Jedną z najbardziej popularnych umów cywilnoprawnych jest umowa zlecenie. Nie ma żadnych ograniczeń co do ilości zawierania takich umów, jednak są pewne inne warunki, które powinny być znane przede wszystkim pracodawcom. W dzisiejszej publikacji opiszemy najważniejsze informacje na temat umowy zlecenie 2024.
Co charakteryzuje umowę zlecenie?
Przepisy, które regulują zawieranie umowy zlecenie, znajdziemy w ustawie Kodeks cywilny. Są pewne charakterystyczne elementy, które można przypisać właśnie umowie zlecenie i o nich napiszemy poniżej.
| Przez umowę zlecenia należy rozumieć zobowiązanie przyjmującego zlecenie (zleceniobiorcy) do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie (zleceniodawcy)
|
| Umowa zlecenie obejmuje świadczenie różnego rodzaju usług na rzecz zleceniodawcy
|
| Do umowy zlecenie mają zastosowanie przepisy ustawy Kodeks cywilny, a nie ustawa Kodeks pracy, a to oznacza, że zleceniobiorca nie ma uprawnień pracowniczych
|
| Umowa zlecenie może być w każdej chwili wypowiedziana
|
| Umowa zlecenie polega na wykonywaniu powtarzających się czynności takich jak przykładowo: sprzątanie, tłumaczenie tekstów, prace konserwacyjne, akwizycja
|
| Zleceniobiorca deklaruje dołożenie należytej staranności, ale nie odpowiada za rezultat końcowy zlecenia
|
| Umowa zlecenie może mieć charakter odpłatny lub nieodpłatny w zależności od woli stron
|
Jak powinna wyglądać umowa zlecenie?
W zawieranej umowie zlecenie powinny się znaleźć podstawowe dane, które wymagane są przepisami, musi to być w szczególności:
- określenie stron umow – dane zleceniodawcy i zleceniobiorcy,
- datę rozpoczęcia i zakończenia umowy,
- określenie przedmiotu umowy – rodzaj świadczonych usług,
- zobowiązanie zleceniobiorcy do starannego wykonywania obowiązków określonych w umowie,
- określenie wysokości wynagrodzenia.
|
Uwaga!
|
| Do umowy zlecenie obowiązuje minimalna stawka godzinowa, która w 2025 roku kształtuje się na poziomie:
|
|
Zleceniodawca powinien również uzyskać informację, czy zleceniobiorca posiada inne tytuły do ubezpieczeń społecznych a jeśli tak, to jakie
|
|
Zleceniobiorca powinien poinformować, czy chce przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
|
Umowa zlecenie a obowiązki wobec ZUS
Każda umowa zlecenie musi zostać zgłoszona do ZUS w terminie 7 dni od jej podpisania. Niezwykle uciążliwe w przypadku umów zleceń jest ustalenie, czy umowa będzie objęta składkami na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w przypadku, gdy zleceniobiorca posiada również inne tytuły do ubezpieczeń. Mamy wówczas do czynienia z tzw. zbiegiem tytułów do ubezpieczeń, czyli podlegania pod ubezpieczenia z kilku tytułów. Dotyczy to przykładowo sytuacji:
- działalność gospodarcza i umowa zlecenie,
- praca na etacie i umowa zlecenie z innym pracodawcą,
- kilka umów zlecenie,
- renta lub emerytura i umowa zlecenie,
- umowa zlecenie ze studentem.
W każdym przypadku płatnik składek musi ustalić, kiedy będzie miał obowiązek naliczać składki na ubezpieczenia społeczne. Składka zdrowotna będzie płacona prawie od wszystkich umów zlecenie.
Zasady naliczania składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku zbiegu tytułów do ubezpieczenia społecznego zostały wyjaśnione na przykładach liczbowych w podlinkowanej publikacji.
Jeśli już należy dokonać zgłoszenia do ZUS, to powinno być dokonane na formularzu:
- ZUS ZUA – jeśli zleceniobiorca podlega pod ubezpieczenia społeczne i składkę zdrowotną,
- ZUS ZZA – jeśli zleceniobiorca opłaca jedynie składkę zdrowotną
|
| Wyrejestrowania po zakończeniu umowy zlecenie dokonuje się w terminie 7 dni na formularzu ZUS ZWUA
|
Jakie koszty uzyskania przychodów przy umowie zleceniu?
Do umowy zlecenie mają zastosowanie koszty uzyskania przychodów w wysokości 20% lub 50%. Zobaczmy co na
20% koszty uzyskania przychodów
Stosuje się do przychodów z działalności wykonywanej osobiście takich jak np.: działalność literacka, artystyczna, oświatowa, naukowa, publicystyczna. Pełen katalog przychodów znajduje się w art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy o PIT
|
50% koszty uzyskania przychodów
Stosuje się do przychodów m.in. z odpłatnego przeniesienia praw autorskich i praw pokrewnych. Pełen katalog przychodów znajduje się w art. 22 ust. 9 pkt 1-3 i ust. 9b
|
Koszty uzyskania przychodów pomniejszają podstawę do opodatkowania podatkiem dochodowym.
Umowa zlecenie – wynagrodzenie brutto i netto
Umowa zlecenie podobnie jak umowa o pracę opodatkowana jest według skali podatkowej. Obliczenie wynagrodzenia do wypłaty z tytułu umowy zlecenie będzie zależało m.in. od tego, czy trzeba będzie potrącić składki społeczne, czy też nie. Zobaczmy na przykładach, jak będzie wyglądało rozliczenie wypłaty z tytułu umowy zlecenie.
Przykład 1
Pani Beata została zatrudniona na umowę zlecenie i osiągnęła z tego tytułu przychód w wysokości 4.000 zł. Od umowy zlecenie będą należne składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, nie jest opłacana składka chorobowa. Składka emerytalna wynosi 9,76% a składka rentowa 1,5%, co daje łączne obciążenia 11,26%. Koszty uzyskania przychodów naliczane są w wysokości 20%.
| 4.000 zł – wynagrodzenie brutto
|
| 450,40 zł – składka emerytalna i rentowa (4.000 zł x 11,26%)
|
| 709,92 zł – koszty uzyskania przychodów (4.000 zł – 450,40 zł) = 3.549,60 zł x 20%
|
| 319,46 zł – składka zdrowotna odliczona od podstawy 3.549,60 zł
|
| 2.840,00 zł – podstawa do opodatkowania – 4.000 zł – 450,40 zł – 709,92 zł = 2.839,68 zł
|
| 341 zł – zaliczka na podatek dochodowy – 2.840 zł x 12% = 340,80 zł
|
| 2.889,14 zł – wynagrodzenie netto – kwota do wypłaty – 4.000 zł – 450,40 zł – 319,46 zł – 341 zł = 2.889,14
|
Przykład 2
Pan Cyprian jest studentem, który nie ukończył jeszcze 26 lat. W miesiącu marcu uzyskał przychód z tytułu umowy zlecenie w kwocie 3.000 zł. W takim przypadku nie są pobierane ani składki na ubezpieczenia społeczne, ani składka zdrowotna. Ponadto przysługuje ulga dla młodych, a więc nie trzeba płacić również podatku dochodowego. Oznacza to, że w tej sytuacji kwota wynagrodzenia brutto jest jednocześnie kwotą netto do wypłaty.
Umowa zlecenie a działalność gospodarcza
Przedsiębiorcy mogą również bez ograniczeń podejmować pracę w ramach umowy zlecenie. Jednak w takim przypadku trzeba będzie na samym początku ustalić kilka kluczowych kwestii, które pozwolą dokonać oceny pod kątem obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne.
Należy ustalić, czy umowa zlecenie jest w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, czy poza nią:
- jeśli w ramach działalności gospodarczej – składki ZUS mogą być opłacane tylko z działalności,
- jeśli poza działalnością gospodarczą – przedmiot umowy jest inny niż prowadzona działalność – to należy zbadać czy nie dochodzi do zbiegu tytułów do ubezpieczeń.
W podlinkowanej publikacji opisane zostały przypadki, w których dochodzi do zbiegu tytułów do ubezpieczeń osoby prowadzącej działalność gospodarczą |
| Informacja na temat kiedy wystawić fakturę, a kiedy rachunek do umowy zlecenie znajduje się w podlinkowanej publikacji
|
| O czym należy pamiętać przy umowie zlecenie i działalności gospodarczej z Małym ZUS Plus dowiemy się z podlinkowanej publikacji
|
| Z kolei informacja na temat podróży służbowej zleceniobiorcy znajduje się w tej podlinkowanej publikacji
|
Podsumowanie
W dzisiejszej publikacji opisane zostały najważniejsze informacje na temat umowy zlecenie 2024. Zawieranie takiej umowy nie jest zbyt złożonym procesem, może być zawierana w dowolnej formie, jednak najczęściej ma postać pisemną. Przepisy wymagają, żeby na umowie znalazły się podstawowe informacje, które będą również wykorzystane w celu zgłoszenia do ZUS i przekazania informacji o dochodach do urzędu skarbowego.
Zawierając umowę zlecenie, pracownik nie nabywa uprawnień pracowniczych, ponieważ nie mają tutaj zastosowania przepisy Kodeksu pracy. Jednak w umowie mogą się znaleźć dowolne zapisy, również takie, które przewidują urlop dla zleceniobiorcy.
Najbardziej kłopotliwe jest ustalanie zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych. W publikacji podano dostęp do kilku tego rodzaju opracowań, które mogą okazać się pomocne w bieżącej pracy.
Prowadzenie działalności gospodarczej i praca na umowę zlecenie ma również pewne swoje ograniczenia. Trzeba przede wszystkim ustalić, czy jest zawierana w ramach działalności, czy poza nią.
Końcowo należy jeszcze tylko przypomnieć, że umowy cywilnoprawne są pod szczególnym nadzorem ZUS, który bada czy nie mają one charakteru umów o pracę, co diametralnie zmieniłoby zasady ich rozliczania.
Stan prawny na dzień: 30.12.2024 r.