Pola eksploatacji utworu – jak sformułować umowę licencyjną?

pola eksploatacji utworu - umowa licencyjna

W umowach zawieranych z twórcami bardzo często pojawia się pojęcie „pola eksploatacji”. To określenie charakterystyczne dla prawa autorskiego budzi wiele kontrowersji, zwłaszcza na tle interpretacyjnym. Twórcy nie zawsze wiedzą, jak sformułować tę część umowy i co właściwie powinno się w niej znajdować. Aby nieco ułatwić pracę freelancerom, artystom i wszystkim osobom, działającym w branży kreatywnej, wyjaśniamy w skrócie, czym są pola eksploatacji.

Czym jest pole eksploatacji utworu?

Pod pojęciem pól eksploatacji w prawie autorskim należy rozumieć sposoby korzystania z danego utworu. Każdorazowo taki katalog będzie inny, ponieważ to, w jaki sposób dochodzi do korzystania z utworu, zależy od jego rodzaju.

Jakiś przykład? Dla książek będzie to najczęściej publikacja w sieci lub wydruk przez wydawnictwo. Audycję muzyczną można odtwarzać z Internecie lub radio, a film udostępniać w kanałach VOD lub telewizji. Czy to znaczy, że strony umowy licencyjnej mogą dowolnie ukształtować pola eksploatacji?

W zasadzie tak, choć ustawodawca, wychodząc naprzeciw potrzebom twórców umieścił w tekście ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przykładowy katalog pól eksploatacji. Możemy go modyfikować, a w przypadku całkowitego braku pomysłu co do ostatecznego kształtu umowy, nawet przenieść do kontraktu. Choć to ostatnie nie jest najlepszym pomysłem.

Pola eksploatacji utworu w prawie autorskim

Formułując otwarty katalog pól eksploatacji, ustawodawca starał się, aby określenia były jak najbardziej uniwersalne. Dlaczego? Musimy pamiętać, że tekst ustawy powstał kilkadziesiąt lat temu i prawodawca musiał uwzględnić postęp technologiczny. Jakie określenia znajdziemy więc w ustawie?

Polem eksploatacji może być:

  • utrwalanie i zwielokrotnianie utworu określoną techniką,
  • obrót egzemplarzami oryginalnymi lub kopiami utworu,
  • rozpowszechnianie utworu w inny sposób niż poprzez wprowadzenie do obrotu.

Jak widać, wykorzystane w ustawie określenia są mało precyzyjne, nieostre i potencjalnie mogą wprowadzać w błąd. Z jednej strony, takie ujęcie tematu daje pole do interpretacji i w przypadku wystąpienia sporu, pozwala na obronę swojego stanowiska poprzez analogię i odwołanie się do otwartego katalogu ustawowego. Z drugiej jednak strony, zbyt ogóle lub lapidarne ujęcie tematu może zaszkodzić twórcy. Jakiego rodzaju będą to problemy?

Co dzieje się w przypadku, kiedy zapomnimy dodać pola eksploatacji?

Musimy pamiętać, że umowa licencyjna, tak jak każda inna, przewiduje określone prawa i obowiązki dla stron. Oznacza to, że jeżeli określone pole eksploatacji nie zostało wymienione w kontrakcie, nie ma możliwości wykorzystania utworu w dany sposób. Wydaje się, że twórcę łatwo można oszukać, bo przecież i tak się nie dowie o wykorzystaniu utworu, prawda? Takie zapędy skutecznie hamuje wprowadzenie odpowiednio wysokiej kary umownej przewidzianej na wypadek bezprawnego wykorzystania dzieła.

Aby uniknąć w przyszłości ewentualnych problemów związanych ze sporami na tle umowy, warto pola eksploatacji przewidzieć z wyprzedzeniem i jak najdokładniej opisać je w umowie. Starajmy się nie robić tego, co uczynił ustawodawca, wprowadzając w ustawie katalog maksymalnie szeroki. Oczywiście, w procesie legislacyjnym zabieg generalizacji jest istotny, ale jeżeli tworzymy umowę, która obowiązuje w ramach określonego stosunku prawnego, starajmy się być szczegółowi, nawet jeżeli ocierałoby się to o pedantyzm.

Co oprócz pól eksploatacji powinna zawierać umowa licencyjna?

Oczywiście, pola eksploatacji to jeszcze nie wszystko. Dobrze skonstruowana umowa licencyjna powinna zawierać również inne elementy. Jakie?

Przede wszystkim zadbajmy o poprawną komparycję, czyli oznaczenie stron umowy. Warto także jak najdokładniej opisać przedmiot licencji oraz jej typ (licencja wyłączna lub niewyłączna). Kluczowe jest również oznaczenie zakresu czasowego i geograficznego obowiązywania kontraktu oraz wynagrodzenia za korzystanie z utworu we wskazany sposób.

Pola eksploatacji utworu to bardzo ważny element wielu umów z zakresu prawa autorskiego. Jeżeli nie jesteś pewien, jak prawidłowo sporządzić taką klauzulę, skorzystaj z pomocy profesjonalnego prawnika, aby nie ryzykować sporu sądowego w przyszłości.

Najważniejsze pytania

  1. 🔸Czym są pola eksploatacji utworu?

    To sposoby korzystania z danego utworu. Każdorazowo jest to inny katalog, ponieważ sposób wykorzystania utworu zależy od jego rodzaju i charakteru.

  2. 🔸Jakie mogą być pola eksploatacji w prawie autorskim?

    Przykłady pól eksploatacji to m.in. utrwalanie i zwielokrotnianie utworu, obrót oryginałami lub kopiami utworu, rozpowszechnianie go w inny sposób.

  3. 🔸Czym jest umowa licencyjna?

    To umowa, która przewiduje określone prawa i obowiązki dla stron, w tym pola eksploatacji utworu.

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Administratorem Twoich danych osobowych jest IFIRMA S.A. z siedzibą we Wrocławiu. Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane w celu opublikowania komentarza na blogu, jak również w celu obrony lub dochodzenia roszczeń. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. O szczegółach przetwarzania danych przez IFIRMA S.A dowiesz się ze strony polityki prywatności serwisu ifirma.pl.

O księgowości wiemy wszystko,
żebyś Ty nie musiał

Daj się zaskoczyć profesjonalnej wiedzy naszych księgowych i oddaj swoje rozliczenia w dobre ręce. A może wolisz samodzielną księgowość? Nasz program do księgowania online jest wyjątkowo prosty i intuicyjny w obsłudze, podobnie jak narzędzie do wystawiania faktur. Wybierz to, co najlepiej odpowiada Twoim potrzebom - ręczymy za każdą z usług ifirma.pl.

Romek

z ifirma.pl

Masz pytania?
Skontaktuj się z nami

Załóż darmowe konto i testuj ifirmę bez zobowiązań

Nowoczesna

Rzetelna

Księgowość