Otrzymanie darowizny lub spadku od najbliższej rodziny to ciekawe nabycie – z jednej strony, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z drugiej – jest objęte podatkiem od spadków i darowizn. Okazuje się jednak, że przy transakcjach z najbliższą rodziną takiego podatku można wcale nie płacić.
I grupa podatkowa w podatku od spadków i darowizn
Zgodnie z przepisami Ustawy z dnia 28.07.1983 r. o podatku od spadków i darowizn wyróżnia się trzy grupy podatkowe, przy czym najbliższa rodzina należy do pierwszej z nich.
Do I grupy podatkowej zaliczymy:
- Małżonka,
- Zstępnych,
- Wstępnych,
- Pasierba,
- Zięcia i synową,
- Rodzeństwo,
- Ojczyma i macochę,
- Teściów.
Zwolnienie od podatku od spadków i darowizn w I grupie podatkowej
I grupa podatkowa oznacza najwięcej przywilejów w zakresie podatku od spadków i darowizn. Przede wszystkim najwyższa jest kwota wolna, do wysokości której występuje obligatoryjne zwolnienie od podatku, bez konieczności spełniania dodatkowych warunków. Obecnie wynosi ona 9.637,00 zł.
Jednocześnie nawet po przekroczeniu kwoty wolnej nabywca może być zwolniony z podatku – warunkiem jest tutaj zgłoszenie otrzymanej rzeczy lub prawa do urzędu skarbowego.
Uwaga!
Możliwość skorzystania ze zwolnienia po złożeniu zgłoszeniu nie dotyczy całej I grupy podatkowej – spod tej możliwości wyłączeni są zięć, synowa oraz teściowie.
Zgłoszenia darowizny lub spadku dokonuje się na deklaracji SD-Z2,którą do urzędu skarbowego można złożyć zarówno papierowo, jak i elektronicznie.
Termin na złożenie deklaracji to 6 miesięcy, liczony od daty powstania obowiązku podatkowego. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy nabywca nie wiedział o nabytym spadku lub darowiźnie – w takiej sytuacji termin 6 miesięcy zaczyna płynąć od momentu uzyskania takiej informacji.
Gdyby darowizna lub spadek dotyczyły środków pieniężnych, koniecznym do uniknięcia opodatkowania warunkiem jest przekazanie ich na rachunek płatniczy lub inny nabywcy w banku, spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. Otrzymanie darowizny w formie gotówkowej nie podlega omawianemu zwolnieniu, chyba że nie przekroczy kwoty wolnej od podatku.
Uwaga!
W określonych przypadkach deklarację SD-Z2 składa płatnik podatku – ma to miejsce najczęściej w momencie dokumentowania otrzymania darowizny lub spadku w formie aktu notarialnego. Wtedy też płatnikiem podatku staje się notariusz.
Brak deklaracji SD-Z2 a przekroczona kwota wolna
Zaniedbania w złożeniu deklaracji SD-Z2 mogą skutkować koniecznością opłacenia podatku od spadków i darowizn, nawet w I grupie podatkowej. Stawka podatku w tym przypadku wynosi (licząc od nadwyżki ponad kwotę wolną):
- 3% – do 10.278 zł;
- 5% – od 10.278 zł do 20.556 zł;
- 7% – od 20.556 zł.