Transakcje łańcuchowe i transakcje trójstronne w VAT

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku VAT transakcje łańcuchowe będą miały miejsce jeżeli uczestnikami transakcji handlowej będzie kilka podmiotów gospodarczych. Każdy podmiot będzie czynnym uczestnikiem w dostawie towarów na rzecz nabywcy towarów. Im więcej jest uczestników takiej transakcji tym trudniejsze jest właściwe określenie miejsca dostawy, a co za tym idzie właściwe opodatkowanie w VAT. Robi się to szczególnie problematyczne, gdy transakcja zaczyna wychodzić poza granice kraju.

Rodzaje transakcji łańcuchowych

Ze względu na miejsce przeprowadzenia transakcji łańcuchowej można je podzielić na:

  1. Transakcje krajowe – wystąpią wówczas, gdy wszyscy uczestnicy w ramach jednej transakcji handlowej znajdują się na terenie jednego kraju.
  2. Transakcje międzynarodowe – wystąpią wówczas, gdy uczestnicy jednej transakcji handlowej znajdują się na terenie co najmniej dwóch państw.

Jak łatwo się domyśleć szczególnych problemów nastręczają transakcje międzynarodowe, szczególnie dokonywane w ramach Unii Europejskiej.

Co to jest miejsce świadczenia przy transakcji łańcuchowej?

Zgodnie z ustawą o VAT miejscem dostawy jest miejsce, w którym towary znajdują się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu do nabywcy. Przy transakcjach międzynarodowych najistotniejszą staje się kwestia prawidłowego przyporządkowania transportu towarów, ponieważ to będzie kluczowe do ustalenia miejsca świadczenia w transakcji łańcuchowej. Pozwoli to na prawidłowe określenie powstania obowiązku podatkowego w VAT dla każdego uczestnika transakcji.

▲ wróć na początek

Co to jest transakcja ruchoma i nieruchoma?

Jeżeli towar jest wysyłany lub transportowany to jego wysyłka w transakcji łańcuchowej przyporządkowana jest tylko jednej dostawie w łańcuszku dostaw. W takim przypadku to transport determinuje określenie, która z transakcji jest transakcją “ruchomą”. Właściwe przyporządkowanie transportu do określonego uczestnika transakcji łańcuchowej jest problematyczne. W wydawanych wyrokach sądowych często jest odniesienie do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-430/09, w którym sąd odniósł się do problematyki przypisania transportu do konkretnej dostawy. W tym wyroku kluczowe było również wskazanie kiedy dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel z pierwszego dostawcy na pierwszego nabywcę. Właściwe przyporządkowanie transakcji “ruchomej” bywa często przedmiotem sporów z organami skarbowymi i sądami.

Pozostałe transakcje pomiędzy kontrahentami traktowane będą jako transakcje “nieruchome”, dla których:

  • Dostawa towarów poprzedzająca wysyłkę lub transport uznaje się za dokonaną w miejscu rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów.
  • Natomiast dostawę towarów następującą po wysyłce lub transporcie towarów uznaje się za dokonaną w miejscu zakończenia wysyłki lub transportu towarów.
Przykład 1

Firma X z Krakowa zamówiła towary od firmy Y z Warszawy, która nie posiada wymaganego asortymentu i składa zamówienie u producenta z Gdańska firmie Z, która również nie dysponuje towarem i zamawia go w firmie Q we Francji.

z1

Na czym polega transakcja łańcuchowa
 

Firma Z zleca firmie Q z Francji bezpośrednie przekazanie towaru firmie X z Krakowa. Firma Q z Francji organizuje transport i wysyła towar bezpośrednio do firmy X. Transakcja pomiędzy firmą Z i firmą Q będzie transakcją ruchomą opodatkowaną w sposób właściwy dla transakcji wewnątrzunijnych. Firma Q rozpozna transakcję WDT a firma Z transakcję WNT. Pozostałe transakcje będą już transakcjami nieruchomymi i będą opodatkowane w Polsce według przepisów krajowych.

Należy pamiętać, że sposób rozliczenia transakcji łańcuchowej będzie przebiegał inaczej w zależności od tego, która z nich będzie nosiła znamiona transakcji “ruchomej”.

Transakcje trójstronne w VAT

Wewnątrzwspólnotowe transakcje trójstronne w procedurze uproszczonej w VAT zostały opisane w Rozdziale 8 ustawy o VAT. Żeby można było mówić o transakcji trójstronnej muszą być spełnione łącznie warunki, o których jest mowa w ustawie. W transakcji bierze udział trzech podatników, z trzech różnych krajów unijnych, zarejestrowanych na potrzeby transakcji unijnych dokonujących dostawy tego samego towaru. Więcej na ten temat można przeczytać tutaj.

Przykład 2

Firma A z Polski otrzymała zamówienie z firmy B z Francji, ponieważ nie posiada zamówionego asortymentu złożyła zamówienie w firmie C w Czechach. Firma z Czech prześle te towary bezpośrednio do firmy z Francji. Czeski przedsiębiorca rozpozna od tej transakcji WDT. Dla polskiego podatnika taka transakcja nie będzie podlegała opodatkowaniu w Polsce. Firma B z Francji przejmie obowiązek rozliczenia WNT od polskiego przedsiębiorcy firmy A. Gdyby nie było procedury uproszczonej w VAT polski przedsiębiorca musiałby się zarejestrować we Francji na potrzeby podatku VAT i tam rozliczyć tę transakcję.

Transakcja trójstronna – uproszczone rozliczenie a obowiązki sprawozdawczo-ewidencyjne stron – przeczytaj.
▲ wróć na początek

Popularne posty:

UWAGA

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress oraz Disquss. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane wyłącznie w celu opublikowania komentarza na blogu. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. Dane w systemie Disquss zapisują się na podstawie Twojej umowy zawartej z firmą Disquss. O szczegółach przetwarzania danych przez Disquss dowiesz się ze strony.

Program do faktur

0.00 zł

ZA DARMO DO 10 FAKTUR/MC

Powyżej: 100 zł/rok (Faktura+)

  • Wszystkie rodzaje faktur
  • Szablony dokumentów
  • CRM
  • Magazyn
  • Wsparcie techniczne
  • Zawsze aktualny
  • JPK Faktura (w pakiecie Faktura+)

WYSTAW PIERWSZĄ FAKTURĘ
pełna lista funkcji

Księgowość internetowa

37.50 zł

KSIĘGUJ SAMODZIELNIE, AUTOMATYCZNIE

45 zł/mc lub 37.50 zł/mc przy płatności za 6 miesięcy

  • 30 dni za darmo i bez zobowiązań!

  • Księgowanie – KPiR i Ryczałt
  • Fakturowanie
  • CRM
  • Magazyn
  • Wsparcie księgowe
  • JPK

WYPRÓBUJ ZA DARMO
pełna lista funkcji

Biuro rachunkowe

99.00 zł

PRZYDZIELIMY CI KSIĘGOWĄ

Wybierz pakiet MINI lub MIDI

  • Pełna obsługa księgowa – KPIR i Ryczałt
  • Dedykowana księgowa
  • CRM
  • Magazyn
  • Wsparcie księgowe
  • JPK

ZLEĆ KSIĘGOWOŚĆ
pełny cennik i zakres usługi

Podane kwoty są kwotami netto za jeden miesiąc. Od 19 lat cena księgowości internetowej nie uległa zmianie. Wszystkie nasze usługi spełniają wymagania RODO.

Przetestuj nasz program do faktur
bez zobowiązań