Rezydencja podatkowa, czyli kto musi rozliczać się w Polsce?

rezydencja podatkowa w Polsce

Posiadanie polskiej rezydencji podatkowej związane jest z obowiązkiem rozliczania dochodów w Polsce na zasadach nieograniczonego obowiązku podatkowego. Jakie czynniki decydują o posiadaniu polskiej rezydencji podatkowej?

Osoby, które mają polską rezydencję podatkową, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich przychodów, zarówno tych uzyskanych w Polsce, jak i tych za granicą. Natomiast, osoby, które nie mają w Polsce rezydencji podatkowej, do polskiego fiskusa odprowadzają tylko podatek ze źródeł leżących w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).

Czym jest rezydencja podatkowa?

O polskiej rezydencji podatkowej (a więc obowiązku rozliczania się w polskim urzędzie skarbowym), mówimy, jeśli spełniony jest przynajmniej jeden z poniższych warunków:

  • na terenie Polski przebywamy dłużej niż 183 dni w roku kalendarzowym (nie muszą to być dni kolejno po sobie następujące) lub
  • w Polsce posiadamy centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych).

W przypadku dłuższego, okresowego pobytu w Polsce, ale nie ciągłego (np. w ciągu trzech lat przebywamy w Polsce parę miesięcy w roku) należy ustalić, czy liczba dni spędzonych w kraju przekracza 183 dni w dowolnym roku kalendarzowym.

Przykład 1.

Pani Katarzyna w 2020 wyjechała dorabiać do Czech na trzy miesiące, gdzie wynajęła mieszkanie. W Polsce w 2020 roku przebywała 9 miesięcy. Oznacza to, że pani Katarzyna ma polską rezydencję podatkową, ponieważ w Polsce przebywała dłużej.

Przykład 2.

Pan Piotr przebywał w Polsce, cztery miesiące (120 dni), gdzie wykonywał swoją działalność gospodarczą, a resztę roku spędził w Niemczech pracując na budowie. W Polsce pozostała żona (która w zastępstwie zajęła się firmą męża) oraz dzieci pana Piotra. Pan Piotr ma polską rezydencję podatkową, ponieważ w tym kraju ma centrum interesów życiowych – żonę i dzieci oraz firmę.

Jak liczyć 183 dni?

Przebywanie na terenie Polski dłużej niż 183 dni oznacza, że kryterium długości pobytu należy uznać za spełnione po przekroczeniu 183 dni pobytu na terytorium Polski.

Okres 183 dni dotyczy “fizycznej” obecności w Polsce, co oznacza, że należy brać pod uwagę wszystkie dni spędzone w Polsce.

W zakres 183 dni wchodzą pełne oraz niepełne dni pobytu w kraju, dni przybycia oraz dni wyjazdu z Polski – nawet jeśli dotyczy to bardzo krótkiej części dnia.

Jak rozumieć ośrodek interesów życiowych?

Jednym z warunków przesądzających o polskiej rezydencji podatkowej jest posiadanie w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych, czyli ośrodka interesów życiowych.

Centrum interesów osobistych

Jako centrum interesów osobistych w Polsce, należy rozumieć ścisłe powiązania osobiste, jak np.

  • więzi rodzinne (żona i dzieci), towarzyskie,
  • aktywność społeczną, polityczną, kulturalną, sportową.

Centrum interesów gospodarczych

Jako centrum interesów gospodarczych w Polsce, należy rozumieć ścisłe powiązania ekonomiczne, jak np. wykonywanie działalności gospodarczej (faktyczne wykonywanie działalności, a nie jedynie rejestracja w danym państwie),

  • źródła dochodów,
  • działalność zarobkowa,
  • posiadane nieruchomości, inwestycji,
  • posiadane konta bankowe,
  • zaciągnięte kredyty,
  • miejsce, z którego osoba zarządza swoim mieniem.

Przykład 3.

Pani Anna przebywa w Hiszpanii 200 dni w roku. W Polsce ma dom oraz od trzech lat – sklep z odzieżą używaną, który na czas jej nieobecności prowadzi koleżanka. Sklep w Polsce jest jej jedynym źródłem dochodu, który wpływa na polskie konto bankowe. Pani Anna ma w Polsce centrum interesów gospodarczych.

Przykład 4.

Pan Jan, który nie ma w Polsce pracy oraz jest kawalerem, wyjechał w celach zarobkowych do Belgii, gdzie pracuje i mieszka od 9 miesięcy. W Polsce natomiast mieszkają jego rodzice oraz brat, do których przyjeżdża w odwiedziny raz na miesiąc. Pan Jan w Polsce nie ma żadnej nieruchomości. Pana Jana nie wiążą z Polską silne powiązania osobiste ani gospodarcze oraz przebywa tu krócej niż 183 dni w roku, co oznacza, że pan Jan nie ma polskiej rezydencji podatkowej.

Podwójna rezydencja podatkowa

Czasami może się zdarzyć, że u danej osoby wystąpi podwójna rezydencja podatkowa (tzw.konflikt rezydencji podatkowej):

  • polska – na podstawie polskich przepisów podatkowych oraz
  • zagraniczna – na podstawie zagranicznych przepisów podatkowych.

Wtedy właściwy kraj rezydencji podatkowej ustala się w oparciu o tzw. reguły kolizyjne. Powinny być one brane z uwzględnieniem wskazanej poniżej kolejności. Jeśli zastosowanie pierwszej reguły nie rozstrzyga miejsca rezydencji podatnika, to należy zastosować kolejne kryterium. Jeśli to również nie daje rezultatu – stosuje się następne, i tak dalej.

Podatnik ma rezydencję podatkową w tym państwie, w którym:

  1. ma stałe miejsce zamieszkania, tzw. ognisko domowe. Jeśli występuje ono w dwóch państwach, wtedy należy ustalić:
  2. gdzie są silniejsze powiązanie osobiste i gospodarcze. Jeśli nie można tego ustalić, wtedy rezydencję ustala się na podstawie:
  3. kraju, w którym zwykle przebywa. Jeśli przebywa tak samo w obydwu państwach, wtedy rozstrzygnięcia należy dokonać w oparciu o:
  4. kraj, którego jest obywatelem – jeśli i to kryterium nie rozwiązuje sprawy, wtedy organy podatkowe wyjaśniają tę kwestię w drodze wzajemnego porozumienia.

Zagadnienie rezydencji podatkowej zostało dokładnie omówione w obszernych Objaśnieniach podatkowych Ministerstwa Finansów z 29 kwietnia 2021. Mają one moc prawną podobną do interpretacji, co oznacza, że zastosowania się do nich stanowi ochronę podatnika.

Klauzula/ zastrzeżenie prawne na ifirma.pl

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

2 komentarze

  1. ROBERT

    czyli mam sie rozliczyc w Polsce tylko dlatego że mieszka w Polsce moja żona ? dziecko jest juz pełnoletnie a mieszkam w Anglii od 10 lat i przyjezdzam tylko na urlop 3-4 razy w roku ? dla mnie to jest dyskryminacja takich osób ktorych musieli zostawić w Polsce wszystko po to żeby wyjechac i zapewnic lepszy byt swojej rodzinie / nie dość że cięzko się pracuje za granicą pieniądze wysyła sie do Polski , płaci się wysokie podatki za granica to jeszcze te ciężkie zarobione pieniądze będzie trzeba oddac w Polsce za NIC ZA DARMO a co mam w zamian WIELKIE wiadomo co /nie rozuiem albo jestem głupi o co to chodzi??

  2. Aga

    Kosmos, Panie Robercie. Mam tak samo, z tym że w Polsce pozostaje mąż, i 16 letnia córka.
    Żeby pozbyć się polskiej rezydencji podatkowej, trzeba się chyba rozwieść, dziecko oddać do pieczy zastępczej i sprzedać dom. W przeciwnym razie trzeba bulic, jak za woły i tam i tu.
    Chore zasady….🤦

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Administratorem Twoich danych osobowych jest IFIRMA S.A. z siedzibą we Wrocławiu. Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane w celu opublikowania komentarza na blogu, jak również w celu obrony lub dochodzenia roszczeń. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. O szczegółach przetwarzania danych przez IFIRMA S.A dowiesz się ze strony polityki prywatności serwisu ifirma.pl.

Darmowy program do faktur online Darmowy program do faktur online Darmowy program do faktur online

O księgowości wiemy wszystko,
żebyś Ty nie musiał

Daj się zaskoczyć profesjonalnej wiedzy naszych księgowych i oddaj swoje rozliczenia w dobre ręce. A może wolisz samodzielną księgowość? Nasz program do księgowania online jest wyjątkowo prosty i intuicyjny w obsłudze, podobnie jak narzędzie do wystawiania faktur. Wybierz to, co najlepiej odpowiada Twoim potrzebom - ręczymy za każdą z usług ifirma.pl.

Romek

z ifirma.pl

Masz pytania?
Skontaktuj się z nami

Załóż darmowe konto i testuj ifirmę bez zobowiązań

Nowoczesna

Rzetelna

Księgowość