Działalność
nierejestrowana
w roku 2024

Nierejestrowana działalność gospodarcza
– wszystko co musisz wiedzieć

Rozpoczęcie własnego biznesu nie musi wiązać się z papierkową robotą i zgłaszaniem do urzędów. W Polsce możesz legalnie uniknąć płacenia składek ZUS i prowadzenia księgowości, a jednocześnie obsługiwać klientów i wystawiać im rachunki.

Legalną formą, która na to pozwala, jest działalność nierejestrowana. Dzięki niej możesz sprawdzić się w biznesie bez szeregu obowiązków administracyjnych i fiskalnych związanych z działalnością gospodarczą. To też bezpieczne rozwiązanie dla osób dorabiających np. udzielając korepetycji, ponieważ prowadząc działalność niezarejestrowaną nie ponosisz ryzyka, że taka działalność zostanie uznana przez urzędy za działalność gospodarczą.

Co to jest działalność nierejestrowana?

Działalność nierejestrowana (lub działalność bez rejestracji, działalność niezarejestrowana) to udogodnienie dla osób, które chcą w legalny sposób dorobić do domowego budżetu lub przetestować swój pomysł na biznes. Pojęcie działalności nierejestrowanej wprowadzono w roku 2018 w ramach pakietu ustaw zwanym Konstytucją dla Biznesu. Od tego momentu część osób, chcących dorobić bez konieczności rejestracji firmy, może z tego rozwiązania skorzystać.

Ustawodawca niezarejestrowaną działalność gospodarczą określa jako drobną działalność zarobkową osób fizycznych, która nie wymaga rejestracji firmy. Mówiąc o działalności nierejestrowanej stawiamy ją w opozycji do działalności gospodarczej, za którą stoją już konkretne prawne i księgowe kroki. Dlatego warto znać definicję działalności gospodarczej – to działalność zorganizowana, mająca charakter zarobkowy, prowadzona w sposób ciągły i we własnym imieniu. Nawet jeśli zdarzy się, że nasza działalność niezarejestrowana spełnia te cechy, ale miesięczny przychód nie przekroczył w żadnym miesiącu 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę, wyjątkowo nie jest traktowana jak działalność gospodarcza. Tak więc wciąż nie musimy się nigdzie rejestrować.

Nawet jeśli zdarzy się, że nasza działalność niezarejestrowana spełnia cechy działalności gospodarczej, ale miesięczny przychód nie przekroczył w żadnym miesiącu 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę, wyjątkowo nie jest traktowana jak działalność gospodarcza.

W roku 2024 rząd przewidział dwa różne miesięczne limity przychodów dla niezarejestrowanych działalności. Z tytułu tej działalności w okresie 1.01–30.06.2024 obowiązuje nas limit 3181,50 złotych miesięcznie, natomiast w drugim półroczu 1.07–31.12.2024 miesięczny przychód nie będzie mógł przekroczyć 3225 złotych.

Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną?

Niezarejestrowana działalność gospodarcza to atrakcyjna forma aktywności zawodowej dla osób przedsiębiorczych. Co ważne, mogą z niej skorzystać osoby posiadające stałe źródło dochodu, np. w formie umowy o pracę. Jeśli dysponujesz wolnym czasem i chcesz wykorzystać go na dodatkową działalność, jest to rozwiązanie dla Ciebie. Oczywiście, aby móc traktować takie dodatkowe zajęcie na zasadach nierejestrowanej działalności gospodarczej, musisz spełnić kilka warunków.

  1. Kryterium dochodowe:
    maksymalna miesięczna kwota przychodu

    W ramach nierejestrowanej działalności limit przychodów miesięcznie, który obowiązuje, wynika z minimalnego wynagrodzenia za pracę i stanowi 75% tej kwoty. Oznacza to, że w okresie 1.01–30.06.2024 miesięczny przychód nie może przekroczyć kwoty 3181,50 złotych, a w okresie 1.07–31.12.2024 nie możemy przekroczyć 3225 złotych miesięcznie.

    Okres Limit przychodu na miesiąc
    1 stycznia–30 czerwca 2024 3181,50 zł
    1 lipca–31 grudnia 2024 3225,00 zł

    Oczywiście w limity wlicza się tylko przychód z niezarejestrowanej działalności, czyli nie wliczasz w niego przychodów z umowy o pracę, umowy zlecenia. O tym, kiedy umowa zlecenie nie wlicza się w zakres działalności nierejestrowanej pisaliśmy w artykule „Umowa zlecenia a prowadzenie działalności nierejestrowanej”.

    Od 1 stycznia roku 2024 najniższa krajowa wynosi 4242 złote brutto, a od 1 lipca 2024 będzie wynosić 4300 złotych brutto. Natomiast limit wynosi 75% tej kwoty, czyli 0,75. Aby policzyć, ile miesięcznie możemy zarobić w danym okresie, wystarczy wykonać następujące obliczenie:

    Najniższa krajowa brutto*0,75


    Czyli dla okresu 1.01–30.06.2024:

    4242*0,75=3181,50

    Oznacza to, że w pierwszym półroczu roku 2024 nasz przychód miesięczny może wynosić 3181,50 złotych brutto.


    Na okres 1.07–31.12.2024 wykonamy następujące obliczenia:

    4300*0,75=3225,00

    W drugim półroczu roku 2024 nasz przychód miesięczny może wynosić 3225 złotych brutto.

  2. 60 miesięcy odstępu od zawieszenia/zamknięcia działalności gospodarczej

    Kolejne kryterium związane jest z prowadzeniem działalności gospodarczej. Aby rozpocząć działalność nierejestrowaną nie możesz prowadzić własnej firmy. Jeśli prowadziłeś/aś biznes, to od jego zawieszenia powinno upłynąć przynajmniej 60 miesięcy.

Jakie są obowiązki osób prowadzących działalność nierejestrowaną?

Ustawodawca nakłada na osoby prowadzące działalność nierejestrowaną niewielkie obowiązki. 

  1. Prowadzenie ewidencji sprzedaży

    W ramach działalności nierejestrowanej powinnaś/nieneś prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży, w której zapisane będą osiągnięte w trakcie roku podatkowego kwoty przychodów.

  2. Rozliczanie działalności nierejestrowanej w zeznaniu rocznym

    Pamiętaj o rozliczeniu przychodów i kosztów działalności nierejestrowanej w zeznaniu rocznym PIT-36. To moment, w którym możesz też odzyskać częściowo zainwestowane (np. na materiały eksploatacyjne) w działalność niezarejestrowaną pieniądze, zmniejszając podstawę opodatkowania. Aby ułatwić sobie rozliczenie w zeznaniu rocznym, dobrą praktyką jest prowadzenie KPiR działalności nierejestrowanej, czyli Księgi Przychodów i Rozchodów.

    O tym, jak rozliczyć dochody w zeznaniu rocznym pisaliśmy w artykule „Działalność nierejestrowana a PIT – jak rozliczyć dochody w zeznaniu rocznym”.

  3. Respektowanie praw konsumenta

    Z perspektywy prawa cywilnego działalność nierejestrowana jest, co do zasady, działalnością gospodarczą. Dlatego też prowadząc taką działalność masz obowiązek respektować prawa konsumentów, w tym wykonywać obowiązki informacyjne, np. w zakresie udzielania informacji o prawie odstąpienia od umowy zawieranej na odległość.

  4. Wystawianie dokumentów sprzedaży

    Jeśli klient tego zażąda, masz obowiązek wystawiać rachunek lub fakturę. Do tego celu możesz skorzystać np. z programu do faktur ifirma.pl. Więcej na ten temat piszemy w artykule „Jaki dokument sprzedaży wystawia osoba prowadząca działalność nierejestrowaną”.

Wystawiaj faktury za darmo z ifirma.pl

Program do faktur IFIRMA jest zawsze zgodny z aktualnymi przepisami

Ile można zarobić prowadząc działalność nierejestrowaną?

W roku 2024 w ramach działalności nierejestrowanej możesz zarobić nawet 38 439 złotych. Pamiętaj jednak, że od działalności nierejestrowanej w rocznym rozliczeniu PIT jesteś zobowiązany/a odprowadzić podatek na zasadach ogólnych. Oznacza to, że przy rocznym przychodzie do 120 000 złotych obowiązuje Cię stawka 12% podatku. Działalność nierejestrowana daje możliwość odliczania kosztów raz w roku za cały rok, dlatego też warto jest zbierać dokumenty potwierdzające zakup materiałów i usług niezbędnych do uzyskania przychodów.

Obawiasz się konieczności założenia działalności gospodarczej?

Nasi konsultanci ds. rejestracji firmy pomogą Ci w otwarciu działalności gospodarczej. W IFIRMA dbamy o przedsiębiorców od planu na biznes po rozliczenie księgowego miesiąca.

Chcę założyć firmę

Jak założyć działalność nierejestrowaną?

Niezarejestrowana działalność gospodarcza nie wymaga podejmowania specjalnych kroków. Wystarczy, po prostu rozpocząć działania. Warto jednak to działanie przemyśleć projektowo: zastanowić się, ile czasu na nie poświęcisz, jakie przyniesie Ci korzyści, jakich zasobów potrzebujesz, czy niezbędna będzie dla Ciebie dodatkowa przestrzeń. Weź również pod uwagę limity przychodów, których nie możesz przekraczać, aby Twoje działania nie przerodziły się niespodziewanie w działalność gospodarczą.

Jak zacząć prowadzić nierejestrowaną działalność gospodarczą?

Na początek ważny jest pomysł, a najłatwiej jego skuteczność sprawdzić, rozpoczynając obsługę klientów. Jeśli wciąż zastanawiasz się, jakie usługi świadczyć – przejdź do punktu „Działalność nierejestrowana – jakie usługi?”, a jeśli masz już pomysł, możesz zacząć prowadzenie działalności nierejestrowanej. Jak to zrobić? W pierwszej kolejności warto ustalić plan działania. Uwzględnij czas, który poświęcisz na prowadzenie swojej nierejestrowanej działalności. Weź pod uwagę zamawianie materiałów, przetwarzanie ich w docelowy produkt, kontakt z klientami, działania marketingowe. Kiedy rozpoczniesz ogłaszanie swojej usługi klientom, warto równocześnie przygotować wzory dokumentów sprzedaży, a także ewidencję sprzedaży. Możesz skorzystać z gotowego zestawienia wzorów wraz z omówieniem, sporządzonego przez specjalistów ifirma.pl. To naprawdę proste. A jeśli Twój pomysł przerodzi się w coś większego, zawsze możesz skorzystać ze wsparcia oferowanego przez IFIRMA. Konsultanci ds. rejestracji firm pomogą Ci w całym procesie rejestracji i odpowiedzą na wszystkie pytania.

W ramach nierejestrowanej działalności możesz mieć swoje logo i nazwę. Warto o tym pamiętać, szczególnie jeśli masz w planach rozwijanie swojego pomysłu. Dodatkowo pod nazwą wymyślonej przez Ciebie marki możesz tworzyć profile w mediach społecznościowych, własną stronę internetową. A nawet możliwe jest reklamowanie swoich produktów/usług. Nie musisz też ukrywać się z cenami, możesz śmiało mówić o nich i prezentować je w sieci.

działalność nierejestrowana 2024

Gdzie zgłosić działalność nierejestrowaną?

Chcąc prowadzić działalność niezarejestrowaną, nie musisz jej nigdzie zgłaszać, ani też w jakikolwiek formalny sposób zakładać. To znaczy, że nie musisz składać wniosków do urzędu skarbowego, o wpis do CEIDG, ZUS-u czy GUS-u. Nie potrzebujesz numerów REGON i NIP.

Więcej o działalności nierejestrowanej

Jakie usługi można świadczyć na działalności nierejestrowanej?

Może wydawać się to niewiarygodne, ale z pominięciem kilku specjalizacji wymagających koncesji, wachlarz możliwych do świadczenia usług w ramach działalności niezarejestrowanej jest niemalże nieskończony – sky is the limit. Jeśli szukasz pomysłu, jakie usługi świadczyć w ramach działalności nierejestrowanej, zastanów się, co lubisz robić, w czym jesteś dobra/y lub na jakie usługi występuje w Twojej okolicy zapotrzebowanie. Często w ramach tego rodzaju działalności sprzedawane jest rękodzieło np. świece sojowe, makramy, dekoracje do wnętrz, obrazy. Na rozpoczęcie niezarejestrowanej działalności gospodarczej decydują się początkujące/y influencerki/zy, fotograki/owie, designerzy/ki, a także osoby udzielające korepetycji. Nierejestrowana działalność to również dobre rozwiązanie, by sprawdzić swoje siły w branży modowej, oferować projekty zaproszeń np. ślubnych, a nawet sprzedawać własne wypieki.

Usługi, których nie możesz realizować w ramach nierejestrowanej działalności to:

  • ochrona osób lub mienia,
  • sprzedaż alkoholu,
  • organizacja imprez turystycznych,
  • usługi detektywistyczne,
  • zbieranie odpadów.

Przykładami działalności, których nie możesz wykonywać w ramach nierejestrowanej działalności, bo zdefiniowano je jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, są na przykład: pośrednictwo ubezpieczeniowe, w tym wykonywanie czynności agencyjnych (zgodnie z ustawą o dystrybucji ubezpieczeń), usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych (zgodnie z ustawą o rachunkowości).

Jest jeszcze jedna ważna zasada, którą warto mieć na uwadze. Prowadząc działalność nierejestrowaną co do zasady jesteś zwolniona/y od podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o podatku od towarów i usług. Jednak ustawodawca przewidział kilka rodzajów działalności, które bezwzględnie będą wymagały statusu aktywnego płatnika VAT, z zachowaniem wszystkich konsekwencji tego statusu – czyli uzyskania numeru NIP oraz prowadzenia rejestru sprzedaży i zakupów. Ta zasada będzie Cię dotyczyć, jeśli chcesz świadczyć usługi prawnicze, doradztwa, jubilerskie, a także dostawy wyrobów z metali szlachetnych, towarów opodatkowanych akcyzą, sprzedaży środków transportu czy nieruchomości. Więcej na ten temat piszemy w artykule „Czy numer NIP jest potrzebny przy prowadzeniu działalności nierejestrowanej”.

Biznes rośnie i czas na zmiany?

Biuro rachunkowe IFIRMA rozlicza firmę, Ty rozwijasz biznes.

Marlena
Księgowa w IFIRMA

Jaki PIT należy składać dla działalności nierejestrowanej?

Rozliczenia za prowadzoną działalność niezarejestrowaną powinnaś/nieneś dokonać na druku PIT-36 w części „Dochody i straty podatnika”, w wierszu „Działalność nierejestrowana” wykaż osiągnięte przychody i koszty z działalności nierejestrowanej.

W przypadku niezarejestrowanej działalności gospodarczej nie wykazujesz należnej zaliczki na podatek, ponieważ nie masz obowiązku obliczania i wpłacania zaliczki w trakcie roku podatkowego. Zeznanie PIT-36 składa się w terminie do 30 kwietnia roku 2024.

Zeznanie możesz złożyć w formie papierowej lub elektronicznej, również w usłudze Twój e-PIT.

Zeznanie złóż do naczelnika urzędu skarbowego zgodnie ze swoim miejscem zamieszkania w dniu składania rozliczenia. Złożenie takiego zeznania nie pozbawia Cię prawa do wspólnego opodatkowania dochodów z małżonkiem/ką, czy skorzystania z przysługujących ulg podatkowych.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi

Osoby prowadzące działalność nierejestrowaną obowiązuje opodatkowanie na zasadach ogólnych, oznacza to, że do kwoty 120 000 złotych rocznie podatek do zapłaty wynosi 12% dochodu. Podstawę opodatkowania można raz w roku obniżyć na podstawie dokumentów potwierdzających wydatki na produkty i usługi niezbędne do uzyskania przychodu.

Jeśli prowadzona działalność nierejestrowana nie obejmuje wymienionych w art. 113 ust. 13 usług i towarów, nie jesteś czynnym płatnikiem VAT, nie masz obowiązku posiadania numeru NIP.

Zwolnień, o których mowa w ust. 1 i 9, nie stosuje się do podatników:

  1. dokonujących dostaw:
    • towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy,
    • towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem:
      • energii elektrycznej (CN 2716 00 00),
      • wyrobów tytoniowych,
      • samochodów osobowych, innych niż wymienione w lit. e, zaliczanych przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji,
    • budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b,
    • terenów budowlanych,
    • nowych środków transportu,
    • następujących towarów, w związku z zawarciem umowy w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie:
      • preparatów kosmetycznych i toaletowych (PKWiU 20.42.1),
      • komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych (PKWiU 26),
      • urządzeń elektrycznych (PKWiU 27),
      • maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 28),
    • hurtowych i detalicznych części i akcesoriów do:
      • pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (PKWiU 45.3),
      • motocykli (PKWiU ex 45.4);
  2. świadczących usługi:
    • prawnicze,
    • w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
    • jubilerskie,
    • ściągania długów, w tym factoringu;
  3. nieposiadających siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju.

źródło: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20040540535

Prowadząc działalność niezrejestrowaną nie masz obowiązku posiadania kasy fiskalnej, jeśli nie świadczysz usług i nie sprzedajesz towarów wymienionych w § 4.1. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 listopada roku 2023 w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.

1. Zwolnień, o których mowa w § 2 i § 3, nie stosuje się w przypadku:

  1. dostawy:
    • gazu płynnego,
    • części do silników (CN 8409 91 00 i 8409 99 00),
    • silników do napędu pojazdów i motocykli, silników spalinowych tłokowych z zapłonem iskrowym i samoczynnym do różnego rodzaju jednostek, w tym motocykli (CN 8407 i 8408),
    • nadwozi do pojazdów silnikowych (CN 8707),
    • przyczep i naczep (CN 8716 10, 8716 31 00, ex 8716 39, 8716 40 00); kontenerów (CN 8609 00),
    • części przyczep, naczep i pozostałych pojazdów bez napędu mechanicznego (CN 8716 90),
    • części i akcesoriów do pojazdów silnikowych (CN 8708, 9401 99 20 i 9401 99 80), z wyłączeniem motocykli, to jest do: ciągników; pojazdów silnikowych do przewozu dziesięciu lub więcej osób z kierowcą; samochodów i pozostałych pojazdów silnikowych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi; pojazdów silnikowych do transportu towarów; pojazdów silnikowych specjalnego przeznaczenia, innych niż te zasadniczo przeznaczone do przewozu osób lub towarów, w szczególności: pojazdów pogotowia technicznego, dźwigów samochodowych, pojazdów strażackich, betoniarek samochodowych, zamiatarek, polewaczek, przewoźnych warsztatów, ruchomych stacji radiologicznych,
    • komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych oraz silników elektrycznych, prądnic i transformatorów (PKWiU ex 26 i ex 27.11),
    • sprzętu fotograficznego, z wyłączeniem części i akcesoriów do sprzętu i wyposażenia fotograficznego (PKWiU ex 26.70.1),
    • wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali, których dostawa nie może korzystać ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej „ustawą”,
    • zapisanych i niezapisanych nośników danych cyfrowych i analogowych,
    • wyrobów przeznaczonych do użycia, oferowanych na sprzedaż lub używanych jako paliwa silnikowe albo jako dodatki lub domieszki do paliw silnikowych, bez względu na kod CN,
    • wyrobów tytoniowych (CN 2401, 2402, 2403), z wyłączeniem towarów dostarczanych na pokładach samolotów,
    • napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2%, napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5% (bez względu na kod CN), z wyłączeniem towarów dostarczanych na pokładach samolotów,
    • perfum i wód toaletowych (CN 3303 00 10, 3303 00 90), z wyłączeniem towarów dostarczanych na pokładach samolotów;
  2. świadczenia usług:
    • przewozów pasażerskich w samochodowej komunikacji, z wyłączeniem przewozów wymienionych w poz. 15 i 16 załącznika do rozporządzenia,
    • taksówek (PKWiU 49.32.11.0), z wyłączeniem wynajmu samochodów osobowych z kierowcą,
    • naprawy pojazdów silnikowych oraz motorowerów, w tym naprawy opon, ich zakładania, bieżnikowania i regenerowania,
    • w zakresie wymiany opon lub kół dla pojazdów silnikowych oraz motorowerów,
    • w zakresie badań i przeglądów technicznych pojazdów,
    • w zakresie opieki medycznej świadczonej przez lekarzy i lekarzy dentystów, z wyłączeniem usług świadczonych przez osoby wymienione w poz. 48 załącznika do rozporządzenia,
    • prawniczych, z wyłączeniem usług określonych w poz. 27 załącznika do rozporządzenia,
    • doradztwa podatkowego,
    • związanych z wyżywieniem (PKWiU ex 56.10, PKWiU 56.21, PKWiU ex 56.29, PKWiU ex 56.30), wyłącznie:
      • świadczonych przez stacjonarne placówki gastronomiczne, w tym również sezonowo, oraz
      • usług przygotowywania żywności dla odbiorców zewnętrznych (catering),
    • fryzjerskich, kosmetycznych i kosmetologicznych,
    • kulturalnych i rozrywkowych – wyłącznie w zakresie wstępu na przedstawienia cyrkowe,
    • związanych z rozrywką i rekreacją – wyłącznie w zakresie wstępu do wesołych miasteczek, parków rozrywki, na dyskoteki, sale taneczne,
    • mycia, czyszczenia samochodów i podobnych usług (PKWiU 45.20.30.0), w tym przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta, które w systemie bezobsługowym przyjmują należność w bilonie lub banknotach, lub innej formie (bezgotówkowej).

źródło: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002605

Prowadząc niezarejestrowaną działalność gospodarczą nie masz obowiązku wystawiania faktur, chyba, że poprosi Cię o to nabywca. Wówczas należy wystawić fakturę w terminie trzech miesięcy od końca miesiąca, w którym dostarczyłaś/eś towar lub wykonałaś/eś usługę, otrzymałaś/eś całość lub część zapłaty.

Limit w działalności nierejestrowanej w 2024 zmieni się dwukrotnie. Wynika to z planowanej dwukrotnej zmiany wysokości najniższej krajowej płacy. Miesięczny limit działalności nierejestrowanej wynosi 75% najniższej krajowej. W pierwszym półroczu ten limit wyniesie 3181,50 zł, natomiast w drugim półroczu będzie to kwota 3225 złotych miesięcznie.