Opłata środowiskowa – do kiedy trzeba ją zapłacić? Czy opłata roczna BDO jest kosztem podatkowym?

×

Równowaga w środowisku naturalnym już dawno została zachwiana. Rozwój gospodarczy, który jest nieunikniony, na pewno się do tego przyczynił. Wszyscy marzymy o czystej wodzie, powietrzu, glebie jednak tak trudno jest powrócić do tej pierwotnej harmonii. Podejmowane są działania zmierzające do ograniczania szkód wyrządzanych przez człowieka, jednak jest to długa i wyboista droga. Jednym z narzędzi jest wprowadzenie przepisów, które nakładają stosowne obowiązki na podmioty, które w największym stopniu zanieczyszczają środowisko. W dzisiejszej publikacji odpowiemy na pytanie czym jest opłata środowiskowa, kto i do kiedy ją płaci. A także napiszemy czy opłata roczna BDO jest kosztem podatkowym.

Ochrona środowiska w przepisach

Przepisy regulujące kwestie związane z ochroną środowiskową zostały narzucone odgórnie przez Unię Europejską. W ustawie Prawo ochrony środowiska (POŚ) doszło do wdrożenia licznych dyrektyw unijnych.

Celem wprowadzonych przepisów jest określenie zasad ochrony środowiska oraz warunków korzystania z jego zasobów. Ustawodawca odnosi się również do obszaru odpowiedzialności i sankcji, jakie mogą być nakładane na podmioty korzystające ze środowiska. W przepisach pojawia się słowniczek pojęć, które lepiej pozwolą poznać założenia wprowadzonych przepisów.

Podmioty korzystające ze środowiska

W ustawie POŚ mowa jest również o opłatach, jakie są nakładane na podmioty korzystające ze środowiska. Pod pojęciem podmiotów korzystających ze środowiska kryją się:

1. Przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców.
2. Przedsiębiorcy zagraniczni w rozumieniu ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Polski.
3. Osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego.
4. Jednostki organizacyjne niebędącą przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców.
5. Osoby fizyczne niebędącą podmiotem, o którym mowa w pkt 1-3 a korzystającą ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia.

Opłata za korzystanie ze środowiska

Opłaty za korzystanie ze środowiska są pobierane od podmiotów, na które został nałożony ten obowiązek. Dotyczy to przykładowo działalności człowieka polegającej na:

• uwalnianiu zanieczyszczeń powstałych w procesie produkcji,
• przeprowadzaniu procesów technologicznych takich jak np.: malowanie, spawanie, lakierowanie,
• wprowadzaniu pojazdów,
• obrocie: paliwami, smarami, wyrobami z tworzyw sztucznych,
• procesach grzewczych,
• przeładunku paliw silnikowych,
• pracach wydobywczych, wykopaliskach,
• składowaniu odpadów.

Na podmioty korzystające ze środowiska na mocy przepisów ustawy nałożone są środki finansowo-prawne w postaci:

• opłat za korzystanie ze środowiska,
• administracyjnych kar pieniężnych,
• opłat emisyjnych,
• zróżnicowanych stawek podatków i innych danin publicznych służące celom ochrony środowiska.

Wysokość należnej opłaty za korzystanie ze środowiska ustalają we własnym zakresie podmioty korzystające ze środowiska. Osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami ponoszą opłaty za korzystanie ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie wymaga pozwolenia na wprowadzanie substancji lub energii do środowiska.

Kiedy opłata środowiskowa jest kosztem podatkowym?

Zgodnie z definicją kosztami uzyskania przychodów są koszty ponoszone w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów i nie został wymieniony w art. 23 ustawy PIT (koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów).

Ponadto wydatek rozliczany w kosztach powinien spełniać jeszcze dodatkowe warunki:

• powinien być właściwie udokumentowany,
• mieć związek przyczynowo-skutkowy z prowadzoną działalnością gospodarczą,
• nie może być wymieniony w katalogu kosztów nieuznawanych podatkowo.

Każdy ponoszony wydatek powinien podlegać indywidualnej ocenie. Tak naprawdę to przedsiębiorca ponosi całkowitą odpowiedzialność za ocenę celowości dokonanego wydatku. W przypadku ewentualnej kontroli czy czynności sprawdzających swoje stanowisko trzeba obronić przed organem podatkowym.

Rejestr BDO

Kolejną ustawą, w której poruszana jest tematyka ochrony środowiska jest to ustawa o odpadach. Pod pojęciem odpadu kryje się każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

Przepisy dzielą odpady na różne kategorie, przykładowo:

• komunalne,
• budowlane i rozbiórkowe,
• medyczne,
• ulegające biodegradacji.

Marszałek województwa prowadzi rejestr podmiotów objętych obowiązkowym wpisem do BDO (Baza danych o produktach i opakowaniach oraz gospodarce odpadami).

Opłaty BDO

Za wpis do BDO pobierana jest opłata rejestrowa a w następnych latach opłata roczna.

Ponadto w ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi zostało opisane, jakie obowiązują zasady ustalania i pobierania opłaty produktowej oraz opłaty recyklingowej.

1. Stawki opłaty produktowej znajdują się Rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań.
2. Stawki opłaty recyklingowej znajdują się w Rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie stawki opłaty recyklingowej.

Opłaty BDO a koszty uzyskania przychodów

Opłaty ponoszone w związku z obowiązkami z ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, w szczególności opłata produktowa i recyklingowa zalicza się do kategorii opłat środowiskowych.

Na temat zaliczania opłaty produktowej do kosztów uzyskania przychodów wypowiedział się Minister Finansów w piśmie z dnia 9 marca 2002 r. Napisał w nim m.in., obowiązek ponoszenia opłat produktowych funkcjonuje w ramach prowadzonej przez podatników działalności gospodarczej. Opłata produktowa, która funkcjonuje w ramach obowiązujących przepisów, nie powinna być uznana jako sankcja za nieprzestrzeganie przepisów w zakresie ochrony środowiska, lecz jako opłata o charakterze normatywnym, quasi-podatek.

Minister Finansów wyjaśnił również, że odsetki za zwłokę z tytułu nieterminowego uiszczania opłat produktowych jak również dodatkowe opłaty produktowe o charakterze sankcyjnym nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów, co wynika wprost z przepisów.

Podsumowanie

W dzisiejszej publikacji poruszony został temat opłat środowiskowych. Wyjaśniliśmy kto i kiedy ma je płacić. Dodatkowo wskazano kiedy opłaty środowiskowe mogą być kosztem uzyskania przychodów.

1. Celem wprowadzonych opłat środowiskowych jest w szczególności:
   • ograniczenie emisji zanieczyszczeń do środowiska,
   • zmniejszenie zużycia paliw,
   • wprowadzanie rozwiązań technologicznych przyjaznych środowisku.
2. Środki z opłat środowiskowych są wykorzystywane między innymi na:
   • ochronę środowiska naturalnego,
   • nowe inwestycje przyjazne dla środowiska naturalnego,
   • edukację.
3. Terminarz sprawozdań środowiskowych:
   • 15 marca – sprawozdanie z opłaty produktowej i recyklingowej (BDO),
   • 31 marca – informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska.
4. Terminarz płatności opłat środowiskowych:
   • 28 luty – opłata roczna BDO,
   • 15 marca – opłata produktowa,
   • 15 dzień miesiąca po kwartale – opłata recyklingowa,
   • 31 marca – opłata za korzystanie ze środowiska.
5. Brak obowiązku opłat za korzystanie ze środowiska jeśli wyliczona roczna opłata dla jednego rodzaju korzystania ze środowiska (np. wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza) nie przekracza 800 zł. Nie zwalnia to jednak z obowiązku złożenia informacji rocznej.
6. Jeśli roczna opłata dla jednego rodzaju korzystania ze środowiska nie przekracza 100 zł – brak obowiązku zapłaty i składania informacji.
7. Opłaty środowiskowe stanowią koszty uzyskania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej.
8. Nie stanowią kosztów podatkowych: dodatkowe opłaty sankcyjne, grzywny, mandaty, odsetki za zwłokę za nieterminowe wpłaty.

Stan prawny na dzień: 01.03.2026 r.