Dlaczego muszę podawać kod zawodu do ZUS-u skoro jestem na samozatrudnieniu?

kod zawodu na samozatrudnieniu

Nowelizacja przepisów ZUS-u z maja 2021 roku nałożyła na przedsiębiorców obowiązek zgłaszania kodu zawodu w kontekście zatrudnionych pracowników. Informacje te muszą podawać nie tylko przedsiębiorcy korzystający z pracowników etatowych czy zleceniobiorców, ale także i osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. Głównym argumentem ZUS-u za zmianami jest potrzeba gromadzenia danych w celach statystycznych.

Na czym polegają zmiany w formularzach ZUS?

Osoby zgłaszane do ubezpieczeń po 16 maja 2021 roku mają obowiązek uzupełnienia w formularzach zgłoszeniowych ZUS ZUA i ZZA informacji na temat kodu wykonywanego zawodu. Dotyczy to zarówno przedsiębiorców zatrudniających pracowników, jak i samozatrudnionych płatników.

Kod zawodu musi być każdorazowo uzupełniany w dwóch przypadkach:

  • w nowych dokumentach zgłoszeniowych, w tym za okresy przed umowną datą nowelizacji,
  • w przypadku składania zmian i korekt, np. w związku ze zmianą danych teleadresowych.

Informacje uzupełnia się bezpośrednio w formularzu zgłoszeniowym, przechodząc do rubryki nr 01 w bloku X, bądź korzystając z pola nr 02 w bloku V (w zależności od rodzaju dokumentu) opisanej jako „kod wykonywanego zawodu”.

Czym jest kod wykonywanego zawodu ZUS?

Kod zawodu to unikatowy, oryginalny ciąg cyfr, przypasowany i odpowiadający nazwie konkretnego zawodu. Naniesiony na dokument kod zawodu musi być w pełni zgodny z wytycznymi prawnymi, określonymi w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 roku w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania.

W przepisach ujęto zestawienie wszystkich obowiązujących zawodów wraz z wyróżnionymi ciągami cyfr. Ze względu na ich dużą liczbę, podmiot publiczny udostępnił także rejestr internetowy, wyposażony w intuicyjną wyszukiwarkę do sprawdzania danych.

ZUS dla samozatrudnionych. Gdzie najszybciej sprawdzić kod zawodu?

Klasyfikację zawodów wraz z kodami można sprawdzić na Portalu Sprawozdawczym GUS, bądź korzystając z Wortalu PSZ.

Co ważne, obowiązek uzupełniania kodów zawodu w formularzach ZUS-u (także jeżeli chodzi o samozatrudnienie) wymusił korektę wzorów elektronicznych, dostępnych m.in. w programie Płatnik i ePłatnik. Aplikacje zostały w pełni dostosowane do obowiązujących norm, natomiast poprzednie formularze tracą ważność i nie będą już dłużej akceptowane. W przypadku składania formularzy online, użytkownik może wybierać kod z rozwijanej listy, bez konieczności ręcznego wyszukiwania rekordu.

kod zawodu właściciel firmy jednoosobowej

Na co zwrócić uwagę podczas sprawdzania kodu, gdy naszym modelem pracy jest samozatrudnienie?

Mnogość klasyfikacyjna zawodów może powodować problemy z wyodrębnieniem jednej, konkretnej nazwy, w przypadku realizowanych obowiązków służbowych.

Klasyfikacja zawodów i specjalności obejmuje przeszło 50 grup zawodów dot. kierowców. Poszczególne profesje różnią się niewielkimi szczegółami, co może wprowadzać w błąd. Przykładowo, kierowca trolejbusu posiada kod zawodu o wartości 833102, zaś kierowca tramwaju przedstawia się ciągiem 833103. Łatwo w takiej sytuacji o pomyłkę, dlatego wpisując dane do formularza należy zachować wyjątkowo dużą ostrożność i skupienie. Błędnie wypełniony dokument będzie musiał zostać skorygowany, co generuje dodatkowe problemy.

Czym jest samozatrudnienie?

Jak zaznaczyliśmy wcześniej, obowiązek podawania danych na formularzach ZUS o kodzie zawodu dotyczy również osób prowadzących własną działalność gospodarczą.

Samozatrudnienie charakteryzuje się tym, że osoba fizyczna bierze na siebie odpowiedzialność za wykonywanie pracy, działając przy tym samodzielnie i na własny rachunek. Jednoosobowa działalność może wiązać się z większym ryzykiem finansowym, jednakże pracujący otrzymuje zdecydowanie szerszą swobodę działania. Samozatrudniony może pracować dla wielu podmiotów jednocześnie, otrzymuje wiele korzyści podatkowych, może liczyć także na preferencyjne zarobki, w których nie uwzględnia się kosztów pracodawcy.

Obowiązek podawania kodu zawodu do ZUS przez samozatrudnionych. Z czego wynika?

Zaktualizowane formularze ZUS dla samozatrudnionych dostarczą informacji o tym, jak duża liczba pracowników korzysta z absencji chorobowych w konkretnych grupach zawodowych. Dane statystyczne mają dać odpowiedź, w jakich grupach zawodowych występuje największa zachorowalność w kontekście badanych okresów. To oficjalna wersja, przyjęta przez decydentów ZUS-u. Eksperci są podzieleni co do zasadności ujawniania danych tego typu przez samozatrudnionych. Pojawiają się głosy mówiące o niepotrzebnym poszerzaniu kompetencji ZUS-u.

Kod wykonywanego zawodu ZUS i kwestie problematyczne

Inną kwestią sporną jest konieczność wnikliwej analizy przepisów, w celu ustalenia konkretnego zawodu wykonywanego przez pracownika. W rozporządzeniu wyróżniono kilka tysięcy podgrup zawodowych, obejmujących drobiazgowe rozgraniczenie etatów. Niektórzy mogą mieć spory problem ze zdecydowaniem się, który konkretnie kod zawodu wpisać. W kilkudziesięciostronicowym akcie prawnym wyróżniono tak podobne zawody, jak rozlepiacz afiszy i dystrybutor ulotek. Tak dokładne sprawdzanie rozporządzenia wymaga sporego nakładu czasowego.

Kod zawodu do ZUS na samozatrudnieniu – materiał video:

Najważniejsze pytania

  1. 🔸Dlaczego muszę znać kod swojego zawodu, skoro jestem osobą pracującą na samozatrudnieniu?

    Obowiązek wynika z przepisów, wprowadzonych aktem rozporządzenia w maju 2021 roku. Dokument nakłada, m.in. na osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, konieczność uzupełniania rubryki kodu zawodu w formularzach ZUS ZUA i ZUS ZZA.

  2. 🔸Gdzie mogę najszybciej sprawdzić klasyfikację kodów zawodu?

    Została ona uwzględniona w wielostronicowym rozporządzeniu. Wystarczy jednak skorzystać z narzędzi udostępnionych w ramach GUS-u bądź Wortalu PSZ. Użytkownicy aplikacji ePłatnik mogą zrobić to jeszcze szybciej, wybierając z rozwijanej listy rodzaj zawodu, bezpośrednio przy wypełnianiu formularza.

  3. 🔸Z czym wiążą się największe problemy dotyczące kodu zawodu?

    Problematyczną kwestią jest nie tylko odszukanie zawodu w szerokiej klasyfikacji, ale także wybranie odpowiedniego, w szczególności gdy nie jesteśmy pewni swojej decyzji. Warto w takim przypadku skonsultować się z osobą, która ma doświadczenie w tej dziedzinie (np. księgowa).

Klauzula/ zastrzeżenie prawne na ifirma.pl

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

Jeden komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Administratorem Twoich danych osobowych jest IFIRMA S.A. z siedzibą we Wrocławiu. Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane w celu opublikowania komentarza na blogu, jak również w celu obrony lub dochodzenia roszczeń. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. O szczegółach przetwarzania danych przez IFIRMA S.A dowiesz się ze strony polityki prywatności serwisu ifirma.pl.

Darmowy program do faktur online Darmowy program do faktur online Darmowy program do faktur online

O księgowości wiemy wszystko,
żebyś Ty nie musiał

Daj się zaskoczyć profesjonalnej wiedzy naszych księgowych i oddaj swoje rozliczenia w dobre ręce. A może wolisz samodzielną księgowość? Nasz program do księgowania online jest wyjątkowo prosty i intuicyjny w obsłudze, podobnie jak narzędzie do wystawiania faktur. Wybierz to, co najlepiej odpowiada Twoim potrzebom - ręczymy za każdą z usług ifirma.pl.

Romek

z ifirma.pl

Masz pytania?
Skontaktuj się z nami

Załóż darmowe konto i testuj ifirmę bez zobowiązań

Nowoczesna

Rzetelna

Księgowość