Zmiany w podatku VAT od października 2026 r. z uwzględnieniem zmian od stycznia 2027 r.

×

Nowa procedura VAT 2027: skład VAT

Istotną nowością będzie wprowadzenie instytucji tzw. składu VAT.

Nowa procedura pozwoli stosować stawkę 0% dla określonych dostaw, wewnątrzwspólnotowych nabyć oraz usług wykonywanych w składzie VAT. Obowiązek podatkowy powstanie dopiero przy wyprowadzeniu towarów ze składu. Skład VAT będzie opcją dobrowolną.

Rozwiązanie to ma poprawić płynność finansową przedsiębiorstw prowadzących międzynarodowy obrót towarowy oraz zwiększyć konkurencyjność Polski jako miejsca prowadzenia działalności logistycznej.

Wykaz towarów i usług, które będzie można objąć składem VAT, zostanie określony w nowym załączniku nr 17 do ustawy o VAT.

Rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej

Odpowiedzialność solidarna a split payment

Split payment nadal będzie chronił nabywcę przed odpowiedzialnością solidarną, jednak ochrona nie będzie przysługiwać, jeśli wiedział on, że faktura została wystawiona przez nieistniejący podmiot, dokumentuje fikcyjne czynności, zawiera nieprawdziwe kwoty lub dotyczy nadużycia prawa.

Zmiana ma ograniczyć wykorzystywanie mechanizmu split payment do rozliczania pozornych lub oszukańczych transakcji. Nabywcy działający w dobrej wierze zachowają ochronę.

Rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej na usługi niematerialne

Odpowiedzialność solidarna obejmie wybrane usługi niematerialne, m.in. doradcze, zarządcze, reklamowe, księgowe, reklamowe, badania rynku oraz niektóre usługi związane z zatrudnieniem (wykaz określi nowy załącznik nr 16 do ustawy o VAT).

Nowy mechanizm będzie obejmował sytuacje, gdy:

• wartość brutto pojedynczej faktury przekroczy 15 000 zł, albo
• wartość usług nabytych od jednego usługodawcy w miesiącu przekroczy 50 000 zł netto.

Po przekroczeniu limitu miesięcznego odpowiedzialność może obejmować wszystkie wskazane usługi zakupione od tego samego podmiotu.

Celem zmian jest ograniczenie wykorzystywania fikcyjnych usług i pustych faktur do wyłudzania VAT

Zmiana sposobu obliczania limitu zwolnienia podmiotowego z VAT

Do limitu sprzedaży uprawniającego do korzystania ze zwolnienia z VAT będą doliczane również określone przemieszczenia własnych towarów podatnika do innego państwa UE (tzw. przemieszczenia własnych towarów, o których mowa w art. 13 ust. 3 ustawy o VAT).

Obecnie podatnik zwolniony z VAT, który przenosi własne towary np. z Polski do magazynu w innym kraju UE, nie zawsze uwzględnia taką operację w limicie zwolnienia. Po zmianie takie przemieszczenie będzie traktowane podobnie jak wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów i będzie zwiększało wartość sprzedaży liczoną do limitu zwolnienia z VAT.

Nowe zasady mają mieć zastosowanie dla dochodów uzyskanych od 2027 roku.

Nowe zasady dokumentowania VAT przy imporcie towarów

Projekt zmian VAT 2026/2027 doprecyzowuje, w jakich dokumentach podatnik powinien obliczać i wykazywać VAT należny z tytułu importu towarów.

Po zmianach przedsiębiorcy korzystający z uproszczonych procedur celnych będą mogli wykazywać podatek także w zgłoszeniu uzupełniającym, a nie – jak dotychczas wynikało z przepisów – wyłącznie w zgłoszeniu celnym.

Zmiana obejmuje przepisy dotyczące zarówno klasycznego rozliczenia importu, jak i rozliczania VAT bezpośrednio w deklaracji.

Nowelizacja jest konsekwencją wdrożenia systemu AIS/IMPORT PLUS, w którym uproszczone zgłoszenia celne (składane w ramach procedur uproszczonych) nie zawierają danych potrzebnych do obliczenia należności podatkowych. Dane te pojawiają się dopiero w zgłoszeniu uzupełniającym, dlatego przepisy ustawy o VAT muszą zostać dostosowane do nowych zasad funkcjonowania systemu celnego.

Doprecyzowanie rozliczania VAT od importu w deklaracji

Zmienione zostaną przepisy regulujące możliwość rozliczania VAT od importu bezpośrednio w deklaracji podatkowej.

Po nowelizacji przepisy będą uwzględniały również przypadki, gdy podatek jest wykazywany w rozliczeniu zamknięcia, a nie wyłącznie w zgłoszeniu celnym.

Obecne przepisy odnoszą się wyłącznie do zgłoszenia celnego, podczas gdy w praktyce wielu przedsiębiorców rozlicza VAT dopiero w rozliczeniu zamknięcia. Projekt eliminuje tę rozbieżność i dostosowuje ustawę do rzeczywistego sposobu rozliczeń.

Przepisy zostaną doprecyzowane tak, aby z rozliczenia VAT bezpośrednio w deklaracji mogli korzystać również podatnicy stosujący uproszczone procedury celne.

Mniej przypadków naliczania odsetek od VAT importowego

Projekt ogranicza obowiązek naliczania odsetek od VAT należnego z tytułu importu towarów. Będą one naliczane przede wszystkim wtedy, gdy podatek zostanie określony w decyzji wydanej wskutek powstania długu celnego lub kontroli organów celnych.

Nie będą natomiast naliczane w części przypadków wynikających z późniejszego ustalenia należności celnych, np. po wprowadzeniu ceł antydumpingowych.

Ministerstwo Finansów wskazuje, że obecnie przepisy dotyczące VAT są bardziej rygorystyczne niż regulacje celne. Projekt ma ujednolicić zasady naliczania odsetek z rozwiązaniami obowiązującymi w Unijnym Kodeksie Celnym.

Doprecyzowanie terminu zapłaty VAT przy imporcie towarów w drugim miesiącu kwartału

Doprecyzowane zostaną zasady zapłaty VAT przez podatników rozliczających się kwartalnie, którzy dokonają importu towarów zgodnie z art. 33a ustawy o VAT w drugim miesiącu kwartału, co ich obliguje do przejścia na miesięczny tryb rozliczania VAT.

Dotychczasowe przepisy mogły powodować wątpliwości dotyczące terminu zapłaty VAT za pierwszy miesiąc kwartału.

Nowelizacja jednoznacznie wskazuje, że podatek należy obliczyć i wpłacić w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po drugim miesiącu kwartału.

Zmiany w uldze na złe długi

Projekt doprecyzowuje zasady korzystania z ulgi na złe długi przez małych podatników rozliczających VAT metodą kasową, którzy dokonują sprzedaży na rzecz podmiotów niebędących czynnymi podatnikami VAT.

Po zmianach VAT 2026/2027 korekta podatku należnego w ramach ulgi na złe długi będzie mogła zostać dokonana nie wcześniej niż w okresie rozliczeniowym, w którym powstał obowiązek podatkowy u tych podatników, czyli najwcześniej po 180 dniach.

Obecnie może dojść do sytuacji, w której uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności następuje wcześniej niż powstaje obowiązek podatkowy. Wynika to z faktu, że w metodzie kasowej obowiązek ten może powstać dopiero z chwilą otrzymania zapłaty lub – najpóźniej – po upływie 180 dni od wydania towaru lub wykonania usługi, podczas gdy termin skorzystania z ulgi wynosi 90 dni od upływu terminu płatności.

Projekt ustawy VAT 2026/2027 eliminuje tę niejednoznaczność i wprost wskazuje, że ulga może zostać zastosowana dopiero po powstaniu obowiązku podatkowego.

Koniec obowiązku zapłaty VAT w ciągu 14 dni przy WNT samochodów

Zniknie obowiązek zapłaty VAT w terminie 14 dni od wewnątrzwspólnotowego nabycia środka transportu (w tym WNT nowego środka transportu).

Obowiązek ten funkcjonował od czasu wydawania zaświadczeń VAT-25, które zostały zniesione wiele lat temu. Mimo to konieczność wcześniejszej zapłaty podatku pozostała w ustawie. Po nowelizacji ustawy, VAT będzie rozliczany wyłącznie w deklaracji podatkowej.

Wyjątek pozostanie dla osób i podmiotów, które nie składają deklaracji VAT, a dokonują wyłącznie WNT nowych środków transportu – w ich przypadku 14-dniowy termin zapłaty VAT nadal będzie obowiązywał.

Nowe przepisy w tym zakresie przewidują również likwidację formularza VAT-23 jako odrębnego dokumentu i zastąpienie go elektroniczną informacją o WNT środka transportu.

Mniej obowiązków przy zakupach usług i towarów zwolnionych z VAT

Podatnicy nie będą musieli wykazywać w deklaracji JPK_VAT, VAT-9M, y czy VAT-8 podstawy opodatkowania przy imporcie usług lub zakupie towarów korzystających ze zwolnienia z VAT.

Obecnie przedsiębiorcy wykazują wyłącznie podstawę opodatkowania, mimo że podatek należny nie występuje. Ministerstwo uznało ten obowiązek za zbędny.

Zmiany dotyczące rejestracji podatników VAT

Projekt ustawy VAT 2026/2027 przewiduje m.in. możliwość:

• odmowy ponownej rejestracji VAT do czasu złożenia zaległych deklaracji przez podatników wcześniej wykreślonych z rejestru;
• odmowy rejestracji jako podatnika VAT czynnego podmiotowi, który mimo obowiązku nie ustanowił przedstawiciela podatkowego (dotyczy głównie podatników spoza UE) przed złożeniem zgłoszenia VAT-R;
• możliwość wykreślenia podatnika z rejestru VAT w przypadku braku kontaktu z przedstawicielem podatkowym (gdy podatnik jest obowiązany go posiadać);
• wykreślenie podatnika VAT w przypadku braku ustanowienia nowego przedstawiciela podatkowego (gdy podatnik jest obowiązany go posiadać).

Zmiany mają ograniczyć nadużycia oraz zwiększyć skuteczność kontroli podatkowych oraz zrównują status przedstawiciela podatkowego z pełnomocnikiem ze względu na jego solidarną odpowiedzialność za podatki.

Odrębna rejestracja małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo rolne

Każda osoba prowadząca samodzielnie działalność rolniczą w ramach wspólnego gospodarstwa będzie mogła zostać odrębnym podatnikiem VAT.

Zmiana wykonuje wyrok TSUE z 24 marca 2022 r. (C-697/20), zgodnie z którym przepisy nie mogą automatycznie wykluczać możliwości odrębnej rejestracji małżonków prowadzących działalność samodzielnie.

Jednocześnie część rolników ryczałtowych będzie zobowiązana do prowadzenia dodatkowej ewidencji, jeżeli wspólne gospodarstwo będzie prowadzone równolegle przez podatnika VAT czynnego.

Wskazanie dat wykonania czynności opodatkowanych podczas zawieszenia działalności

Podatnicy informujący o wykonywaniu czynności opodatkowanych w okresie zawieszenia działalności będą zobowiązani wskazać dokładne daty rozpoczęcia i zakończenia tych czynności.

Dotychczas podatnicy często wskazywali jedynie ogólny okres, np. „w czasie zawieszenia działalności”, bez podawania konkretnych dat.

Nowe przepisy mają wyeliminować niejasności i umożliwić organom podatkowym prawidłowe monitorowanie okresów wykonywania czynności opodatkowanych.

Doprecyzowanie rozliczeń VAT w systemie kaucyjnym

Projekt nowelizacji ustawy VAT jednoznacznie określa, jaką stawkę VAT należy zastosować przy rozliczaniu wartości niezwróconej kaucji za opakowania objęte systemem kaucyjnym.

Jeżeli w ciągu roku zmieni się stawka VAT dla danego produktu, przy rocznym rozliczeniu niezwróconych opakowań stosowana będzie stawka obowiązująca na ostatni dzień roku, którego dotyczy rozliczenie.

System kaucyjny rozliczany jest raz w roku. W praktyce mogłyby pojawić się wątpliwości, którą stawkę zastosować w przypadku zmiany stawek VAT lub zwrotu opakowań wprowadzonych do obrotu w poprzednich latach. Nowe przepisy mają wyeliminować te problemy.

Likwidacja części obowiązków administracyjnych w VAT

Po zmianach VAT 2026/2027 roku przedsiębiorcy nie będą już zobowiązani do:

• składania odrębnej informacji o spisie z natury – dane będą wykazywane wyłącznie w pliku JPK_VAT;
• składania formularza VAT-Z przy zakończeniu działalności wpisanej do CEIDG lub KRS (uproszczenie nie obejmie jednak sytuacji, w których podatnik nadal wykonuje inne czynności podlegające VAT, np. najem prywatny opodatkowany VAT. W takim przypadku nadal konieczne będzie złożenie VAT-Z);
• składania aktualizacji VAT-R wyłącznie z powodu zmiany właściwości urzędu skarbowego wynikającej ze zmiany adresu;
• wykazywania w deklaracji VAT podstawy opodatkowania przy zakupach zwolnionych z VAT od zagranicznych kontrahentów.

Zmiany mają ograniczyć liczbę dokumentów składanych przez przedsiębiorców oraz uprościć rozliczenia.

Historyczna weryfikacja podatników VAT

Przedsiębiorcy zyskają możliwość sprawdzenia historycznego statusu podatnika w wykazie podatników VAT.

Nowa funkcjonalność pozwoli zweryfikować, czy kontrahent był czynnym podatnikiem VAT do 5 lat wstecz. Obecnie możliwe jest sprawdzenie wyłącznie bieżącego statusu.

Ustawa deregulacyjna VAT 2026/2027

Oprócz powyższych zmian, które obejmuje ponad 20 obszarów funkcjonowania podatku od towarów i usług, mamy jeszcze projekt ustawy deregulacyjnej, która proponuje m.in. następujące zmiany w podatku VAT na rok 2027.

Łatwiejsze stosowanie stawki 0% przy eksporcie

Projekt deregulacyjny VAT 2026/2027 rozszerza katalog dokumentów uprawniających do zastosowania stawki 0% VAT w eksporcie.

Oprócz dokumentów celnych, potwierdzeniem wywozu towarów poza UE uprawniającym do zastosowania 0% VAT przy eksporcie będą mogły być także inne wiarygodne dowody, czyli:

• dokument przewozowy otrzymany od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z którego to dokumentu wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia poza terytorium Unii Europejskiej, w tym dokument otrzymany w systemie elektronicznym tego przewoźnika;
• dokument potwierdzający dostarczenie przesyłki do miejsca jej przeznaczenia poza terytorium Unii Europejskiej przez operatora pocztowego, w tym dokument otrzymany w systemie elektronicznym tego operatora;
• dokument lub jego kopia wydany przez administrację celną kraju spoza terytorium Unii Europejskiej, potwierdzający przywóz i odprawę celną towarów w tym państwie, oraz pisemne oświadczenie nabywcy towarów, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia poza terytorium Unii Europejskiej.

Powyższy katalog dowodów alternatywnych jest katalogiem zamkniętym.

Zmiana ma ograniczyć spory z organami podatkowymi.

Elektroniczna deklaracja importowa

Deklaracja importowa składana jest przez podatników dokonujących importu towarów, stosujących odprawę scentralizowaną, o której mowa w art. 179 unijnego kodeksu celnego, w której realizację zaangażowane są administracje celne z co najmniej dwóch państw członkowskich.

Projekt deregulacyjny VAT 2026/2027 wprowadza obowiązek składania deklaracji importowej wyłącznie elektronicznie. Zmiana ma uprościć obsługę rozliczeń VAT przy imporcie oraz dostosować przepisy do zmian w procedurach celnych.

Likwidacja obowiązku przedstawiania potwierdzenia rejestracji VAT

Obecnie podatnicy chcący skorzystać z:

• odstąpienia od obowiązku zabezpieczenia podatku z tytułu importu towarów
• procedury rozliczania VAT od importu bezpośrednio w deklaracji

muszą przedstawić naczelnikowi urzędu celno-skarbowego potwierdzenie rejestracji jako podatnik VAT czynny, wydane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dokonaniem importu.

Projekt zmian VAT 2026/2027 uchyla ten obowiązek. Nadal warunkiem korzystania z obu preferencji będzie posiadanie statusu podatnika VAT czynnego, jednak organy KAS będą weryfikować ten status elektronicznie we własnych systemach, bez konieczności przedstawiania przez podatnika dodatkowego dokumentu.

Zmiana ma charakter deregulacyjny i ogranicza zbędne formalności po stronie przedsiębiorców, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości weryfikacji przez administrację skarbową.

Zmiany VAT 2027 – podsumowanie

Projekt zmian w VAT od 2027 roku obejmuje ponad 20 obszarów funkcjonowania podatku od towarów i usług. Większość proponowanych rozwiązań ma charakter upraszczający i deregulacyjny – znika część obowiązków administracyjnych, doprecyzowane zostaną przepisy budzące wątpliwości interpretacyjne, a polskie regulacje zostaną dostosowane do orzecznictwa TSUE.

Jednocześnie Ministerstwo Finansów proponuje rozwiązania uszczelniające system, które mają ograniczyć nadużycia podatkowe i zwiększyć skuteczność kontroli.

Choć projekt jest jeszcze na etapie prac legislacyjnych, przedsiębiorcy powinni już teraz zapoznać się z planowanymi zmianami, ponieważ część z nich będzie wymagała dostosowania procedur księgowych i organizacyjnych jeszcze przed wejściem nowych przepisów w życie.

Kiedy zmianą wejdą w życie?

Jeżeli proces legislacyjny zakończy się zgodnie z założeniami Ministerstwa Finansów, większość nowych regulacji ma zacząć obowiązywać od 1 października 2026.

Natomiast: od 1 stycznia 2027 r. mają zacząć obowiązywać m.in. przepisy dotyczące:

• składu VAT,
• likwidacji obowiązku przyspieszonej zapłaty VAT przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu pojazdów,
• sposobu obliczania obrotu podatnika dla potrzeb stosowania zwolnienia podmiotowego w VAT.

Przebieg prac nad pakietem zmian VAT znajdziemy tutaj (wejście w życie październik 2026/styczeń 2027) a nad ustawą deregulacyjną tutaj (wejście w życie 14 dni po ogłoszeniu).