Projektowanie a własna działalność. Czy grafik może świadczyć usługi na NDG?

Jednak czy grafik komputerowy może świadczyć usługi legalnie bez rejestrowania firmy, działając w ramach tzw. nierejestrowanej działalności gospodarczej (NDG)? I jak będzie to wyglądało w nadchodzącym roku, po kolejnych zmianach w przepisach?

Praca jako grafik

Grafik komputerowy to dziś jeden z najbardziej wszechstronnych zawodów w branży kreatywnej. Choć wiele osób kojarzy tę profesję głównie z projektowaniem ulotek czy logotypów, współczesny grafik pracuje znacznie szerzej – tworzy nie tylko obrazy, ale przede wszystkim komunikację wizualną, która łączy estetykę, przekaz i technologię.

To rola, która wymaga myślenia strategicznego, rozumienia zachowań użytkowników, znajomości trendów oraz obsługi narzędzi cyfrowych – w tym tych opartych na sztucznej inteligencji. Zawód grafika bazuje na tworzeniu różnego rodzaju projektów oraz grafik mających zarówno artystyczny, reklamowy, jak i użytkowy charakter. Współcześnie istnieje naprawdę dużo zróżnicowanych specjalizacji, dzięki czemu każdy designer może znaleźć odpowiednią niszę dla swojego talentu.

Wraz z rosnącą popularnością narzędzi opartych na AI zmienia się także warsztat grafika. Projektant nie musi już tworzyć wszystkiego od podstaw – coraz częściej korzysta z automatycznych generatorów obrazów, kreatywnych asystentów czy systemów no-code, które przyspieszają proces tworzenia. Umiejętność współpracy z technologią staje się równie ważna jak znajomość zasad kompozycji czy koloru.

Ważnym aspektem pracy grafika w 2026 roku jest elastyczność. To zawód, który można wykonywać zarówno jako pracownik etatowy w agencji czy korporacji, jak i jako freelancer działający na własnych warunkach. Ten drugi model – praca zdalna, projektowa, często na potrzeby klientów z różnych krajów – zyskuje na popularności, ponieważ daje większą niezależność i możliwość pracy nad różnorodnymi projektami.

Wielu grafików skupia się na kreowaniu materiałów na strony internetowe czy aplikacje mobilne, budowaniu logo, banerów reklamowych, ilustracji, a także innych materiałów marketingowych, czasami stając się nawet animatorami.Samą grafikę komputerową coraz częściej postrzega się w kategoriach dziedziny łączącej informatykę, matematykę i sztukę. Taka kombinacja jest obecnie kluczowym elementem dla wielu branż, które masowo wykorzystują potencjał komputerowego projektowania do biznesowej ekspansji.

Szerokie zastosowanie grafiki komputerowej skutecznie przyciąga wciąż nowe uzdolnione osoby, które pragną się kształcić w tym kierunku. Jednak dobry grafik nie może bazować wyłącznie na wrodzonym talencie. Równie istotne jest posiadanie dobrze rozwiniętych umiejętności technicznych, które będą w stanie zapewnić maksymalne wykorzystanie potencjału kryjącego się w dostępnych programach graficznych.

Na tym etapie pojawia się więc pytanie, w jaki sposób najlepiej zdobyć tę wiedzę. Chociaż szablonową ścieżką kariery jest zakończenie szkoły i studiów z tej dziedziny, coraz częściej można spotkać się z grafikami, którzy szkolą się we własnym zakresie, korzystając z rozmaitych kursów, szkoleń czy innych dostępnych przykładowo w internecie materiałów (podcasty, blogi branżowe, filmiki szkoleniowe).

Równolegle, wraz z rozpoczęciem świadczenia usług na rzecz klientów, grafik komputerowy musi mieć na uwadze także inne kwestie, takie jak wybór formy działalności, rozliczenia podatkowe, czy szczególnie istotny w tej branży aspekt praw autorskich.

Grafik a działalność nierejestrowana

Graficy mogą świadczyć różnorodne usługi w ramach działalności nierejestrowanej. Do najczęściej oferowanych zalicza się:

• tworzenie projektów graficznych (logo, ulotki, plakaty),
• ilustracje,
• animacje,
• projekty stron internetowych,
• konsultacje graficzne.

Sama specyfika projektowania sprawia, że działalność nierejestrowana staje się korzystną alternatywą dla grafików, którzy mogą w ten sposób zredukować ilość niezbędnych formalności, skupiając się na elastycznym zarabianiu na własnych umiejętnościach.

Jednak nawet wybór takiej formy działalności wciąż pozostawia dla designerów zestaw pewnych obowiązków. Pomimo licznych ułatwień koniecznością pozostaje prowadzenie ewidencji sprzedaży, rozliczanie działalności nierejestrowanej w zeznaniu rocznym PIT-36, respektowanie praw konsumenta, a także wystawianie odpowiednich dokumentów sprzedaży.

NDG jako grafik – jak to rozliczyć w praktyce?

Choć działalność nierejestrowana to najprostszy sposób na legalne świadczenie usług bez zakładania firmy, nie oznacza to, że jest całkowicie wolna od obowiązków. Każda osoba działająca w ten sposób, w tym także grafik komputerowy, musi pamiętać o odpowiednim dokumentowaniu swoich przychodów i rozliczeniu ich z urzędem skarbowym. W praktyce cały proces jest znacznie mniej skomplikowany niż przy pełnej działalności gospodarczej, ale warto zrozumieć, jak dokładnie przebiega.

Najważniejszym elementem rozliczeń w ramach NDG jest prowadzenie uproszczonej ewidencji sprzedaży. To bardzo prosta forma księgowości – wystarczy, że na bieżąco zapisujesz wszystkie swoje przychody, najlepiej z podaniem daty, kwoty i krótkiego opisu wykonanego zlecenia. Może to być klasyczny zeszyt, plik w Excelu lub arkusz Google – ważne, by informacje były uporządkowane i kompletne. Nie ma tu wymogów formalnych, ale w razie kontroli urzędnik może poprosić Cię o wgląd w Twoje zapiski.

Kiedy klient poprosi Cię o potwierdzenie wykonanej usługi – na przykład przy projekcie logo, wizytówki czy szablonu na social media – możesz wystawić prosty rachunek. Nie potrzebujesz do tego firmy ani NIP-u. W rachunku wystarczy podać swoje imię i nazwisko, datę wykonania usługi, nazwę wykonanego zadania oraz ustaloną kwotę brutto. Taki dokument nie jest fakturą VAT – osoby działające na NDG nie są podatnikami VAT (chyba że zdecydują się na rejestrację, co w tym modelu jest raczej wyjątkiem). Rachunki można przygotować samodzielnie w edytorze tekstu albo skorzystać z darmowych szablonów dostępnych online.Dodatkowo warto pamiętać, że niektóre czynności wymagają rejestracji do VATod pierwszej sprzedaży.

Wszystkie przychody, które uzyskasz, pracując jako grafik, musisz wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym – w formularzu PIT-36. W odpowiedniej części formularza wpisujesz łączną kwotę przychodów z tytułu działalności nierejestrowanej. Urząd skarbowy potraktuje ją jako Twój dochód i opodatkuje według skali ogólnej – czyli 12% do kwoty 120 000 zł rocznie, a 32% powyżej tego progu.

Co ważne, w ramach NDG można uwzględnić koszty uzyskania przychodu dopiero na etapie rozliczenia rocznego – w PIT-36 wpisuje się przychód, koszty i dochód.

Jednym z największych atutów NDG jest brak obowiązku opłacania składek ZUS przy sprzedaży towarów i składki zdrowotnej. Dla osób, które mają już inne źródło ubezpieczenia, na przykład pracę na etacie, status studenta albo ubezpieczenie jako członek rodziny, to ogromna oszczędność. Dzięki temu możesz zarabiać jako grafik bez comiesięcznych opłat, co szczególnie na początku działalności daje dużą swobodę. Warto jednak pamiętać, że prowadząc NDG nie zyskujesz żadnych składek emerytalnych ani chorobowych – a jeśli nie masz innego tytułu do ubezpieczenia, nie będziesz objęty ochroną zdrowotną.

Nieco bardziej problematyczna okazuje się jednak kwestia obowiązku opłacania składek ZUS przy świadczeniu usług na NDG, bowiem:

“Przepisy o działalności nierejestrowej nie zmieniają ogólnych zasad podlegania ubezpieczeniom w związku z umową o pracę czy z umowami cywilnoprawnymi.”

Większość osób prowadzących NDG nie musi przejmować się też podatkiem VAT, ponieważ zarówno skala działalności, jak i jej charakter, zwykle nie wymagają rejestracji. Dopóki nie przekraczasz limitu 200 000 zł rocznie (od 2026 roku – 240 000) i nie świadczysz usług objętych obowiązkowym VAT-em, możesz korzystać z tzw. zwolnienia podmiotowego. Zdarzają się jednak sytuacje, w których klient (np. firma) wymaga wystawienia faktury VAT. W takiej sytuacji jedynym wyjściem jest rejestracja do VAT, a to zazwyczaj oznacza rezygnację z prostoty NDG i przejście na działalność gospodarczą.

Działalność nierejestrowana dla grafika – dlaczego warto?

Udogodnienia, które niesie za sobą wybór działalności nierejestrowanej mogą świetnie sprawdzić się w zawodzie grafika, szczególnie gdy w najbliższym czasie planuje on działać na nieco mniejszą skalę, przykładowo w formie dodatkowego zajęcia.

Takie rozwiązanie to przede wszystkim redukcja formalności. Prowadzenie działalności nierejestrowanej wiąże się z mniejszą liczbą obowiązków formalnych. W efekcie grafik może realizować swoje zlecenia bez potrzeby zgłaszania się do urzędów, co zdecydowanie oszczędza czas i redukuje stres.

Kolejną zaletą jest większa elastyczność. Działalność nierejestrowana daje poszerzoną swobodę działania – designer może pracować na zlecenie, dostosowując godziny pracy do swoich potrzeb. Ma to szczególne zastosowanie w branży kreatywnej.

Równolegle łączy się to z możliwością odkrywania nowych nisz. Grafika stanowi dynamicznie zmieniającą się dziedzinę, co wpływa na wciąż pojawiające się w niej nowe specjalizacje. Działalność nierejestrowana pozwala na łatwe przestawienie się na różne usługi bez konieczności zmiany samej formy prowadzenia działalności.

Działalność nierejestrowana jest także idealna dla wolnych strzelców oraz osób, które są na początku swojej kariery i nie mają jeszcze stabilnych przychodów. Umożliwia to legalne zarobki bez ryzyka związania się z formalnościami.

Dodatkowo dopiero rozpoczynający swoją przygodę grafik zyskuje pewnego rodzaju szansę na testowanie rynku. Może on sprawdzić własne umiejętności w realu, budując portfolio bez konieczności komercyjnej rejestracji. To pozwala na zdobycie doświadczenia oraz pozyskanie pierwszych klientów.

W efekcie działalność nierejestrowana już od początku daje możliwość rozwijania osobistej marki oraz kontaktów z klientami, co w szerszej perspektywie często prowadzi do jeszcze większych zleceń.

Podsumowanie

Branża kreatywna, do której zalicza się również projektowanie, wymaga zastosowania jak najbardziej elastycznych rozwiązań, także w kontekście doboru samej formy prowadzenia działalności. Dlatego też tak korzystną opcją dla grafików, szczególnie tych początkujących, staje się działalność nierejestrowana, która, po spełnieniu określonych warunków, umożliwia opłacalne przekształcenie pracy twórczej w biznes.

Stan prawny na dzień: 09.12.2025 r.