Ubezpieczenie przedmiotu leasingu zwolnione z VAT

Przez lata toczyły się spory odnośnie opodatkowania usługi ubezpieczenia przedmiotu leasingu. Dzięki wyrokowi Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) polskie organy podatkowe powinny przyjąć nową, jednolitą wykładnię prawa.

Wyroki sądu krajowego – do momentu wydania orzeczenia TSEU

Do listopada 2010 roku, zdaniem krajowych organów podatkowych, ubezpieczenie przedmiotu leasingu było traktowane jako usługa dodatkowa do usługi głównej, a nie element składowy usługi leasingu. Kwestia ta była znacząca, ze względu na fakt, iż jeżeli ubezpieczenie traktowane jest samodzielnie, to jest zwolnione z VAT. Natomiast, jeśli jest brane pod uwagę jako część nierozerwalnie związana z usługą leasingu, to jest opodatkowane stawką podstawową VAT, czyli 23% (do końca roku 2010 22%). Do listopada 2010 ubezpieczenie przedmiotu leasingu było zwolnione z VAT. Wyrok NSA z końca 2010 r. zaliczył do ogólnych kosztów umowy leasingowej również opłatę na usługę ubezpieczenia przedmiotu leasingu. Firmy leasingowe zobligowane były wówczas do wystawiania faktur korygujących, które zmieniały zastosowaną stawkę VAT. Należało opodatkować ubezpieczenie stawką podstawową VAT dla usługi leasingu, czyli 22 bądź 23%. Prezentowane stanowisko w uchwale budziło kontrowersje i dlatego NSA w maju 2011 r. skierował do unijnego Trybunału pytanie prejudycjalne w tej sprawie.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Dnia 17 stycznia 2013 r. TSUE orzekł, że w świetle przepisów dotyczących VAT, usługa ubezpieczenia przedmiotu leasingu jest zwolniona z VAT. Trybunał orzekł, że usługa ubezpieczenia przedmiotu leasingu i usługa leasingu stanowią usługi odrębne i niezależne do celów podatku VAT. Stwierdził, iż usługa ubezpieczenia dostarczana przez leasingodawcę nie cechuje się nierozerwalnym charakterem w odniesieniu do usługi leasingu. Trybunał orzekł również, że w przypadku gdy leasingodawca ubezpiecza przedmiot leasingu, a koszt tego ubezpieczenia jest przenoszony na leasingobiorcę, to czynność taka jest transakcją ubezpieczeniową, a więc zwolnioną z VAT. Nie ma tu znaczenia, iż leasingodawca nabywa tę usługę od osób trzecich, nadal podlega pod zwolnienie z VAT. W związku z orzeczeniem TSUE uchwała z roku 2010 jest nieaktualna.

Konsekwencje wyroku

Orzeczenie ETS jest wiążące i Polska jako członek UE, musi się do tego orzeczenia stosować. Należy zaznaczyć, iż Trybunał nie rozstrzyga konkretnej sprawy, lecz przedstawia prawidłowy sposób interpretacji przepisów. Orzeczenie jest podstawą do wystawiania przez leasingodawców faktur korygujących do wystawionych faktur VAT, które opodatkowywały stawką podstawową refakturowaną usługę ubezpieczenia przedmiotu leasingu. Leasingodawca rozlicza wystawione faktury korygujące w bieżących deklaracjach podatkowych i może wystąpić o zwrot niesłusznie zapłaconego podatku w trybie nadpłaty. Leasingobiorcy, na podstawie otrzymanych faktur korygujących, będą zobowiązani do skorygowania wcześniej odliczonych kwot podatku naliczonego z tytułu zakupu usług ubezpieczenia, również w bieżących deklaracjach podatkowych. Natomiast podatnicy, którzy takich kwot nie odliczyli i ujęli je w kosztach uzyskania przychodów, po otrzymaniu faktur korygujących będą zobowiązani do ujęcia zwrotu w rozliczeniach podatku dochodowego. W sprawach zakończonych niekorzystną decyzją ostateczną krajowych władz podatkowych, powyższy wyrok TSUE stanowi podstawę do wznowienia postępowania na żądanie strony, w terminie miesiąca od dnia publikacji sentencji danego orzeczenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. AUTOR: Monika Kobylak