Elastyczna organizacja pracy – czym jest nowe rozwiązanie dla pracowników?

elastyczna organizacja pracy

W związku z nowelizacją ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy projektodawca przewiduje szereg różnych zmian aktualnie obowiązujących przepisach prawa. Wśród nich wyróżnić należy możliwość skorzystania z elastycznej organizacji pracy dla pracowników będących rodzicami lub opiekunów, co wynika z należnej do wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającej dyrektywę Rady 2010/18/UE (Dz.Urz. UE L Nr 188, s. 79, dalej jako Dyrektywa 2019/1158/UE).

Więcej na temat elastycznej organizacji pracy przeczytasz w niniejszym artykule.

Elastyczna organizacja czasu pracy – uwagi ogólne

Zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy aktualne przepisy prawa pracy przewidują już różne rozwiązania w zakresie elastycznej organizacji pracy, które są dostępne dla wszystkich pracowników, w tym pracujących rodziców. Wśród nich należy wyróżnić:

  • indywidualny rozkład czasu pracy [por. art. 142 Kodeksu pracy];
  • ruchomy czas pracy [por. art. 140(1) Kodeksu pracy];
  • system zadaniowego czasu pracy [por. art. 140 Kodeksu pracy].

Dodatkowo do elastycznej organizacji pracy można również zaliczyć telepracę.

Jednakże nowe (proponowane przepisy) przewidują elastyczny rozkład stricte dla rodziców i opiekunów.

Na marginesie tylko wskazujemy, iż najnowszy poselski projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ustanowienia 35-godzinnego tygodnia pracy przewiduje skrócenie tygodniowego systemu pracy z 40 godzin do 35 bez wpływu na wysokość dotychczasowego wynagrodzenia. Więcej na ten temat przeczytasz w tym artykule.

Elastyczna organizacja pracy a przepisy unijne

Zgodnie z art. 3 lit. f Dyrektywy 2019/1158/UE elastyczna organizacja pracy oznacza możliwość dostosowania przez pracownika jego organizacji pracy, w tym przez wykorzystanie pracy zdalnej, elastycznych rozkładów czasu pracy lub zmniejszenie wymiaru czasu pracy.

Z kolei art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2019/1158/UE stanowi, że Państwa członkowskie wprowadzają niezbędne środki w celu zapewnienia, aby pracownicy posiadający dzieci do określonego wieku – co najmniej do ośmiu lat – oraz opiekunowie mieli prawo do występowania z wnioskiem o elastyczną organizację pracy w celu sprawowania opieki. Czas trwania takiej elastycznej organizacji pracy może być w rozsądny sposób ograniczony.

Z kolei kolejne ustępy analizowanego artykułu stanowią, że:

  • Pracodawcy w rozsądnym terminie rozpatrują wnioski o elastyczną organizację pracy, o których mowa w ust. 1 i odpowiadają na nie, uwzględniając potrzeby zarówno pracodawcy, jak i pracownika. Pracodawcy przedstawiają uzasadnienie odmowy udzielenia zgody na taki wniosek lub odroczenia takiej organizacji pracy [ustęp 2];
  • W przypadku gdy elastyczna organizacja pracy, o której mowa w ust. 1, jest ograniczona w czasie, pracownik ma prawo powrotu do poprzedniej organizacji pracy po zakończeniu uzgodnionego okresu. Pracownik ma również prawo do wystąpienia z wnioskiem o powrót do poprzedniej organizacji pracy przed końcem uzgodnionego okresu, gdy uzasadnia to zmiana okoliczności. Pracodawca rozpatruje wnioski o wcześniejszy powrót do poprzedniej organizacji pracy i odpowiada na nie, uwzględniając potrzeby zarówno pracodawcy, jak i pracownika [ustęp 3];
  • Państwa członkowskie mogą uzależnić przyznanie prawa do występowania z wnioskiem o elastyczną organizacji pracy od wcześniejszego okresu pracy lub stażu pracy, przy czym nie mogą one przekroczyć sześciu miesięcy. W przypadku kolejnych umów na czas określony w rozumieniu dyrektywy 1999/70/WE, zawartych z tym samym pracodawcą, w celu obliczenia wspomnianego okresu pracy lub stażu pracy uwzględnia się sumę tych umów [ustęp 4].

Treść Dyrektywy 2019/1158/UE znajdziesz tutaj.

Elastyczna organizacja pracy a propozycje nowych przepisów w prawie pracy

Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej przygotowało projekt ustawy o zmianie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (druk nr UC118, dalej jako Kodeks pracy). W projekcie tym zawarto regulację odnoszącą się do elastycznej organizacji pracy, zgodnie zatem z proponowanym przepisem art. 188(1) Kodeksu pracy:

  • Pracownik wychowujący dziecko, do ukończenia przez nie 8. roku życia, może złożyć wniosek, w postaci papierowej lub elektronicznej, o zastosowanie do niego elastycznej organizacji pracy. Wniosek składa się na co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem korzystania z elastycznej organizacji pracy [por. §1];
  • Za elastyczną organizację pracy, o której mowa w § 1 uważa się w telepracę, system czasu pracy, o którym mowa w art. 139, art. 143 i art. 144, rozkłady czasu pracy, o których mowa w art. 1401 lub art. 142, oraz obniżenie wymiaru czasu pracy [por. §2].

Z procesem legislacyjnym zapoznasz się tutaj.

W projekcie przyjęto rozwiązanie zgodnie, z którym za elastyczną organizację pracy uważać się będzie następujący sposób wykonywania pracy przez pracowników:

Wniosek o elastyczną organizację pracy

Pracownik zainteresowany świadczeniem pracy w sposób elastyczny będzie musiał złożyć wniosek, w postaci papierowej lub elektronicznej, na co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem korzystania z elastycznej organizacji pracy. We wniosku o elastyczną organizację pracy pracownik wskazywał będzie:

  • imię i nazwisko oraz datę urodzenia dziecka;
  • przyczynę konieczności skorzystania z elastycznej organizacji pracy;
  • termin rozpoczęcia i zakończenia korzystania z elastycznej organizacji pracy;
  • rodzaj elastycznej organizacji pracy, z której pracownik planuje korzystać [por. art. 188 (1) §3 Kodeksu pracy].

Pracodawca rozpatrując wniosek pracownika będzie zobowiązany do:

  • uwzględnienia potrzeb pracownika, w tym termin oraz przyczynę konieczności korzystania z elastycznej organizacji pracy, a także potrzeby i możliwości pracodawcy, w tym konieczność zapewnienia ciągłości pracy, organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika;
  • poinformowania pracownika o uwzględnieniu wniosku albo o przyczynie odmowy uwzględnienia wniosku albo o innym możliwym terminie zastosowania elastycznej organizacji pracy, niż wskazany we wniosku, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku pracownika.

Sankcje za naruszenie przepisów

Przepis art. 281 Kodeksu pracy zawiera katalog wykroczeń, który zgodnie z projektem ustawy zostanie uzupełniony o pkt 5a o działania pracodawcy lub osoby działającej w jego imieniu polegające na naruszaniu przepisów o elastycznej organizacji pracy, o której mowa w art. 188(1) Kodeksu pracy.

Dodanie ww. wykroczenia ma na celu wdrożenie art. 13 Dyrektywy 2019/1158/UE, zgodnie z którym państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszeń przepisów krajowych przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy lub odpowiednich obowiązujących już przepisów dotyczących praw wchodzących w zakres stosowania niniejszej dyrektywy i podejmują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonania. Ustanowione sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Podsumowanie

Jak wskazano na stronie rządowej Celem dyrektywy jest zachęcenie do równiejszego dzielenia się obowiązkami opiekuńczymi pomiędzy kobietami i mężczyznami. W zakresie elastycznej organizacji czasu pracy, celem wdrożenia przepisów unijnych do krajowych regulacji jest rozszerzenie uprawnień pracowniczych polegających na dostosowaniu trybu pracy i jej organizacji do indywidualnych potrzeb pracownika.

Dodatkowo projektowana ustawa obejmuje również kwestię przerw w czasie pracy. O tym jakie zmiany czekają pracowników w tym zakresie 2023 roku, przeczytasz w tym artykule.

Najważniejsze pytania

  1. 🔸Co można zaliczyć do elastycznej organizacji pracy?

    Elastyczna organizacja pracy to m.in.:

    • indywidualny rozkład czasu pracy;
    • ruchomy czas pracy;
    • system zadaniowego czasu pracy.

  2. 🔸W jakim terminie należy złożyć wniosek o elastyczną organizację pracy?

    Pracownik zainteresowany świadczeniem pracy w sposób elastyczny będzie musiał złożyć wniosek, w postaci papierowej lub elektronicznej, na co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem korzystania z elastycznej organizacji pracy.

  3. 🔸Co ma na celu wprowadzenie elastycznej organizacji czasu pracy?

    Jak wskazano na stronie rządowej Celem dyrektywy jest zachęcenie do równiejszego dzielenia się obowiązkami opiekuńczymi pomiędzy kobietami i mężczyznami. W zakresie elastycznej organizacji czasu pracy, celem wdrożenia przepisów unijnych do krajowych regulacji jest rozszerzenie uprawnień pracowniczych polegających na dostosowaniu trybu pracy i jej organizacji do indywidualnych potrzeb pracownika.

Klauzula/ zastrzeżenie prawne na ifirma.pl

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Administratorem Twoich danych osobowych jest IFIRMA S.A. z siedzibą we Wrocławiu. Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane w celu opublikowania komentarza na blogu, jak również w celu obrony lub dochodzenia roszczeń. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. O szczegółach przetwarzania danych przez IFIRMA S.A dowiesz się ze strony polityki prywatności serwisu ifirma.pl.

księgowość biuro rachunkowe online księgowość biuro rachunkowe online
Biuro Rachunkowe Biuro Rachunkowe Biuro Rachunkowe

O księgowości wiemy wszystko,
żebyś Ty nie musiał

Daj się zaskoczyć profesjonalnej wiedzy naszych księgowych i oddaj swoje rozliczenia w dobre ręce. A może wolisz samodzielną księgowość? Nasz program do księgowania online jest wyjątkowo prosty i intuicyjny w obsłudze, podobnie jak narzędzie do wystawiania faktur. Wybierz to, co najlepiej odpowiada Twoim potrzebom - ręczymy za każdą z usług ifirma.pl.

Romek

z ifirma.pl

Masz pytania?
Skontaktuj się z nami

Załóż darmowe konto i testuj ifirmę bez zobowiązań

Nowoczesna

Rzetelna

Księgowość