Transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci – skutki podatkowe: Interpretacja ogólna MF

Polskie przepisy nie przewidują zawierania małżeństw przez osoby tej samej płci. Jednocześnie w wielu państwach UE takie małżeństwa są legalne. W wyniku wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Minister Finansów i Gospodarki wydał interpretację ogólną dotyczącą skutków podatkowych transkrypcji małżeństw osób tej samej płci zawartych w innych krajach UE

Czym właściwie jest transkrypcja?

Najprościej mówiąc, transkrypcja polega na przeniesieniu zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskiego rejestru stanu cywilnego.

W przypadku małżeństwa chodzi więc o wpisanie do polskiego rejestru informacji wynikających z zagranicznego aktu małżeństwa.

Przy czym transkrypcja nie oznacza zawarcia nowego małżeństwa w Polsce. Ma charakter potwierdzający.

Małżeństwo zostało zawarte wcześniej – zgodnie z prawem innego państwa UE – a transkrypcja pozwala potwierdzić ten stan również w polskim systemie.

Przełomowy wyrok TSUE: małżeństwa osób tej samej płci zawarte w UE

Istotną zmianę przyniósł wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 25 listopada 2025 r. w sprawie C-713/23 Jakub Cupriak-Trojan i Mateusz Trojan przeciwko Wojewodzie Mazowieckiemu.

TSUE uznał, że państwo członkowskie Unii nie może odmówić uznania małżeństwa dwóch swoich obywateli tej samej płci, jeżeli małżeństwo zostało legalnie zawarte w innym państwie UE w związku z korzystaniem ze swobody przemieszczania się i pobytu.

Jeżeli transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa jest w danym państwie jedynym sposobem jego uznania, państwo członkowskie UE powinno umożliwić również taką transkrypcję w swoim kraju.

Wyrok TSUE nie oznacza jednak, że Polska wprowadziła do swojego prawa rodzinnego możliwość zawierania małżeństw przez osoby tej samej płci. Chodzi o uznanie konkretnego małżeństwa zawartego legalnie w innym państwie UE, w zakresie wymaganym przez prawo Unii.

W następstwie tego orzeczenia w Polsce zaczęły pojawiać się transkrybowane zagraniczne akty małżeństwa osób tej samej płci. Powstało jednak kolejne pytanie: co takie uznanie oznacza dla podatków?

Na to pytanie odpowiedział Minister Finansów i Gospodarki w interpretacji ogólnej nr DTS6.8022.6.2026 z 24 września 2026 roku.

Skutki podatkowe transkrypcji małżeństw jednopłciowych – interpretacja ogólna MFiG

Interpretacja ogólna Ministra Finansów i Gospodarki w zakresie małżeństw jednopłciowych zawartych w UE ma przede wszystkim zapewnić jednolite stosowanie przepisów przez organy podatkowe.

Minister wskazał, że jeżeli zagraniczny akt małżeństwa osób tej samej płci został legalnie sporządzony w innym państwie UE i następnie dokonano jego transkrypcji w Polsce, to w przepisach podatkowych pojęcia takie jak „małżonek”, „współmałżonek”, „małżeństwo” czy „związek małżeński” należy co do zasady odnosić również do takiego związku.

W praktyce oznacza to, że nie można ograniczać skutków transkrypcji wyłącznie do wybranych praw podatkowych. Małżonkowie powinni być traktowani w sposób spójny – zarówno wtedy, gdy przepis przyznaje im określone uprawnienie, jak i wtedy, gdy nakłada na nich obowiązek lub ograniczenie.

Wspólność majątkowa nadal ma znaczenie

Samo potwierdzenie statusu małżonków nie zawsze jest wystarczające dla celów podatkowych. Niektóre przepisy uzależniają możliwość skorzystania z określonych rozwiązań nie tylko od pozostawania w związku małżeńskim, ale również od istnienia między małżonkami wspólności majątkowej. Przykładem jest wspólne rozliczenie PIT, którego jednym z warunków jest pozostawanie przez małżonków we wspólności majątkowej.

Minister Finansów i Gospodarki w interpretacji ogólnej wskazał, że w takich przypadkach podatnicy powinni wykazać, że między małżonkami rzeczywiście istnieje wspólność majątkowa. Nie wynika ona bowiem automatycznie z samej transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa.

Jeżeli zatem skorzystanie z danej preferencji podatkowej wymaga wykazania istnienia wspólności majątkowej, podatnik może zostać zobowiązany do przedstawienia stosownych dokumentów. Jeżeli nie będą one wystarczające do potwierdzenia tego faktu, w konkretnej sprawie konieczne może okazać się przedłożenie dodatkowych dokumentów z zagranicy lub rozstrzygnięcia właściwego sądu.

Wspólne rozliczenie PIT

Jedną z najważniejszych kwestii jest możliwość wspólnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zasady wspólnego rozliczenia małżonków są określone w ustawie o PIT. Jednym z warunków uprawniających do wspólnego rozliczenia zeznania rocznego jest m.in. pozostawanie w związku małżeńskim oraz posiadanie wspólności majątkowej za okres rozliczania PIT. Interpretacja ogólna przesądza, że małżeństwo osób tej samej płci, które zostało legalnie zawarte w innym państwie UE i którego akt został następnie transkrybowany w Polsce, powinno być uwzględniane przy stosowaniu przepisów podatkowych dotyczących małżeństwa.

Nie oznacza to jednak, że samo posiadanie transkrybowanego aktu automatycznie daje prawo do każdej preferencji podatkowej. Nadal trzeba spełnić wszystkie warunki przewidziane dla danej preferencji podatkowej.

Przykład 1

Para jednopłciowa zawarła małżeństwo w państwie UE w 2025 roku W 2026 roku dokonała transkrypcji aktu małżeństwa w Polsce.

Jeżeli osoby te chcą skorzystać ze wspólnego rozliczenia PIT za rok 2026, powinny sprawdzić m.in.:

1. kiedy dokładnie zostało zawarte małżeństwo,
2. czy w danym roku istniała wspólność majątkowa,
3. w jakiej formie były opodatkowane ich dochody,
4. czy spełnione zostały pozostałe warunki przewidziane w ustawie o PIT.

Podatek od spadków i darowizn

Omawiana interpretacja ogólna ma również znaczenie dla podatku od spadków i darowizn.

Status małżonka wpływa na przynależność do określonej grupy podatkowej, a w niektórych sytuacjach może mieć zasadnicze znaczenie dla możliwości skorzystania ze zwolnienia podatkowego.

Po dokonaniu transkrypcji małżonek powinien być traktowany jako małżonek również na potrzeby tych przepisów.

Co więcej, skutki te mogą obejmować także relacje rodzinne powstałe w związku z małżeństwem.

Przykładowo, jeżeli w przypadku małżeństwa różnej płci dana osoba jest traktowana jako powinowaty – np. zięć, synowa, teść czy teściowa – to analogiczna kwalifikacja powinna być stosowana również w przypadku małżeństwa osób tej samej płci, jeżeli spełnione są warunki określone w interpretacji. Nadal jednak podatnik musi wykazać, że dana relacja rodzinna rzeczywiście istnieje.

Ma to znaczenie dla ustalenia grupy podatkowej przy nabyciu majątku w drodze spadku lub darowizny.

Nie tylko prawa, ale również obowiązki

Jeżeli przepisy nakładają na małżonków określone obowiązki albo wiążą z małżeństwem określoną odpowiedzialność, te regulacje również powinny mieć zastosowanie.

Minister w interpretacji ogólnej dotyczącej skutków podatkowych transkrypcji małżeństw osób tej samej płci zawartych w innych krajach UE wskazał, że nie można stworzyć sytuacji, w której podatnik korzysta tylko z korzystnych elementów statusu małżonka, ale nie podlega związanym z tym obowiązkom.

Przykładowo, jeżeli określony przepis wiąże odpowiedzialność podatkową ze statusem małżonka, również ten przepis powinien być uwzględniony.

Takie podejście ma zapewnić spójność systemu podatkowego.

Ważne są również kwestie proceduralne

Skutki transkrypcji nie ograniczają się do samego obliczania podatku.

Status małżonka może mieć znaczenie również w kontaktach z urzędem skarbowym.

Przykładowo, przepisy Ordynacji podatkowej przewidują określone uprawnienia małżonka w postępowaniu podatkowym. Wśród nich można wskazać m.in. prawo do odmowy zeznań w charakterze świadka czy możliwość dokonania zapłaty podatku za podatnika w określonych przypadkach.

Jeżeli przepisy przyznają takie uprawnienia małżonkom, osoba posiadająca transkrybowany akt małżeństwa powinna być traktowana w tym zakresie na takich samych zasadach.

Transkrybowany akt małżeństwa jest dokumentem urzędowym potwierdzającym określony stan cywilny.

A co z ulgami i preferencjami podatkowymi?

Jeżeli przepisy podatkowe przewidują określoną preferencję dla małżonków, nie powinno dochodzić do różnicowania sytuacji podatników wyłącznie ze względu na to, czy transkrybowany akt małżeństwa dotyczy osób tej samej czy różnej płci.

W konsekwencji osoby posiadające transkrybowany akt małżeństwa zawartego w innym państwie UE powinny mieć możliwość korzystania z ulg i preferencji podatkowych na takich samych zasadach jak inni małżonkowie – oczywiście po spełnieniu wszystkich pozostałych warunków uprawniających do danych ulg przewidzianych w konkretnych przepisach.

Od kiedy małżeństwo transkrybowane wywołuje skutki podatkowe?

Transkrypcja ma charakter deklaratoryjny, czyli potwierdza istniejący wcześniej stan. Nie tworzy nowego małżeństwa w dniu dokonania wpisu.

Dlatego co do zasady skutki podatkowe powinny być uwzględniane od momentu zawarcia małżeństwa, a nie dopiero od dnia jego transkrypcji.

Czy interpretacja ogólna jest wiążąca?

Interpretacja ogólna pełni funkcję ochronną i zwiększa bezpieczeństwo podatnika, jeśli ten zastosuje się do jej treści. Nie jest jednak źródłem prawa ani nie wiąże podatnika czy organów podatkowych. Jej celem jest ujednolicenie wykładni przepisów w sytuacji, gdy np. w podobnych sprawach wydawane są odmienne rozstrzygnięcia.

Kluczowe znaczenie ma zatem „zastosowanie się do interpretacji”. Podatnik nie musi jej stosować, ale jeśli postępuje zgodnie z jej treścią, nie może ponosić z tego tytułu negatywnych konsekwencji – nawet jeśli organ podatkowy nie uwzględni interpretacji przy rozstrzyganiu jego sprawy.

Szczegółowo ten temat rozwinęliśmy w artykule: Interpretacja ogólna Ministerstwa Finansów

Podsumowanie: ślub osób tej samej płci za granicą a podatki w Polsce

Jeżeli małżeństwo osób tej samej płci zostało legalnie zawarte w innym państwie UE, a zagraniczny akt małżeństwa został następnie transkrybowany do polskiego rejestru stanu cywilnego, to dla celów podatkowych osoby te powinny być traktowane jak małżonkowie.

Oznacza to zarówno możliwość korzystania z praw i preferencji podatkowych, jak i stosowanie obowiązków oraz ograniczeń związanych ze statusem małżonka.

Kluczowe jest również to, że transkrypcja nie tworzy małżeństwa dopiero w dniu dokonania wpisu. Potwierdza ona małżeństwo zawarte wcześniej, dlatego – co do zasady – jego istnienie powinno być uwzględniane dla celów podatkowych od momentu zawarcia.

Jednocześnie poszczególne rozwiązania podatkowe mają własne warunki zastosowania. Dlatego przed dokonaniem wspólnego rozliczenia czy zastosowaniem danej ulgi należy przeanalizować konkretną sytuację i sprawdzić, jakie dodatkowe warunki przewidują przepisy podatkowe.

Pełna treść interpretacji ogólnej dotyczącej skutków podatkowych transkrypcji małżeństw osób tej samej płci zawartych w innych krajach UE dostępna jest pod linkiem.