Faktura na więcej niż jednego nabywcę a JPK

Wystawianie faktur na więcej niż jednego nabywcę może nie jest zbyt popularne, ale się zdarza. Ustawy podatkowe nie zawierają odrębnych regulacji w takim przypadku. Co więcej, w ogóle nie ma wzmianki o takim przypadku w ustawie o VAT. W związku problematyką JPK_VAT pojawiła się na stronach internetowych Ministerstwa Finansów lista pytań i odpowiedzi, wśród których znajdziemy informacje w interesującym nas temacie.

Jak ująć w JPK_VAT fakturę wystawioną na więcej niż jednego nabywcę?

W wyjaśnieniach Ministerstwa Finansów znalazły się 3 warianty odpowiedzi, które zamieszczamy poniżej:

Wariant 1 – nabywcy to podmioty prowadzące działalność gospodarczą.
W przypadku gdy sprzedawca zna udział przypadający na poszczególnych nabywców ujętych na fakturze, to wtedy każdego nabywcę należy wykazać w odrębnej pozycji w JPK_VAT z przypisanym tym samym nr faktury oraz przypadającą na niego sumą wartości sprzedaży netto z podziałem na stawki oraz kwotą podatku przypadającą na tego nabywcę.
Gdy sprzedawca nie zna wartości przedmiotu transakcji przypadającej na poszczególnych nabywców, to wykazuje każdego kontrahenta w odrębnej pozycji w JPK_VAT, a w polach z kwotą sprzedaży netto w podziale na stawki oraz kwotą podatku przypisuje wartości w równej wysokości do każdego z kontrahentów (tj. całą kwotę sprzedaży z faktury dzieli w równych częściach na liczbę ujętej na niej nabywców).

Wariant 2 – nabywcy to osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej.
Taka sprzedaż może zostać wykazana w JPK_VAT zbiorczo wraz z innymi tego typu transakcjami w pozycji np. raport okresowy, z wpisem w polu NIP „BRAK”.
Gdy sprzedawca ujmuje jednak odrębnie w JPK_VAT taką fakturę, to winien wpisać ją w jednej pozycji (tylko raz); w polu NIP wpisać „BRAK”; w polach z nazwą i danych nabywcy wykazać dane jednego z nabywców – osoby fizycznej z faktury; wartości wskazuje się w całości tak jak na fakturze.

Wariant 3 – nabywcy to zarówno przedsiębiorcy, jak i osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej.
W takim przypadku każdy podmiot gospodarczy (przedsiębiorcę) należy ująć oddzielnie z przypadającymi mu w udziale wartościami sprzedaży, bądź – gdy sprzedawca nie zna tego udziału – po równej wysokości. Z kolei wartość faktury przypadająca na osoby fizycznej nieprowadzące działalności należy wykazać łącznie w jednej zbiorczej pozycji, z wpisem w polu NIP „BRAK”.

Nowy JPK_VAT a faktura na więcej niż jednego nabywcę

Jeżeli chodzi o stronę techniczną ujmowania faktury wystawionej na kilku nabywców wydaje się, że co do zasady sposób księgowania się nie zmieni. W dotychczas pojawiających się pytaniach i odpowiedziach nie ma bezpośredniego odniesienia do tej kwestii.
Jednak w kontekście nowego JPK_VAT trzeba będzie pamiętać, że zaczynają obowiązywać nowe oznaczenia w JPK_VAT towarów i usług będących przedmiotem dostawy, są to tzw. grupy towarowo-usługowe GTU. Z oznaczeniami GTU będą musieli się zapoznać wszyscy przedsiębiorcy i księgowi, ponieważ w ewidencjach sprzedaży i zakupu wskazane towary i usługi będą musiały być oznaczone odpowiednią symboliką, aby właściwie wykazywały się w nowych strukturach plików JPK_VAT.