musi zapłacić różnicę między należnym podatkiem a sumą wpłaconych zaliczek (w zależności od źródła dochodu i rodzaju zeznania).
Miejsce składania zeznania
- Zeznanie składa się do urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika w dniu jego składania, chyba że:
- podatnik nie mieszka już w Polsce – wtedy właściwy jest urząd według ostatniego miejsca zamieszkania,
- dotyczy to osób zagranicznych – wtedy specjalnie wyznaczony urząd.
Sprawozdania finansowe
- Podatnicy prowadzący księgi rachunkowe muszą złożyć sprawozdanie finansowe w formie elektronicznej do końca kwietnia.
Szczególne przypadki złożenia zeznania
- Osoby niebędące rezydentami, które opuszczają terytorium polski przed terminem złożenia zeznania, muszą to zrobić przed wyjazdem.
WAŻNE – właściwym urzędem skarbowym dla podatnika jest co do zasady urząd odpowiedni według miejsca zamieszkania w dniu złożenia zeznania. W sytuacji gdy podatnik przed jego złożeniem wyprowadził się z Polski, właściwy pozostaje urząd skarbowy ustalony na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania na terytorium RP.
Kary za PIT po terminie
Niekiedy mogą zdarzyć się sytuacje, w których płatnik lub podatnik z różnych powodów nie złoży deklaracji PIT w ustawowym terminie.
KARA DLA PŁATNIKA
Z przepis art. 54 KKS wynika, że płatnik, który nie składa deklaracji podatkowej (np. PIT-11) lub nie ujawnia podstawy opodatkowania, może ponieść odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe lub przestępstwo skarbowe, podobnie jak podatnik. Zatem jeśli płatnik (np. pracodawca, zleceniodawca) nie dopełni obowiązku informacyjnego, grożą mu następujące kary:
- Jeśli płatnik nie złoży deklaracji lub nie ujawni podstawy opodatkowania, przez co naraża podatek na uszczuplenie (np. nie przesyła PIT-11 do urzędów skarbowych lub do pracowników), to może zostać ukarany:
- karą grzywny do 720 stawek dziennych,
- karą pozbawienia wolności,
- lub obu tymi karami łącznie.
- Jeśli kwota podatku, którą płatnik naraża na uszczuplenie, jest małej wartości (mniejsza niż wymagany próg przestępstwa poważnego), to może zostać ukarany:
- grzywną do 720 stawek dziennych, bez kary pozbawienia wolności.
- Jeśli kwota podatku narażona na uszczuplenie przez płatnika nie przekracza ustawowego progu, to może zostać ukarany:
- grzywną jak za wykroczenie skarbowe.
KARA DLA PODATNIKA
Z kolei przepis art. 80 § 1 KKS mówi, że podatnik, który nie złoży deklaracji podatkowej w terminie, podlega karze grzywny w wysokości do 120 stawek dziennych. Tym samym:
jeśli podatnik nie złoży deklaracji w terminie, popełnia wykroczenie skarbowe,
za niewykonanie tego obowiązku grozi kara grzywny do 120 stawek dziennych.
Jak uniknąć kary za PIT po terminie?
Jeśli PIT został złożony po terminie, to najważniejszą zasadą jest szybkie działanie, bowiem praktyka pokazuje, że urzędy skarbowe nie nakładają kar automatycznie na każdego podatnika, który dopuścił się spóźnienia – jednak im szybciej się zareaguje, tym istnieje większa szansa na uniknięcie negatywnych konsekwencji.
Co ważniejsze, opóźnienie w związku z PIT może dotyczyć zarówno podatnika jak i płatnika.
Podatnik – spóźnienie z PIT-em (np. PIT-37)
- Dotyczy osób fizycznych, które samodzielnie składają zeznanie roczne.
- Jeśli podatnik nie złożył PIT-37 do 30 kwietnia, to może skorzystać z czynnego żalu w związku z przepisem art. 54 KKS (przestępstwo skarbowe: narażenie podatku na uszczuplenie).
Płatnik – spóźnienie z informacją PIT-11
- Dotyczy pracodawców, zleceniodawców – osób/podmiotów, które pobierają i odprowadzają podatek w ciągu roku.
- Jeśli płatnik nie przekazał PIT-11 do właściwego urzędu skarbowego i do podatnika do końca stycznia, to może skorzystać z czynnego żalu w związku z przepisem art. 80 1 KKS (niewywiązanie się z obowiązku informacyjnego).
WAŻNE – w przypadku złożenia PIT po terminie urząd skarbowy może wszcząć postępowanie, jednak nie zawsze robi to od razu. Zanim fiskus wykryje opóźnienie lub jeśli nie zgłosisz czynnego żalu, szansa nałożenia kary znacznie wzrasta. Dlatego ważnym jest, aby jak najszybciej złożyć zaległą deklarację i dołączyć do niej czynny żal.
Co zatem należy robić, gdy doszło do niezłożenia PIT w terminie?
DLA PODATNIKÓW (np. nie złożono PIT-37 lub PIT-36):
- złożyć zaległe zeznanie podatkowe,
- dołączyć czynny żal (zanim urząd skarbowy sam wykryje opóźnienie),
- uregulować zaległy podatek wraz z odsetkami (jeśli występuje niedopłata).
DLA PŁATNIKÓW (np. nie przekazano PIT-11):
- złożyć brakującą informację podatkową (np. PIT-11),
- dołączyć czynny żal, w którym wskazujesz powód opóźnienia i brak działań ze strony organu,
- w razie potrzeby – uzupełnić inne wymagane czynności formalne (np. przekazanie PIT-11 podatnikowi).
Jeśli chodzi o czynny żal, to z przepisu art. 16 Kodeksu karnego skarbowego wynika, że czynny żal jest instytucją prawa karnego skarbowego, która umożliwia uniknięcie kary za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe.
WAŻNE – z czynnego żalu muszą wynikać okoliczności zaistnienia czynu zabronionego; należy wskazać na osoby współdziałające (jeśli działało się z osobą trzecią), oraz poinformować urząd skarbowy o tym, czy czyn zabroniony został naprawiony, albo wskazać termin jego naprawienia.
Pobierz wzory czynnego żalu
Podsumowanie
PIT po terminie – to nie koniec świata! W przypadku niezłożenia deklaracji PIT w terminie należy niezwłocznie podjąć działania, które pozwolą zminimalizować ryzyko nałożenia kary. Kluczowe kroki to:
- złożenie deklaracji,
- złożenie czynnego żalu,
- uregulowanie zaległości podatkowych.
Najważniejsze to działać szybko i niezwłocznie dopełnić wszystkich obowiązków, aby zminimalizować ryzyko nałożenia kary.