Ochrona konkurencji i konsument贸w – na czym polega i jaki jest jej zakres?

ochrona konkurencji i konsument贸w

Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsument贸w stanowi najwa偶niejszy, a zarazem podstawowy akt prawny reguluj膮cy warunki rozwoju i ochrony konkurencji, a tak偶e zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interes贸w przedsi臋biorc贸w i konsument贸w.

Zakres regulacji powołanej ustawy obejmuje wskazane przez ustawodawcę instrumenty prawne za pomocą których należy chronić zarówno samą konkurencję jak i interes przedsiębiorców i konsumentów, który ma status interesu publicznego.

O tym na czym polega ochrona konkurencji i konsumentów przeczytacie w poniższym artykule.

Funkcje ochrony konkurencji i konsumentów

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, iż Ustawa określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów.

Z powołanej regulacji można odczytać trzy zasadnicze funkcje, które powinna spełniać analizowana ustawa, tj.:

  • wskazywać warunki rozwoju i ochrony konkurencji;
  • określać zasady ochrony interesów przedsiębiorców w takim zakresie, w jakim ochrona jest zgodna z interesem publicznym;
  • określać zasady ochrony interesów konsumentów, o ile ochrona ta leży w interesie publicznym./li>

Niemniej jednak konfrontując zidentyfikowane powyżej funkcje ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z zakresem jej materialnoprawnych regulacji należy przyjąć, że stanowi ona w istocie akt prawny regulujący dwie sfery:

  • ochronę (i rozwój) konkurencji oraz
  • ochronę konsumentów.

W literaturze przedmiotu wskazuje się, że Komentowany akt prawny stanowi tym samym – w wymiarze przedmiotowym – zbiór dwóch regulacji: prawa (ochrony) konkurencji (prawa antymonopolowego, prawa antytrustowego) i prawa (ochrony) konsumentów.

Tym samym podkreślić należy, że ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, co do zasady, chroni konkurencję poprzez ochronę np. zbiorowych interesów konsumentów lub przez ochronę przedsiębiorców w drodze działań Prezesa UOKiK przeciwdziałających praktykom ograniczającym konkurencję.

Nie ulega zatem wątpliwości, że określone w analizowanym przepisie interesy przedsiębiorców podlegają ochronie jedynie w sposób pośredni, w wyniku zastosowania norm określających ochronę konkurencji.

Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy

Zakres podmiotowy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wyznacza grupa osób, których zachowanie normuje ustawa. Skoro zatem ustawa dotyczy ochrony konkurencji i konsumentów, to zasadnicze znaczenie z punktu widzenia jej zakresu personalnego zajmują przedsiębiorcy i oczywiście konsumenci.

Zakres przedmiotowy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, determinowany przez przepis art. 1 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym: Ustawa reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję, praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów oraz stosowaniu niedozwolonych postanowień wzorców umów, a także przeciwdziałania antykonkurencyjnym koncentracjom przedsiębiorców i ich związków, jeżeli te praktyki, stosowanie niedozwolonych postanowień lub koncentracje wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Tym samym można uznać, iż zakres przedmiotowy koncentruje się na:

  • przeciwdziałaniu praktykom ograniczającym konkurencję;
  • przeciwdziałaniu koncentracjom ograniczającym konkurencję.

Ochrona konkurencji

Pojęcie konkurencji nie ma swojej definicji legalnej, wobec czego należy odnieść się do dorobku doktrynalnego, w którym to podjęto próbę zdefiniowania tegoż pojęcia. Tym samym: Konkurencja jest więc określonym mechanizmem funkcjonowania gospodarki, takim który poprzez rywalizację i wzrost efektywności uczestników gry rynkowej prowadzi do optymalnej alokacji zasobów, a w konsekwencji do obniżania kosztów produkcji (działalności) i przez to do upowszechniania (zwiększenia dostępności) towarów i usług, do innowacyjności, do wzrostu dobrobytu społeczeństwa).

Główną funkcją konkurencji jest efektywność, a warunkami koniecznymi do jej spełnienia są:

  • wolność prowadzenia działalności gospodarczej;
  • swoboda wyboru kontrahentów;
  • otwarty i równy dostęp do rynku.

Na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ochronie nie podlega wyłącznie sam mechanizm konkurencji, ale także warunki niezbędne dla jego niezakłóconego działania. Każde więc działanie przedsiębiorców wymierzone w którąkolwiek z tych wartości powinno zostać usankcjonowane zgodnie z przepisami przedmiotowej ustawy.

Dodatkowo wskazać należy, że celem polityki konkurencji jest również ochrona długofalowych interesów konsumentów.

Ochrona konsumentów

Jako, że analizowana ustawa nie definiuje interesów konsumentów, to można sądzić, iż dotyczy to kwestii ekonomicznych, które mogą być chronione przez zakaz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ochrona ta może być pośrednia, chociażby z z uwagi na wykorzystaniem instytucji ochrony konkurencji, której celem jest zapewnienie najwyższego poziomu dobrobytu konsumentów.

Jednocześnie przepisy ustawy przewidują normy bezpośrednio dedykowane ochronie konsumentów i są nimi przykładowo przepisy zakazujące stosowania niedozwolonych postanowień wzorców umów i te zakazujące stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Na stronie UOKiKU znajduje się informacja zgodnie, z którą Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest centralnym organem administracji rządowej odpowiedzialnym za kształtowanie oraz realizację polityki ochrony konkurencji i konsumentów w Polsce (…) Misją UOKiK jest podnoszenie poziomu dobrobytu konsumentów poprzez skuteczną ochronę ich interesów i bezpieczeństwa oraz wspieranie rozwoju konkurencji, z poszanowaniem zasad otwartości i dialogu w relacjach z uczestnikami rynku.

Co więcej tutaj wskazano obszary działania urzędu wobec ochrony konkurencji i konsumentów.

Obszary działania UOKIK wobec ochrony konkurencji:

  • zwalczane antykonkurencyjnych praktyk stosowanych przez przedsiębiorców – niedozwolonych porozumień oraz nadużywania pozycji dominującej;
  • kontrola koncentracji przedsiębiorców;
  • monitorowanie pomocy publicznej udzielanej przez państwo;
  • eliminowanie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową;
  • przeciwdziałanie zatorom płatniczym – nadmiernemu opóźnianiu się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowych.

Obszary działania UOKIK wobec ochrony konsumentów:

  • eliminowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz niedozwolonych klauzul wzorców umów;
  • nadzór nad Inspekcją Handlową;
  • nadzór rynku, zapewnianie bezpieczeństwa produktów nieżywnościowych, zarządzanie systemem monitorowania i kontrolowania jakości paliw i paliw stałych;
  • monitorowanie systemu polubownego rozwiązywania sporów konsumenckich;
  • finansowanie poradnictwa dla konsumentów w ramach infolinii i systemu e-porad;
  • poradnictwo w sprawach transgranicznych świadczone w ramach Europejskiego Centrum Konsumenckiego.

Podsumowanie

Niewątpliwie ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów określa zasady ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowanej w interesie publicznym. Dodatkowo definiuje i określa działania przedsiębiorców, które przez ustawodawcę zostały uznane za szkodliwe i niedopuszczalne. Wśród nich ustawodawca zwrócił uwagę na praktyki ograniczające konkurencję, oraz koncentracje, w wyniku których konkurencja na rynku może zostać istotnie ograniczona, w szczególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej na rynku, a także praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów. Jednakże należy pamiętać, że ustawa reguluje również kwestię organów właściwych w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów, do których każdorazowo można zgłosić naruszenie prawa chronionego analizowaną ustawą.

Źródła:

  1. J. Baehr, M. Błachucki, T. Feliszewski, P. Komorowska, J. Krüger, W. Kulczyk, T. Kwieciński, M. Prętki, M. Radwański, B. Turno, E. Wardęga, A. Wędrychowska-Karpińska, A. Wiercińska-Krużewska, A. Wierciński, A. Witkowska, A. Zawłocka-Turno, A. Stawicki, E. Stawicki, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2016, art. 1.
  2. A. Stawicki, E. Stawicki, w: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów (pod red. A. Stawickiego, E. Stawickiego).
  3. T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. wyd. 2, Warszawa 2014.
Klauzula/ zastrze偶enie prawne na ifirma.pl

Zach臋camy do komentowania naszych artyku艂贸w. Wyra藕 swoje zdanie i w艂膮cz si臋 w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatk贸w i ksi臋gowo艣ci) u偶ytkownik贸w ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon 鈥 skontaktuj si臋 z nami.

Administratorem Twoich danych osobowych jest IFIRMA S.A. z siedzib膮 we Wroc艂awiu. Dodaj膮c komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imi臋 i nazwisko, adres e-mail oraz tre艣膰 komentarza. W systemie odnotowywany jest tak偶e adres IP, z wykorzystaniem kt贸rego doda艂e艣 komentarz. Dane zostaj膮 zapisane w bazie systemu WordPress. Twoje dane s膮 przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikaj膮cej z dodania komentarza. Dane s膮 przetwarzane w celu opublikowania komentarza na blogu, jak r贸wnie偶 w celu obrony lub dochodzenia roszcze艅. Dane w bazie systemu WordPress s膮 w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. O szczeg贸艂ach przetwarzania danych przez IFIRMA S.A dowiesz si臋 ze strony polityki prywatno艣ci serwisu ifirma.pl.

ksi臋gowo艣膰 biuro rachunkowe online ksi臋gowo艣膰 biuro rachunkowe online
Księgowość Internetowa i biuro rachunkowe online Księgowość Internetowa i biuro rachunkowe online Księgowość Internetowa i biuro rachunkowe online

O ksi臋gowo艣ci wiemy wszystko,
偶eby艣 Ty nie musia艂

Daj si臋 zaskoczy膰 profesjonalnej wiedzy naszych ksi臋gowych i oddaj swoje rozliczenia w dobre r臋ce. A mo偶e wolisz samodzieln膮 ksi臋gowo艣膰? Nasz program do ksi臋gowania online jest wyj膮tkowo prosty i intuicyjny w obs艂udze, podobnie jak narz臋dzie do wystawiania faktur. Wybierz to, co najlepiej odpowiada Twoim potrzebom - r臋czymy za ka偶d膮 z us艂ug ifirma.pl.

Romek

z ifirma.pl

Masz pytania?
Skontaktuj si臋 z nami

Za艂贸偶 darmowe konto i testuj ifirm臋 bez zobowi膮za艅

Nowoczesna

Rzetelna

Ksi臋gowo艣膰