Praca na B2B a urlop – ile dni urlopu przysługuje pracownikowi na umowie B2B?

×

Praca na B2B a urlop, to jedno z najczęściej analizowanych zagadnień przez osoby przechodzące z etatu na współpracę w modelu business-to-business. W przeciwieństwie do umowy o pracę, gdzie wymiar urlopu wypoczynkowego wynika wprost z przepisów Kodeksu pracy, tak w przypadku B2B brak jest ustawowych regulacji w tym zakresie. W praktyce rodzi to pytania o to, czy na B2B przysługuje urlop, ile dni wolnych można zaplanować oraz czy taki okres może być płatny.

Odpowiedź zależy wyłącznie od konstrukcji umowy między stronami.

Prawo do urlopu jako prawo pracownika

Przede wszystkim wskazać należy, że prawo do urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi, czyli osobie zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Urlop wypoczynkowy został uregulowany w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Jak powszechnie wiadomo, jednym z praw pracownika jest prawo do wypoczynku, z kolei obowiązkiem pracodawcy jest udzielenie pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo.

W zakresie urlopu wypoczynkowego należy zapamiętać, że urlop wypoczynkowy przysługuje każdemu pracownikowi zatrudnionemu na umowę o pracę w wymiarze:

• 20 dni, gdy pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat;
• 26 dni, gdy pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.

Co więcej, urlop wypoczynkowy udzielany jest na wniosek pracownika z dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

W praktyce powyższe zasady mają zastosowanie wyłącznie do stosunku pracy, co ma kluczowe znaczenie przy porównaniu ich z modelami współpracy cywilnoprawnej, w tym w szczególności z umową B2B.

Więcej na temat urlopu wypoczynkowego przeczytasz tutaj.

Praca na B2B a urlop wypoczynkowy

B2B (business-to-business) oznacza współpracę realizowaną w formie umowy o świadczenie usług zawieranej pomiędzy przedsiębiorcami. W takim modelu nie występuje stosunek pracy, a tym samym nie dochodzi do powstania relacji pracodawca-pracownik.

Z tego względu osoba świadcząca usługi w ramach B2B nie posiada statusu pracownika w rozumieniu przepisów prawa pracy. W konsekwencji takiej osobie nie przysługuje urlop wypoczynkowy, o którym mowa w przepisach Kodeksu pracy, bowiem prawo do urlopu jest ściśle związane z istnieniem stosunku pracy i wynika wyłącznie z tego reżimu prawnego.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że brak ustawowego prawa do urlopu nie wyłącza możliwości uregulowania przerw w świadczeniu usług w sposób umowny. Strony, korzystając z zasady swobody umów, mogą w treści kontraktu przewidzieć tzw. dni wolne lub okresy nieświadczenia usług, określając ich wymiar oraz zasady wykorzystania. Takie rozwiązanie ma jednak charakter wyłącznie kontraktowy i nie stanowi urlopu w rozumieniu przepisów prawa pracy, lecz umownie ustaloną przerwę w realizacji usług.

Urlop na B2B a swoboda umów

W przypadku współpracy realizowanej w modelu B2B, jak wskazano powyżej, nie dochodzi do nawiązania stosunku pracy w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. W konsekwencji osoba świadcząca usługi w ramach działalności gospodarczej nie posiada statusu pracownika, a tym samym nie przysługują jej uprawnienia urlopowe wynikające z przepisów prawa pracy. Oznacza to, że kwestie związane z przerwami w świadczeniu usług nie podlegają reżimowi Kodeksu pracy, lecz są regulowane na zasadach właściwych dla stosunków cywilnoprawnych. W praktyce brak ustawowej regulacji w tym zakresie powoduje, że zasady dotyczące tzw. „urlopu” w modelu B2B mają charakter wyłącznie umowny.

Na gruncie prawa cywilnego kluczowe znaczenie ma w tym zakresie zasada swobody umów, która umożliwia stronom samodzielne ukształtowanie treści łączącego je stosunku prawnego, w tym również w zakresie przerw w świadczeniu usług. Zgodnie z tą zasadą strony mogą ułożyć stosunek prawny według własnego uznania, o ile jego treść lub cel nie sprzeciwia się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. W praktyce oznacza to możliwość wprowadzenia do umowy postanowień dotyczących przerw w świadczeniu usług, które w języku potocznym określane są jako „urlop”.

Więcej na temat: Zasada swobody umów

W ramach zasady swobody umów strony mogą w szczególności uregulować:

• liczbę dni przerwy w świadczeniu usług w skali roku (np. 10, 20 lub 30 dni roboczych),
• sposób i termin ich zgłaszania (np. z wyprzedzeniem 14 lub 30 dni),
• zasady akceptacji przez zamawiającego,
• skutki wykorzystania przerwy w zakresie rozliczeń finansowych,
• ewentualne ograniczenia wynikające z realizowanych projektów lub harmonogramu współpracy.

Przykładowy zapis w umowie B2B dotyczący urlopu

§ 4 DNI WOLNE OD PRACY – URLOP

1. Strony zgodnie ustalają, że Przedsiębiorca może wykorzystać w ciągu roku kalendarzowego 25 dni roboczych na odpoczynek (dalej jako Urlop).
2. Urlop może być wykorzystany po wcześniejszym (co najmniej miesięcznym) uzgodnieniu z Zamawiającym. Zgłoszenie zamiaru wykorzystania urlopu powinno nastąpić w formie pisemnej z uwzględnieniem daty rozpoczęcia i zakończenia Urlopu.
3. W przypadku niezgłoszenia chęci zamiaru wykorzystania Urlopu w terminie, o którym mowa w ust. 2, to Zamawiający ma prawo od odmowy udzielenia dni wolnych.
4. Przedsiębiorca nie otrzyma wynagrodzenia za okres pozostawania na Urlopie.
5. W przypadku niewykorzystania przez Przedsiębiorcę w danym roku kalendarzowym urlopu w całości lub części, to Urlop ten nie przechodzi na kolejny rok kalendarzowy.
6. Zamawiający ma prawo odmówić udzielenia Urlopu, jeśli będzie to kolidować z realizacją projektów, w których uczestnicy Przedsiębiorca.

Czy urlop na B2B jest płatny?

Co do zasady w modelu współpracy B2B wynagrodzenie przysługuje wyłącznie za faktyczne świadczenie usług, co oznacza, że okres niewykonywania usług (potocznie określany jako „urlop”) nie stanowi podstawy do wypłaty wynagrodzenia. W konsekwencji brak świadczenia usług co do zasady skutkuje brakiem prawa do wynagrodzenia za ten okres.

Jednocześnie należy podkreślić, że powyższa zasada nie ma charakteru bezwzględnego, a ostateczny sposób rozliczeń zawsze wynika z treści łączącej strony umowy. Na gruncie zasady swobody umów strony mogą bowiem odmiennie ukształtować zarówno model wynagrodzenia, jak i zasady jego wypłaty w okresach przerw w świadczeniu usług. W szczególności dopuszczalne jest:

• ustalenie wynagrodzenia ryczałtowego niezależnego od liczby dni świadczenia usług,
• wprowadzenie określonej puli płatnych dni wolnych,
• uwzględnienie planowanych przerw w kalkulacji stawki godzinowej lub miesięcznego wynagrodzenia.

W każdym przypadku rozstrzygające znaczenie ma treść umowy łączącej strony oraz sposób ukształtowania stosunku zobowiązaniowego. To właśnie postanowienia kontraktowe, uzgodnione indywidualnie przez strony, determinują zarówno model wynagrodzenia, jak i ewentualne zasady jego wypłaty w okresach przerw w świadczeniu usług. Zatem to ustalenia umowne mają charakter kluczowy, a zasada swobody umów stanowi podstawowy mechanizm pozwalający stronom na ich wiążące uregulowanie.

B2B a urlop wypoczynkowy – różnice względem umowy o pracę

Porównanie zasad dotyczących urlopu w modelu B2B oraz w ramach umowy o pracę pozwala jasno określić, kiedy przysługuje urlop wypoczynkowy oraz jakie prawa przysługują stronie umowy. Kluczowe znaczenie ma tu rodzaj stosunku prawnego w przypadku umowy o pracę urlop wynika wprost z przepisów Kodeksu pracy, natomiast w modelu B2B ma charakter wyłącznie umowny i zależy od ustaleń stron.

Warto jednak pamiętać o istotnych zmianach w przepisach, które weszły w życie w 2026 roku. Od tego roku do stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego (20 lub 26 dni), wlicza się okres prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG), w tym wykonywanej w modelu B2B, oraz okres wykonywania umów zlecenia. Warunkiem uwzględnienia tych okresów jest podjęcie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Oznacza to, że po zakończeniu lub zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej i przejściu na etat okres prowadzenia JDG lub wykonywania umowy zlecenia zostanie zaliczony do stażu pracy, o ile w tym czasie istniał obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (ZUS).

Więcej na temat: Działalność gospodarcza będzie wliczana do stażu pracy?

Praca na B2B a urlop – podsumowanie

Urlop wypoczynkowy na B2B co do zasady nie przysługuje, ponieważ współpraca w tym modelu opiera się na umowie cywilnoprawnej, a nie na stosunku pracy w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. Oznacza to, że nie występuje ustawowe prawo do urlopu wypoczynkowego ani obowiązek jego udzielania przez drugą stronę umowy. W konsekwencji przerwy w świadczeniu usług w modelu B2B nie są regulowane przepisami prawa pracy i nie są przyznawane automatycznie. Ich istnienie, wymiar oraz zasady wykorzystania zależą wyłącznie od treści umowy łączącej strony oraz indywidualnych ustaleń kontraktowych, przy uwzględnieniu zasady swobody umów.

Warto jednak mieć na uwadze, że choć prowadzenie działalności gospodarczej w modelu B2B nie daje prawa do urlopu wypoczynkowego w myśl przepisów prawa to, to od 2026 roku okres prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej może zostać zaliczony do stażu pracy, od którego zależą wybrane uprawnienia pracownicze, w tym wymiar urlopu wypoczynkowego po podjęciu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. .