Roczne rozliczenie składki zdrowotnej. Jak obliczyć podstawę wymiaru składki? Najważniejsze informacje

Roczna podstawa składki zdrowotnej za 2025 rok - omówione zagadnienia:

Pokaż więcej ↓

W poniższej publikacji opiszemy, jak wyliczyć roczną podstawę składki zdrowotnej do deklaracji rocznej ZUS, składanej razem z deklaracją za kwiecień w miesiącu maj 2026 roku.

Kto dokonuje rocznego rozliczenia składki zdrowotnej?

Osoby, które prowadzą działalność gospodarczą począwszy od 2022 roku muszą opłacać składkę zdrowotną na zupełnie odmiennych zasadach niż to miało miejsce do końca 2021 roku. Obecnie wysokość składki jest uzależniona od kwoty osiąganych przychodów (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych)/dochodów (skala podatkowa oraz podatek liniowy) w działalności gospodarczej.

Rocznego rozliczenia składki zdrowotnej dokonują przedsiębiorcy, którzy wybrali opodatkowanie:
Według skali podatkowej
Podatkiem liniowym
Zryczałtowanym podatkiem dochodowym

Pozostali przedsiębiorcy, jeżeli chodzi o osoby fizyczne, którzy nie muszą dokonywać rocznego rozliczenia składki zdrowotnej:

osoby na karcie podatkowej,
wspólnik spółki komandytowej,
osoba współpracująca.

Jak ustalić roczną podstawę składki zdrowotnej?

Ustalenie rocznej podstawy składki zdrowotnej będzie zależało od wybranej przez przedsiębiorcę formy opodatkowania w działalności gospodarczej.

Forma opodatkowania	Roczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej
Podatek według skali podatkowej	W rocznej podstawie wymiaru składki zdrowotnej znajdzie się dochód z działalności gospodarczej ustalony jako różnica pomiędzy przychodami a kosztami uzyskania przychodów, po pomniejszeniu o zapłacone składki społeczne, o ile nie znalazły się w kosztach. Przy wyliczaniu podstawy składki zdrowotnej za rok 2025 uwzględnia się zarówno różnice remanentowe, bez względu na to czy są one dodatnie czy ujemne.
Podatek liniowy
Zryczałtowany podatek dochodowy	Roczną podstawę składki zdrowotnej ustala się w oparciu o kwotę przychodów uzyskanych w prowadzonej działalności gospodarczej po pomniejszeniu o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne.

Przy ustalaniu rocznej podstawy wymiaru składki zdrowotnej jest pewna kategoria przychodów i kosztów, których nie ujmuje się w tej podstawie.

Przychody i koszty, których nie uwzględnia się w rocznej podstawie wymiaru składki zdrowotnej:
Przychodów niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym,przykładowo na podstawie rozporządzeń w sprawie zaniechania poboru podatku
Przychodów i kosztów osiągniętych w okresie zawieszenia działalności gospodarczej. Przykładowo przychód ze sprzedaży środka trwałego w okresie zawieszenia działalności nie znajdzie się w podstawie do naliczania składki zdrowotnej. Tzw. koszty stałe ponoszone w tym okresie również nie mogą być uwzględniane
Przychodów uzyskanych za miesiące, w których przedsiębiorcy przysługiwało zwolnienie z opłacania składki zdrowotnej na podstawie ustawy zdrowotnej. Szczegółowe informacje na ten temat można przeczytać w podlinkowanej publikacji
Ulga na złe długi Nieściągalnych wierzytelności, czyli niezapłaconych faktur zarówno sprzedaży jak i zakupu. Oznacza to, że nie pomniejsza się ani przychodów ani kosztów uzyskania przychodów, do których mają zastosowanie przepisy o uldze na złe długi
Pozostałe zmienne wpływające na roczną podstawę składki zdrowotnej:
W podstawie do naliczania składki zdrowotnej ujmuje się: przychody korzystające ze zwolnienia od podatku dochodowego w ramach ulgi: dla pracujących seniorów, na powrót, dla rodzin 4+. przychody z działalności gospodarczej prowadzonej w specjalnej strefie ekonomicznej oraz z realizacji nowej inwestycji określonej w decyzji o wsparciu, o której mowa w ustawie o wspieraniu nowych inwestycji.
Różnice remanentowe W podstawie wymiaru składki zdrowotnej uwzględnia się różnice remanentowe. Jeżeli remanent końcowy jest wyższy niż wartość remanentu początkowego, to różnica remanentowa wpływa na zmniejszenie wartości kosztów i tym samym na zwiększenie dochodu do naliczania składki zdrowotnej.
Zapłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne w podatku liniowym, do wysokości limitów, jeżeli znajdą się w kosztach uzyskania przychodów zmniejszają dochód do obliczania składki zdrowotnej
Amortyzacja, która była ujęta w kosztach uzyskania przychodów do końca 2021 roku będzie pomniejszała dochód ze sprzedaży środka trwałego na potrzeby rozliczenia składki zdrowotnej

Wszelkiego rodzaju ulgi, z których można skorzystać takie jak przykładowo: internetowa, rehabilitacyjna, IKZE, krwiodawcy, przekazane darowizny, nie będą pomniejszały dochodu, od którego naliczana jest składka zdrowotna.

Jeżeli składka zdrowotna jest obliczana od kwoty dochodu (skala podatkowa i podatek liniowy), to roczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej nie może być niższa od minimalnej rocznej podstawy. Miesięczna składka zdrowotna w wysokości 9% jest płacona od kwoty 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę z lutego 2025.

Przy rozliczeniu pojawia się pojęcie roku składkowego.

	Rok składkowy
Skala podatkowa	Od 1 lutego do 31 stycznia następnego roku. Pomimo tego, że rok składkowy obejmuje miesiące na przełomie lat, to i tak roczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej będzie pokrywała się z dochodami uzyskanymi w danym roku. Wynika to z faktu, że składka zdrowotna w uproszczeniu jest naliczana od dochodu z poprzedniego miesiąca, przykładowo za miesiąc styczeń od dochodu miesiąca grudnia. Mechanizm wyliczania jest jednak bardziej skomplikowany, dlatego zachęcamy do przeczytania podlinkowanej publikacji na ten temat
Podatek liniowy
Zryczałtowany podatek dochodowy	Od 1 stycznia do 31 grudnia, rok składkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym

Roczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej – skala podatkowa

Jak już zostało to napisane powyżej przy obliczaniu składki zdrowotnej na skali podatkowej brany jest pod uwagę dochód w działalności gospodarczej.

W przypadku skali podatkowej składka jest naliczana w wysokości 9% od podstawy. Roczna składka zdrowotna będzie stanowiła iloczyn kwoty dochodu i składki 9%.

Roczna składka zdrowotna za 2025 rok nie może być niższa niż 3779,52 zł (314,96 zł x 12 miesięcy), jeżeli działalność gospodarcza była prowadzona przez 12 miesięcy.

Przykład 1

Pani Michalina w 2025 roku była opodatkowana według skali podatkowej. Dochód za 2025 rok wyniósł 100.000 zł, składki na ubezpieczenia społeczne są księgowane do kosztów uzyskania przychodów. W 2025 roku pani Michalina zapłaciła 6.000 zł składki zdrowotnej. Zobaczmy jak będzie wyglądało roczne rozliczenie składki zdrowotnej:

Dochód roczny	Roczna składka zdrowotna	Składka zdrowotna zapłacona w 2025 roku	Składka zdrowotna do zapłaty
100.000 zł	9.000 zł (100.000 zł x 9%)	6.000 zł	3.000 zł (9.000 zł – 6.000 zł)

Pani Michalina będzie zobowiązana dopłacić 3.000 zł w terminie do 20 maja 2026 r.

Przykład 2

Pani Irena w 2025 roku poniosła stratę, składki społeczne są zaksięgowane w kosztach uzyskania przychodów. W trakcie 2025 roku pani Irena zapłaciła składkę zdrowotną w kwocie 5.000 zł, spójrzmy na roczne rozliczenie składki zdrowotnej:

Dochód roczny	Roczna składka zdrowotna	Składka zdrowotna zapłacona w 2024 roku	Składka zdrowotna -nadpłata
0,00 zł	3.779,52 zł Pomimo tego, że nie osiągnięto dochodu do opodatkowania w 2025 roku, to i tak trzeba zapłacić minimalną roczną składkę zdrowotną (314,96 zł x 12)	5.000 zł	1.220,48 zł (5.000 zł – 3.779,52 zł)

Z rozliczenia rocznego powstała nadpłata 1.220,48 zł, z którą pani Irena może postąpić na dwa sposoby: złożyć wniosek o jej zwrot do 1 czerwca 2026 r. lub zaliczyć na bieżące płatności składek ZUS w 2026 roku.

Przykład 3

Pan Maciej w 2025 roku miał zawieszoną działalność przez 10 miesięcy. Dochód roczny w działalności gospodarczej wyniósł 5.000 zł, składki społeczne znajdują się w kosztach uzyskania przychodów. W tym przypadku składka zdrowotna była opłacana przez 2 miesiące prowadzenia działalności w kwocie 629,92 zł (314,96 x 2).

Dochód roczny	Roczna składka zdrowotna	Składka zdrowotna zapłacona w 2025 roku	Składka zdrowotna
5.000 zł	629,92 zł Pomimo, że z wyliczenia wynika, że składka zdrowotna wynosi 450 zł (5.000 zł x 9%), to i tak pan Maciej musi zapłacić minimalną składkę zdrowotną w kwocie 629,92 zł za 2 miesiące prowadzenia działalności (3499,50 zł x 9% x 2 miesiące)	629,92 zł	Nie występuje ani kwota do zapłaty ani nadpłata

Roczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej – podatek liniowy

Zasada wyliczania podstawy do rocznej składki zdrowotnej na podatku liniowym jest identyczna, jak przy skali podatkowej, z tą tylko różnicą, że składka zdrowotna jest naliczana w innej wysokości.

W przypadku podatku liniowego składka jest naliczana w wysokości 4,9% od podstawy. Roczna składka zdrowotna będzie stanowiła iloczyn kwoty dochodu i składki 4,9%. Roczna składka zdrowotna za 2025 r. nie może być niższa niż 3779,52 zł (314,96 zł x 12 miesięcy), jeżeli działalność gospodarcza jest prowadzona przez 12 miesięcy.

Przykład 4

Pani Ilona w 2025 roku osiągnęła dochód w kwocie 200.000 zł, w trakcie roku składki społeczne były księgowane bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów w PKPiR. W trakcie roku składkowego zapłaciła składkę zdrowotną w kwocie 11.000 zł, zobaczmy rozliczenie roczne:

Dochód roczny	Roczna składka zdrowotna	Składka zdrowotna zapłacona w 2025 roku	Składka zdrowotna – nadpłata
200.000 zł	9.800 zł (200.000 zł x 4,9%)	11.000 zł	1.200 zł (11.000 zł – 9.800 zł)

Nadpłata 1.200 zł z rozliczenia rocznego może być zwrócona na rachunek bankowy pani Ilony jeśli prześle wniosek o jej zwrot w terminie 01.06.2026 r. lub może pomniejszyć wpłaty do ZUS za kolejne miesiące 2026 roku.

Przykład 5

Pan Roman, który rozliczał się na podatku liniowym w 2025 roku po zakończeniu roku wyliczył dochód, który wyniósł 50.000 zł, składki społeczne były księgowane bezpośrednio do kosztów podatkowych w PKPiR. W trakcie 2025 roku zapłacił składki zdrowotne w kwocie 6.000 zł, z rozliczenia rocznego powstała nadpłata składki zdrowotnej:

Dochód roczny	Roczna minimalna składka zdrowotna	Składka zdrowotna zapłacona w 2025 roku	Składka zdrowotna – nadpłata
50.000 zł	3.779,52 zł Pomimo, że z wyliczenia wynika, że składka zdrowotna wynosi 2.450 zł (50.000 zł x 4,9%), to i tak pan Maciej musi zapłacić minimalną składkę zdrowotną w kwocie 3.779,52 zł (3.499,50 zł x 9% x 12 miesięcy)	6.000 zł	2.220.48 zł (6.000 zł – 3.779,52 zł)

Pan Roman może wnioskować o zwrot nadpłaty w kwocie 2.220.48 zł lub wykorzystać ją na bieżące płatności w ZUS.

Przykład 6

Pani Krystyna w 2025 roku na podatku liniowym zapłaciła składki zdrowotne w kwocie 5.000 zł. Dochód po zakończeniu roku wyniósł 150.000 zł, składki społeczne w trakcie roku były księgowane do kosztów uzyskania przychodów. Zobaczmy jak będzie wyglądało rozliczenie roczne składki zdrowotnej:

Dochód roczny	Roczna składka zdrowotna	Składka zdrowotna zapłacona w 2025 roku	Składka zdrowotna – do zapłaty
150.000 zł	7.350,00 zł (150.000 zł x 4,9%)	5.000 zł	2.350 zł (7.350 zł – 5.000 zł)

Pani Krystyna ma obowiązek zapłacić kwotę 2.350 zł w terminie do 20 maja 2026 roku.

Roczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej – zryczałtowany podatek dochodowy

Składka zdrowotna na ryczałcie zależy od wysokości przychodów, jakie przedsiębiorca uzyskał w bieżącym lub poprzednim roku podatkowym. Dla przypomnienia przedstawiamy wysokość rocznej składki zdrowotnej za 2025 rok.

Przychody roczne	Składka zdrowotna roczna
Do 60.000 zł	5.539,92 zł (461,66 zł x 12)
Pomiędzy 60.000 zł a 300.000 zł	9.233,16 zł (769,43 zł x 12)
Powyżej 300.000 zł	16.619,64 zł (1.384,97 zł x 12)

Roczna składka zdrowotna za 2025 rok stanowi iloczyn miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej i miesięcznej składki zdrowotnej w zależności od kwoty osiągniętych przychodów w trakcie 2025 roku lub na podstawie przychodów z 2024 roku. Na końcu roku składka to dokładnie 12 tych samych wartosci wg przychodu na dzień 31.12.

Przyczyn niedopłaty lub nadpłaty w składce zdrowotnej na ryczałcie może być kilka, spróbujemy je opisać na przykładach.

Przykład 7

Pan Piotr wybrał na 2025 rok jako formę opodatkowania ryczałt. Składkę zdrowotną postanowił opłacać na podstawie przychodów 2024 roku, które wyniosły 200.000 zł. Oznacza to, że składka zdrowotna zapłacona w 2025 roku wyniosła 9.233,16 zł. Po zakończeniu roku okazało się, że przychody pana Piotra wyniosły 250.000 zł, co jednak nie ma wpływu na wysokość składki zdrowotnej, ponieważ mieszczą się one w przedziale do 300.000 zł.

Przychód roczny	Roczna składka zdrowotna	Składka zdrowotna zapłacona w 2025 roku	Składka zdrowotna
250.000 zł	9.233,16 zł (769,43 zł x 12)	9.233,16 zł	0,00 zł Brak kwoty do zapłaty czy nadpłaty

Przykład 8

Pan Filip wybrał na 2025 rok obliczanie składki zdrowotnej na podstawie kwoty przychodów roku bieżącego, czyli 2025 roku. Z uwagi na to, że wysokość przychodu w trakcie 2025 roku zmieniała się, to miało to wpływ na wysokość miesięcznej składki zdrowotnej spójrzmy, jak kształtował się przychód w 2025 roku:

Wysokość przychodu	Składka zdrowotna
Za miesiące styczeń-luty przychód w limicie do 60.000 zł	923,32 zł (461,66 zł x 2)
Za miesiące marzec-sierpień przychód w limicie do 300.000 zł	4.616,58 zł (769,43 zł x 6)
Za miesiące wrzesień-grudzień przychód powyżej 300.000 zł	5.539,88 zł (1.384,97 zł x 4)
Podsumowanie zapłaconej składki w 2025 roku	11.079,78 zł

Z uwagi na to, że przychody pana Filipa za cały 2025 rok, po odjęciu od przychodów zapłaconych składek społecznych przekroczyły kwotę 300.000 zł i wyniosły 400.000 zł, będzie on musiał zapłacić za cały rok podatkowy składkę zdrowotną w kwocie 16.619,64 zł (1.384,97 zł x 12).

Przychód roczny	Roczna składka zdrowotna	Składka zdrowotna zapłacona w 2025 roku	Składka zdrowotna – do zapłaty
400.000 zł	16.619,64 zł	11.079,78 zł	5.539,86 zł (16.619,64 zł – 11.079.78 zł)

Dopłata rocznej składki zdrowotnej w kwocie 5.539,86 zł powinna nastąpić w terminie do 20 maja 2026 r., łącznie ze składkami ZUS za miesiąc kwiecień 2026 r.

Roczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej – kilka rodzajów działalności gospodarczej

Obecnie składka zdrowotna jest obliczana w cyklu miesięcznym i rocznym. Jeżeli przedsiębiorca w trakcie roku podatkowego będzie stosował różne formy opodatkowania swoich przychodów/dochodów, to również po zakończeniu roku musi dokonać odrębnego rozliczenia.

Przykład 9

Pani Aniela prowadzi JDG i od miesiąca lipca 2025 roku została wspólnikiem spółki cywilnej. W JDG wybrała podatek liniowy i w spółce również. Jeżeli dochody za cały 2025 rok w JDG wyniosą 150.000 zł, natomiast w spółce cywilnej dochody przypadające na wspólnika wyniosły 200.000 zł, to składka zdrowotna będzie wynosiła za cały 2025 rok 17.150 zł (350.000 zł x 4,9%).

Przykład 10

Pan Jakub jest wspólnikiem spółki partnerskiej, w której dochody opodatkowane są podatkiem liniowym. Od lipca 2025 r. zaczął prowadzić JDG na własne nazwisko, w której wybrał jako formę opodatkowania ryczałt. Dla dochodu za 2025 uzyskanego w spółce w kwocie 300.000 roczna składka zdrowotna wyniosła 14.700 zł (300.000 zł x 4,9%), natomiast w JDG opodatkowanej ryczałtem przy przychodach w kwocie 220.000 zł za 6 miesięcy składka wyniosła 4.616,58 zł (769,43 zł x 6). Łączna składka zdrowotna za 2025 rok 19.316,58 zł.

Termin rocznego rozliczenia składki zdrowotnej

Zgodnie z przepisami, bez względu na wybraną formę opodatkowania, roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 roku będzie dokonywane w tym samym terminie przez wszystkich przedsiębiorców. Znajdzie się ono w deklaracji ZUS DRA (ZUS RCA) w rozliczeniu za miesiąc, w którym upływa termin na składanie zeznania rocznego PIT, w przypadku osób fizycznych jest to 30 kwietnia.

Rozliczenie roczne należy wykazać:

w ZUS DRA blok XII – jednoosobowa działalność gospodarcza,
w ZUS RCA blok III.F – przedsiębiorcy zatrudniający pracowników.

Przedsiębiorca zobowiązany do rocznego rozliczenia składki zdrowotnej ma obowiązek zrobić to w deklaracji ZUS składanej za miesiąc kwiecień do 20 maja 2026 roku i w tym samym terminie dopłacić składkę zdrowotną, jeżeli tak będzie wynikało z rozliczenia rocznego.

Nadpłata składki zdrowotnej

Wniosek o zwrot nadpłaty (RZS-R), która wynika z rocznego rozliczenia, zostanie utworzony i udostępniony na profilu płatnika na Platformie Usług Elektronicznych eZUS na drugi dzień po złożeniu dokumentu z rocznym rozliczeniem.

Wniosek należy wysłać do ZUS przez eZUS/PUE-ZUS – najpóźniej do 1 czerwca 2026 r.

Płatnik składek otrzyma zwrot nadpłaty składki na wskazany we wniosku rachunek bankowy najpóźniej do 1 sierpnia 2026 r. Jeśli płatnik nie złoży wniosku o zwrot, ZUS rozliczy nadpłatę na koncie płatnika najpóźniej do końca roku.

Jeżeli z rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025 rok powstanie nadpłata, to przedsiębiorca musi pamiętać, że na złożenie wniosku o zwrot tej nadpłaty ma czas do 1 czerwca 2026 r. Z dotychczasowego doświadczenia wynika, że takie wnioski zostaną przygotowane na PUE ZUS, wystarczy je autoryzować i przesłać. Przedsiębiorca otrzyma nadpłatę na rachunek bankowy najpóźniej 1 sierpnia. Jeśli przedsiębiorca nie złoży wniosku, to może o tę nadpłatę pomniejszać bieżące wpłaty do ZUS aż do czasu skonsumowania całej nadpłaty.

Dodatkowo warto wiedzieć, że jeżeli na koncie składkowym będą figurowały zaległości, to nadpłata w pierwszej kolejności zostanie zaliczona na poczet tych zaległości. Jeżeli przedsiębiorca zakończył prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie 2025 roku lub w 2026 roku, jeszcze przed terminem do złożenia rocznego rozliczenia składki zdrowotnej, to zgodnie z informacjami ZUS i tak powinien to zrobić w deklaracji za kwiecień do 20 maja 2026 r.

Korekta zeznania za 2025 rok a składka zdrowotna

Z informacji jakie udało się zebrać na temat rozliczenia składki zdrowotnej w przypadku złożenia korekty zeznania rocznego przygotowaliśmy obszerną publikację, do przeczytania której gorąco zachęcamy.

Podsumowanie

Jak widać roczne rozliczenie składki zdrowotnej może przysparzać sporo problemów i rodzi wiele pytań. W publikacji zostały przedstawione na typowych przykładach wyliczenia składki zdrowotnej, co powinno być pomocne. Jednocześnie zachęca się do korzystania z infolinii ZUS w sprawach nietypowych, a takich na pewno nie zabraknie. Kwestia dopłaty składki zdrowotnej nie budzi raczej wątpliwości, kiedy i na jakich zasadach trzeba to zrobić. Pamiętajmy, że w przypadku nadpłaty przedsiębiorca ma mało czasu na złożenie wniosku, bo tylko do 1 czerwca 2026 r. Brak wniosku nie przekreśla jeszcze prawa do nadpłaty, ale może być ona wtedy przeznaczona tylko na bieżące płatności ZUS.

Stan prawny na dzień: 10.03.2026 r.

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej. Jak obliczyć podstawę wymiaru składki? Najważniejsze informacje

Wyszukaj i kategorie

Kategorie

Roczna podstawa składki zdrowotnej za 2025 rok - omówione zagadnienia:

Kto dokonuje rocznego rozliczenia składki zdrowotnej?

Jak ustalić roczną podstawę składki zdrowotnej?