ABC księgowości – podatek VAT naliczony

podatek VAT

Podatnikom, o których mowa w art. 15 ustawy VAT czyli osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym nie mających osobowości prawnej oraz osobom fizycznym, wykonującym osobiście działalność gospodarczą, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (od sprzedaży) o kwotę podatku naliczonego (z faktur zakupowych)

Wszystko co warto wiedzieć na temat podatku VAT – podstawowe pojęcia oraz kiedy możliwe jest odliczenie.



Co oznaczają pojęcia „podatek naliczony” i „podatek należny”?

Podatek naliczony – to suma kwoty podatku, zawarta na fakturach otrzymanych od kontrahentów, z tytułu nabycia towarów i usług w trakcie okresu rozliczeniowego, za który składa się deklarację VAT ( miesiąc lub kwartał ). Czyli są to kwoty zapłacone kontrahentom.

Podatek należny – to suma kwot podatku od sprzedaży, która miała miejsce w okresie rozliczeniowym.

Odliczenie podatku VAT naliczonego

Podatnikom, o których mowa w art. 15 ustawy VAT czyli osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym nie mających osobowości prawnej oraz osobom fizycznym, wykonującym osobiście działalność gospodarczą, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (od sprzedaży) o kwotę podatku naliczonego (z faktur zakupowych).

Gdy podatek należny jest większy od podatku naliczonego, wówczas różnicę między tymi kwotami, podatnik odprowadza do budżetu państwa z tytułu deklaracji VAT (wpłaty dokonuje się przelewem do właściwego dla podatnika Urzędu Skarbowego).

W sytuacji gdy podatek należny jest mniejszy od naliczonego można wystąpić albo o zwrot nadwyżki na konto bankowe w terminie:

  • zwrot w ciągu 60 dni – co jest terminem podstawowym
  • zwrot w ciągu 180 dni: jeżeli w danym okresie rozliczeniowym firma nie wykazała żadnej sprzedaży (brak podatku należnego)
  • przyśpieszony zwrot w ciągu 25 dni, ale tylko wówczas, gdy podatek naliczony wynika z faktur i innych dokumentów w całości opłaconych. Przy występowaniu o zwrot przyśpieszony wraz z deklaracją VAT należy złożyć odpowiedni wniosek.

Terminy są liczone od daty złożenia deklaracji.

Można też zadecydować, że nadwyżka podatku naliczonego zostanie odjęta od podatku należnego w kolejnym okresie rozliczeniowym (miesiąc/kwartał).

Odliczenia podatku VAT naliczonego podatnik dokonuje na podstaw prowadzonej ewidencji zakupów VAT, w której wykazuje wszystkie dokumenty uprawniające do odliczenia podatku: otrzymane faktury zakupu, przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty,) udokumentowane fakturami, faktury korygujące, faktury wewnętrzne, dokumenty celne.

▲ wróć na początek

Kiedy podatnik nie może odliczyć podatku VAT naliczonego?

Z faktur, faktur korygujących oraz dokumentów celnych można odliczyć podatek VAT, natomiast istnieją pewne zdarzenia, które powodują, że podatnik nie ma prawa do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy lub zwrotu podatku naliczonego a jest to zazwyczaj skutkiem błędnych dokumentów zakupów.

Takie sytuacje to:

  1. Sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący – czyli firma, której nie można zidentyfikować/odnaleźć.
  2. Transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu lub jest zwolniona od podatku- jeżeli dana transakcja udokumentowana jest fakturą ale dotyczy sprzedaży zwolnionej albo nieopodatkowanej (czyli ze stawką VAT „zwolniony” lub „nie podlega”).
  3. Wystawiono więcej niż jedną fakturę dokumentującą tę samą sprzedaż.
  4. Wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne:
  • stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane;
  • podają kwoty niezgodne z rzeczywistością.
  • Wystawiono faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze – dotyczy to faktur VAT-marża oraz faktur za zakup złomu (w tym przypadku nabywca jest zobowiązany do rozliczenia i odprowadzenia podatku VAT).
  • Wydatki nie dające prawa do odliczenia podatku VAT

    Oddzielną grupą wydatków nie dających prawa do odliczenia podatku naliczonego są wymieniona w art. 88 ust.1 ustawy o podatku VAT towary i usługi:

    1. Usługi noclegowe i gastronomiczne – wg art. 88 ust.1 pkt. 4, wyjątkiem jest nabycie gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób.
    2. Zakup paliwa – nie można odliczyć podatku VAT z faktur dokumentujących zakup paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych oraz innych pojazdów o masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony.
    3. Towary i usługi, których nabycie zostało udokumentowane fakturami otrzymanymi przed dniem utraty zwolnienia lub dniem rezygnacji z tego zwolnienia – jeżeli przedsiębiorca nie jest płatnikiem VAT, nie ma prawa do odliczenia podatku VAT.
    4. Darowizna i nieodpłatne świadczenie usług – nieodpłatne świadczenie usług ma zastosowanie takie jak darowizna czyli jest czynnością nieodpłatną lecz opodatkowaną VAT. Uiszczenie podatku spoczywa na darczyńcy, natomiast z uwagi na to, iż jest to darowizna, obdarowany nie ma obowiązku płacić darczyńcy więc nie ma również prawa do odliczenia podatku VAT.

    W wymienionych wypadkach wydatki są ujmowane jako koszt w kwocie brutto i nie są wykazywane w Ewidencji zakupów VAT.

    ▲ wróć na początek
    UWAGA

    Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

    Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress oraz Disquss. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane wyłącznie w celu opublikowania komentarza na blogu. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. Dane w systemie Disquss zapisują się na podstawie Twojej umowy zawartej z firmą Disquss. O szczegółach przetwarzania danych przez Disquss dowiesz się ze strony.

    Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

    3 komentarze

    1. Marcin

      Bardzo fachowo i profesjonalnie przedstawione zagadnienie

    2. Ewa

      Mam pytanie odnośnie punktu 3 przy wydatkach nie dających prawa do odliczenia VAT. Wg artykułu na innym portalu: „Podatnik VAT, który sporządził remanent na dzień utraty prawa do zwolnienia podmiotowego, ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tego remanentu w rozliczeniu za okres, w którym dokonano tego spisu, bądź też w rozliczeniu za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. Wynika to z art. 86 ust. 10 pkt 4 oraz art. 86 ust. 11 ustawy o VAT.”
      Czy autor mógłby się do tego ustosunkować? Jest to dla mnie ważne, bo właśnie tracę prawo do zwolnienia, a wszędzie znajduję sprzeczne informacje.

    3. Joanna Zalewska

      Za zgodą naczelnika urzędu skarbowego podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z dokumentów celnych oraz o kwotę podatku zapłaconą od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, a także o kwoty podatku naliczonego wynikające z faktur dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty zwolnienia, pod warunkiem:

      1.sporządzenia spisu z natury zapasów tych towarów posiadanych w dniu, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty zwolnienia podmiotowego oraz
      2. przedłożenia w urzędzie skarbowym, w terminie 14 dni, licząc od dnia utraty zwolnienia spisu z natury towarów, będących na stanie firmy w dniu przekroczenie kwoty zwolnienia.

      Odliczenia kwot podatku wykazanych na spisie z natury można dokonać w rozliczeniu za okres utraty prawa do zwolnienia podmiotowego, lub w jednym z dwóch następnych.

    Dodaj komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

    Administratorem Twoich danych osobowych jest IFIRMA S.A. z siedzibą we Wrocławiu. Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane w celu opublikowania komentarza na blogu, jak również w celu obrony lub dochodzenia roszczeń. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. O szczegółach przetwarzania danych przez IFIRMA S.A dowiesz się ze strony polityki prywatności serwisu ifirma.pl.

    O księgowości wiemy wszystko,
    żebyś Ty nie musiał

    Daj się zaskoczyć profesjonalnej wiedzy naszych księgowych i oddaj swoje rozliczenia w dobre ręce. A może wolisz samodzielną księgowość? Nasz program do księgowania online jest wyjątkowo prosty i intuicyjny w obsłudze, podobnie jak narzędzie do wystawiania faktur. Wybierz to, co najlepiej odpowiada Twoim potrzebom - ręczymy za każdą z usług ifirma.pl.

    Romek

    z ifirma.pl

    Masz pytania?
    Skontaktuj się z nami

    Załóż darmowe konto i testuj ifirmę bez zobowiązań

    Nowoczesna

    Rzetelna

    Księgowość