Ulepszenie środka trwałego

Wydatki poniesione na ulepszenie, nie mogą być bezpośrednio zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, lecz powiększają wartość początkową środka trwałego. Od tak powstałej nowej wartości początkowej dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, wykorzystując poprzednio stosowaną metodę i stawkę amortyzacyjną

Przedsiębiorcy często dokonują ulepszenia posiadanych środków trwałych. Wydatki poniesione na ulepszenie, nie mogą być bezpośrednio zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, lecz powiększają wartość początkową środka trwałego. Od tak powstałej nowej wartości początkowej dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, wykorzystując poprzednio stosowaną metodę i stawkę amortyzacyjną. Ulepszenie dotyczy wyłącznie środków trwałych – wartości niematerialnych i prawnych nie da się ulepszyć w sensie podatkowym.

Jeżeli środki trwałe uległy ulepszeniu w wyniku przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, wartość początkową tych środków powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie. Mieszczą się w niej także wydatki na nabycie części składowych lub peryferyjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 3500 zł. Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek wprowadzono do ewidencji, do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową (art. 22h ust. 1 pkt 1 updof). Ponadto zgodnie z art. 22h ust. 2 updof podatnicy dokonują wyboru jednej z metod amortyzacji dla poszczególnych środków trwałych przed rozpoczęciem ich amortyzacji i wybraną metodę stosują do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego. Amortyzacja tego samego środka trwałego nie może być w przypadku ulepszenia niejako od nowa rozpoczynana, lecz w kontekście art. 22g ust. 17 updof jego amortyzacja jest kontynuowana do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego. Przedsiębiorcy, często zadają pytanie od kiedy i w jaki sposób dokonywać odpisów umorzeniowych od ulepszonych środków trwałych amortyzowanych metodą liniową i metodą degresywną.

Ulepszenie środka trwałego amortyzowanego metodą liniową

W przypadku ulepszenia środka trwałego, który amortyzowany jest metodą liniową, odpisów amortyzacyjnych od „nowej” wartości początkowej dokonuje się od miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek trwały został ulepszony.

Przykład

W lutym 2010 r. podatnik nabył i przekazał do używania środek trwały za wartość netto 60 000 zł. Od marca 2010 rozpoczął jego amortyzację metodą liniową. W lipcu 2010 ulepszył dany środek trwały na wartość 15 000 zł. Wartość ulepszenia powiększa wartość początkową środka trwałego, a odpisy od większej wartości będą dokonywane od sierpnia 2010.

Ulepszenie środka trwałego amortyzowanego metodą degresywną

Przy metodzie degresywnej sytuacja jest bardziej skomplikowana. Zgodnie z art. 22k ust. 1 updof, odpisów amortyzacyjnych można dokonywać od wartości początkowej maszyn i urządzeń zaliczonych do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji oraz środków transportu, z wyłączeniem samochodów osobowych, w pierwszym podatkowym roku ich używania przy zastosowaniu stawek podanych w Wykazie stawek amortyzacyjnych podwyższonych o współczynnik nie wyższy niż 2,0 (a w niektórych sytuacjach nawet o 3,0), a w następnych latach podatkowych od ich wartości początkowej pomniejszonej o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne, ustalonej na początek kolejnych lat ich używania. Począwszy od roku podatkowego, w którym tak określona roczna kwota amortyzacji miałaby być niższa od rocznej kwoty amortyzacji obliczonej przy zastosowaniu metody liniowej, podatnicy dokonują dalszych odpisów amortyzacyjnych zgodnie z metodą liniową. A więc podsumowując, przy metodzie degresywnej amortyzacji, w pierwszym roku odpisów dokonuje się od wartości początkowej danego środka trwałego, natomiast w latach następnych wartość, od której dokonuje się odpisów jest ustalana na początku każdego roku podatkowego. Nie może ona ulec zmianie w trakcie roku. Wynika z tego zasada, że jedynie w pierwszym roku amortyzacji wartość początkowa może zostać zmieniona wskutek ulepszenia od miesiąca następującego po tym, w którym ulepszono środek trwały (przykład 1). Natomiast w przypadku ulepszeń w latach następnych, wartość początkową zwiększa się dopiero na początku następnego roku podatkowego (przykład 2). W sytuacji, gdy w kolejnym roku odpis ustalony na podstawie metody degresywnej jest niższy od odpisu ustalonego metodą liniową, to od początku tego roku stosuje się metodę amortyzacji liniową i w związku z tym, obowiązujące zasady odnośnie ulepszenia środka trwałego są takie same jak przy metodzie liniowej (czyli wartość początkową ulepszonego środka trwałego można zwiększyć o dokonane nakłady na ulepszenie, w miesiącu następującym po dokonaniu ulepszenia – przykład 3).

Przykład 1

W lutym 2010 r. podatnik nabył i przekazał do używania środek trwały za wartość netto 60 000 zł. Od marca 2010 rozpoczął jego amortyzację metodą degresywną. W lipcu 2010 ulepszył dany środek trwały na wartość 15 000 zł. Wartość ulepszenia powiększa wartość początkową środka trwałego, a odpisy od większej wartości będą dokonywane od sierpnia 2010 (ponieważ ulepszenie miało miejsce w roku oddania środka trwałego do używania).

Przykład 2

W maju 2008 r. podatnik nabył i przekazał do używania środek trwały za wartość netto 60 000 zł, Od czerwca 2008 r. rozpoczął jego amortyzację metodą degresywną. W lutym 2009 r. podatnik dokonał ulepszenia tego środka trwałego na wartość 15 000 zł. Ponieważ ulepszenie miało miejsce w drugim roku amortyzacji degresywnej, to wartość początkowa środka trwałego zostanie zwiększona dopiero od początku 2010 roku, i od tego momentu odpisy amortyzacyjne będą dokonywane od nowej wartości.

Przykład 3

W kwietniu 2007 roku podatnik nabył i przekazał do używania środek trwały za 60 000 zł netto, który amortyzował metodą degresywną od maja 2007 r. W 2010 roku odpis amortyzacyjny wg metody degresywnej był niższy od odpisu amortyzacyjnego liczonego metodą liniową, a więc od tego roku środek trwały był amortyzowany metodą liniową. W styczniu 2010 r. podatnik dokonał ulepszenia środka trwałego na wartość 15 000 zł netto. Ponieważ w 2010 r. środek trwały jest już amortyzowany metodą liniową, to odpisy od wartości początkowej powiększonej o nakłady na ulepszenie będą dokonywane od miesiąca lutego 2010 r.

Ulepszenie środka trwałego zamortyzowanego jednorazowo

W sytuacji, gdy ulepszenie dotyczy środka trwałego, od którego dokonano jednorazowego odpisu amortyzacyjnego i w tym samym roku dokonano jego ulepszenia, to podatnik ma prawo dokonać jednorazowego odpisu od tego ulepszenia, ale do wysokości limitu dotyczącego amortyzacji jednorazowej na dany rok. Jeżeli natomiast ulepszenie środka trwałego nastąpiłoby w roku następnym, to wówczas nie można zastosować metody jednorazowego odpisu, trzeba wtedy wybrać metodę liniową.

Ulepszenie zamortyzowanego Środka Trwałego

W przypadku środka trwałego już zamortyzowanego, jego ulepszenie spowoduje rozpoczęcie stosowania metody amortyzacji, zgodnie z którą zakończono amortyzację tego środka. Tak więc zarówno przy środku trwałym amortyzowanym metodą liniową jak i degresywną, amortyzacja kończy się metodą liniową. Zatem, obowiązujące zasady odnośnie ulepszenia zamortyzowanego środka trwałego są takie same jak przy metodzie liniowej (czyli wartość początkową ulepszonego środka trwałego można zwiększyć o dokonane nakłady na ulepszenie, w miesiącu następującym po dokonaniu ulepszenia).

Przykład

W ewidencji środków trwałych wykazany jest zamortyzowany środek trwały o wartości początkowej 100 000 zł, który amortyzowany był wg metody degresywnej, a w końcowym okresie amortyzacji – według metody liniowej. Obecnie dokonano ulepszenia środka trwałego o wartości 5 000 zł, a więc wartość początkowa została zwiększona i wynosi 100 000 zł + 5000 zł = 105 000 zł. Ze względu na fakt iż amortyzacja zakończyła się metodą liniową, to zwiększona wartość początkowa również będzie amortyzowana metodą liniową od miesiąca następującego po ulepszeniu. Załóżmy, że stawka amortyzacyjna przy danym środku trwałym to 20% Roczna wysokość odpisów wynosiłaby: 105 000 zł × 20% = 21 000 zł. Miesięczne odpisy: 21 000 zł : 12 = = 1750 zł, a zatem dokonane wydatki na ulepszenie tego środka trwałego w kwocie 5000 zł zostaną w tym przypadku zaliczone do kosztów już po trzech miesiącach amortyzacji: Odpis za pierwszy miesiąc wyniesie 1750 zł, za drugi również 1750 zł, a za trzeci 1500 zł.