Jeśli wybrałeś w działalności gospodarczej podatek według skali podatkowej, to musisz się liczyć z tym, że możesz zapłacić podatek w wysokości 32%, ale to nie musi być wcale zła wiadomość. Po pierwsze firma dobrze prosperuje, a po drugie nie zawsze trzeba będzie taki podatek zapłacić. W dzisiejszej publikacji napiszemy na temat przekroczeniu pierwszego progu podatkowego i zasadach rozliczania w składanym zeznaniu rocznym.
Skala podatkowa w działalności gospodarczej
Jeżeli już zdecydujemy, że będziemy się rozliczać na zasadach ogólnych według skali podatkowej, to musimy mieć świadomość, że po przekroczeniu dochodu do opodatkowania w kwocie 120.000 zł zapłacimy podatek 32%. Więc co do zasady nie powinno nas to zaskoczyć. Dodatkowo wybór tej formy opodatkowania ma przecież sporo zalet:
- można się rozliczyć wspólnie z małżonkiem,
- jeżeli jesteśmy osobą samotnie wychowującą dziecko, to również takie wspólne rozliczenie jest możliwe,
- dostępny jest bogaty katalog ulg i odliczeń, z których możemy skorzystać, znajdzie się w nim m.in. ulga:
- na dziecko,
- termomodernizacyjna,
- internetowa,
- rehabilitacyjna,
- na prototyp,
- na robotyzację,
- IP BOX,
- zatrudnienie innowacyjnych pracowników.
W ramach Polskiego Ładu wprowadzone zostały
nowe kategorie ulg, z których mogą skorzystać przedsiębiorcy. Zachęcamy do przeczytania artykułu na ten temat.
W związku z powyższym, jeżeli chcemy zapłacić podatek tylko w wysokości 12%, to należy rozważyć, czy będziemy korzystali ze wspólnego rozliczenia. Inną atrakcyjną opcją na pozostanie w pierwszym progu podatkowym jest inwestycja w rozwój firmy, co pozwoli na obniżenie podstawy opodatkowania w zeznaniu rocznym.
Przekroczenie pierwszego progu podatkowego w rozliczeniu rocznym z małżonkiem
Jeżeli dopiero po zakończonym roku podatkowym sprawdzimy, że nasze dochody będą opodatkowane stawką 32%, to wówczas jest już za późno na pomniejszenie dochodu o wydatki na różnego rodzaju inwestycje. Pozostaje nam wówczas wspólne rozliczenie z małżonkiem lub dzieckiem, o ile spełniamy warunki ustawowe. Zobaczmy na przykładach, jak to będzie wyglądało.
Przykład 1
Pani Aldona prowadzi działalność gospodarczą i jest opodatkowana według skali podatkowej. Załóżmy, że po zakończeniu 2022 roku jej przychody i koszty wyniosą odpowiednio:
- 300.000 zł – przychody podatkowe,
- 100.000 zł – koszty uzyskania przychodów,
- 200.000 zł – dochód w działalności gospodarczej.
W podanych kwotach zostały uwzględnione również składki na ubezpieczenie społeczne zapłacone w 2022 roku, a także różnice remanentowe.
Mąż pani Aldony pracował tylko przez część roku i jego dochód roczny wyniósł 20.000 zł. Zobaczmy, jak będzie wyglądało wyliczenie podatku za cały 2022 rok:
- 220.000 zł – łączny dochód małżonków (200.000 zł + 20.000 zł),
- 110.000 zł – podstawa do obliczenia podatku dochodowego (220.000 zł/2),
- 26.400 zł – należny podatek małżonków za cały 2022 rok (110.000 zł x 12%) = 13.200 zł x 2 = 26.400 zł,
- 19.200 zł – podatek należny do zapłaty za 2022 rok po odjęciu 2 kwot wolnych od podatku (26.400 zł – 7.200 zł).
Porównajmy w ten sposób obliczony podatek z wysokością podatku do zapłaty, gdyby pani Aldona rozliczyła się sama tylko z działalności gospodarczej:
- 200.000 zł – dochód do opodatkowania,
- 10.800 zł – podatek do zapłaty według stawki 12% (120.000 zł x 12%) = 14.400 zł – 3.600 zł (kwota wolna od podatku) = 10.800 zł,
- 80.000 zł – dochód opodatkowany stawką 32% (200.000 zł – 120.000 zł),
- 25.600 zł – podatek według stawki 32% (80.000 zł x 32%),
- 36.400 zł – łączny podatek do zapłaty (10.800 zł + 25.600 zł).
|
Podatek roczny
|
Różnica
|
|
Rozliczenie indywidualne
|
Rozliczenie małżeńskie
|
|
36.400 zł
|
19.200 zł
|
17.200 zł
|
Dla porównania zobaczmy ile wyniósłby podatek liniowy przy dochodzie 200.000 zł:
- mamy możliwość odliczenia zapłaconej składki zdrowotnej w kwocie 8.700 zł i zakładamy, że takie składki zostały opłacone. Składka należna składek zdrowotnych od kwoty 200.000 zł wyniesie 9.800 zł (200.000 zł x 4,9%), można odliczyć maksymalnie 8.700 zł,
- 191.300 zł – podstawa opodatkowania (200.000 – 8.700 zł),
- 191.300 zł x 19% = 36.347 zł
| Podatek roczny |
Różnica
|
|
Podatek według skali
|
Podatek liniowy
|
|
36.400 zł
|
36.347 zł
|
53 zł
|
Na tym przykładzie widać, że przy dochodzie 200.000 zł w działalności gospodarczej podatek należny według skali podatkowej jest wyższy o 53 zł od podatku liniowego (36.400 zł – 36.347 zł).
Przekroczenie pierwszego progu podatkowego w rozliczeniu rocznym skorzystanie z ulg podatkowych
Nie zawsze możemy lub chcemy rozliczać się wspólnie z małżonkiem, w takim przypadku warto odliczyć jakąś ulgę podatkową. Zobaczmy na przykładzie, jak to by wyglądało.
Przykład 2
Pan Michał w prowadzonej działalności gospodarczej wybrał na 2022 rok skalę podatkową. Wyliczymy podatek pana Michała za 2022 rok w przypadku, kiedy będzie on chciał skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej. Po zakończonym roku podatkowym przychody i koszty w działalności gospodarczej będą kształtowały się następująco:
- 250.000 zł – przychody podatkowe,
- 60.000 zł – koszty uzyskania przychodów,
- 190.000 zł – dochód w działalności gospodarczej.
W ramach ulgi termomodernizacyjnej można odliczyć wydatki do maksymalnej wysokości 53.000 zł. Dla ułatwienia wyliczeń przyjmijmy, że pan Michał wydatkował w 2022 roku kwotę 50.000 zł, w takim przypadku jego rozliczenie będzie wyglądało następująco:
- 140.000 zł – dochód do opodatkowania w działalności gospodarczej (190.000 zł – 50.000 zł),
- 10.800 zł – podatek według stawki 12% (120.000 zł x 12%) – 3.600 zł = 10.800 zł,
- 6.400 zł – podatek według stawki 32% (140.000 zł – 120.000 zł) = 20.000 zł x 32%,
- 17.200 zł – łączny podatek do zapłaty za 2022 rok (10.800 zł + 6.400 zł).
Gdyby pan Michał nie skorzystał z ulgi jego podatek byłby o wiele wyższy i wyniósłby odpowiednio:
- 190.000 zł – dochód do opodatkowania w działalności gospodarczej,
- 10.800 zł – podatek według stawki 12% (120.000 zł x 12%) – 3.600 zł = 10.800 zł,
- 22.400 zł – podatek według stawki 32% (190.000 zł – 120.000 zł) = 70.000 zł x 32%,
- 33.200 zł – łączny podatek do zapłaty za 2022 rok (10.800 zł + 22.400 zł).
| Podatek roczny
|
Różnica
|
| Rozliczenie bez ulgi
|
Rozliczenie z uwzględnieniem ulgi
|
| 33.200 zł
|
17.200 zł
|
16.000 zł
|
Dla porównania policzmy wysokość podatku liniowego przy dochodzie z działalności gospodarczej 190.000 zł:
- składka zdrowotna od kwoty 190.000 zł wyniesie 9.310 zł (190.000 zł x 4,9%), zgodnie ze zmianą ustawy o Polskim Ładzie możemy pomniejszyć podstawę opodatkowania o kwotę 8.700 zł zapłaconej składki zdrowotnej,
- 181.300 zł – podstawa opodatkowania (190.000 – 8.700 zł),
- 181.300 zł x 19% = 34.447 zł
|
Podatek roczny
|
Różnica
|
|
Podatek według skali
|
Podatek liniowy
|
|
33.200 zł
|
34.447 zł
|
1.247 zł
|
Różnica w podatku należnym wynosi 1.247 zł, o tyle więcej mamy podatku należnego w zeznaniu rocznym przy wyborze podatku liniowego.
Przykład 3
Przedsiębiorca, który wybrał podatek według skali postanowił skorzystać z nowej ulgi na sport i poniósł w 2022 roku wydatki na sfinansowanie klubu sportowego w kwocie 20.000 zł. W takim przypadku cała kwota wydatku 100% znajdzie się w kosztach uzyskania przychodów w trakcie roku podatkowego, dodatkowo w składanym zeznaniu rocznym będzie można jeszcze 50% tej kwoty odjąć od podstawy opodatkowania, czyli łącznie można odliczyć od dochodu 150% wydatku.
Zobaczmy jak to będzie wyglądało w praktyce, przy następujących założeniach:
- 150.000 zł – dochód za 2022 rok,
- 130.000 zł – dochód za 2022 rok po ujęciu w kosztach podatkowych 20.000 zł na sfinansowanie klubu sportowego,
- 10.000 zł – ulga sportowa rozliczana w zeznaniu rocznym (20.000 zł x 50%),
- 120.000 zł – podstawa obliczenia podatku za 2022 rok (130.000 zł – 10.000 zł),
- 10.800 zł – podatek należny do zapłaty za 2022 rok (120.000 zł x 12%) = 14.400 zł – 3.600 zł = 10.800 zł.
Jeżeli przedsiębiorca nie odliczałby ulgi na sport, to wówczas jego podatek za 2022 rok wyniósłby odpowiednio:
- 150.000 zł – dochód za 2022 rok bez ulgi sportowej,
- 10.800 zł – według stawki 12% (120.000 zł x 12%) = 14.400 zł –
- 3.600 zł = 10.800 zł,
- 9.600 zł – podatek według stawki 32% (30.000 zł x 32%),
- 20.400 zł – łączny podatek za 2022 rok (10.800 zł + 9.600 zł).
|
Podatek roczny
|
Różnica
|
|
Rozliczenie bez ulgi
|
Rozliczenie z uwzględnieniem ulgi
|
|
20.400 zł
|
10.800 zł
|
9.600 zł
|
Dla porównania zobaczy jeszcze ile będzie wynosił podatek liniowy przy dochodzie 120.000 zł, ponieważ z ulgi na sport może również skorzystać przedsiębiorca przy tej metodzie:
- składka zdrowotna od kwoty dochodu 120.000 zł wyniesie 5.880 zł (120.000 zł x 4,9%), górny limit odliczenia składki zdrowotnej wynosi 8.700 zł, ale należna składka jest mniejsza więc przedsiębiorca będzie mógł pomniejszyć dochód tylko o 5.880 zł,
- 114.120 zł – podstawa opodatkowania (120.000 zł – 5.880 zł),
- 114.120 zł x 19% = 21.683 zł
|
Podatek roczny
|
Różnica
|
|
Podatek według skali
|
Podatek liniowy
|
|
10.800 zł
|
21.683 zł
|
10.883 zł
|
Jak widać różnica wynosi aż 10.883 zł, pomiędzy rozliczeniem według skali podatkowej a podatkiem liniowym, przy tych samych założeniach, a więc z rozliczeniem ulgi na sport.
Przykład 4
Pani Alicja prowadzi działalność gospodarczą i wybrała opodatkowanie według skali podatkowej, za 2022 rok osiągnęła następujące przychody i koszty:
- 400.000 zł – przychody podatkowe,
- 160.000 zł – koszty uzyskania przychodów,
- 240.000 zł – dochód w działalności gospodarczej.
W podanych kwotach zostały uwzględnione również składki na ubezpieczenie społeczne zapłacone w 2022 roku, a także różnice remanentowe.
Pani Alicja spełnia warunki, żeby dokonać wspólnego rozliczenia z dzieckiem. Zobaczmy, jak będzie wyglądało wyliczenie podatku za cały 2022 rok:
- 240.000 zł – dochód za 2022 rok,
- 120.000 zł – podstawa do obliczenia podatku dochodowego (240.000 zł/2),
- 28.800 zł – należny podatek osoby samotnie wychowującej dziecko za cały 2022 rok (120.000 zł x 12%) = 14.400 zł x 2 = 28.800 zł,
- 21.600 zł – podatek należny do zapłaty za 2022 rok po odjęciu 2 kwot wolnych od podatku (28.800 zł – 7.200 zł).
Zobaczmy ile pani Alicja zapłaciłaby podatku, gdyby rozliczyła się sama tylko z działalności gospodarczej:
- 240.000 zł – dochód do opodatkowania,
- 10.800 zł – podatek do zapłaty według stawki 12% (120.000 zł x 12%) = 14.400 zł – 3.600 zł (kwota wolna od podatku) = 10.800 zł,
- 120.000 zł – dochód opodatkowany stawką 32% (240.000 zł – 120.000 zł),
- 38.400 zł – podatek według stawki 32% (120.000 zł x 32%),
- 49.200 zł – łączny podatek do zapłaty (10.800 zł + 38.400 zł).
|
Podatek roczny
|
Różnica |
|
Rozliczenie indywidualne
|
Rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca dziecko
|
|
49.200 zł
|
21.600 zł
|
27.600 zł
|
Dla porównania zobaczmy ile wyniósłby podatek liniowy przy dochodzie 240.000 zł:
- składka zdrowotna od kwoty dochodu 240.000 zł wyniesie 11.760 zł (240.000 zł x 4,9%). Podstawa opodatkowania może zostać jednak pomniejszona maksymalnie o kwotę 8.700 zł,
- 231.300 zł – podstawa opodatkowania (240.000 zł – 8.700 zł),
- 231.300 zł x 19% = 43.947 zł
|
Podatek roczny
|
Różnica
|
|
Podatek według skali
|
Podatek liniowy
|
|
49.200 zł
|
43.947 zł
|
5.253 zł
|
Na tym przykładzie widać, że przy dochodzie 240.000 zł w działalności gospodarczej podatek należny według skali podatkowej jest wyższy o 5.253 zł od podatku liniowego (49.200 – 43.947 zł). Natomiast biorąc pod uwagę wspólne rozliczenie z dzieckiem zapłacimy 22.347 zł więcej podatku liniowego (43.947 zł – 21.600 zł). Dla przypomnienia na podatku liniowym nie możemy się rozliczyć wspólnie z dzieckiem.
Podsumowanie
Przekroczenie pierwszego progu podatkowego bardzo często nie oznacza, że przedsiębiorca będzie miał obowiązek zapłaty podatku według stawki 32%. Przy skali podatkowej jest kilka wariantów złożenia zeznania rocznego PIT-36. Może to być wspólne rozliczenie ze współmałżonkiem czy dzieckiem, czy też skorzystanie z bogatej oferty ulg podatkowych. Przy czym w tym drugim przypadku trzeba pamiętać, że wydatek musi zostać poniesiony do końca roku podatkowego, żeby go uwzględnić w składanym zeznaniu rocznym. Wspólne rozliczenie natomiast jest możliwe o ile spełniamy założenia ustawowe.