Czas pracy pracownika mobilnego

Zastanawiasz się jak wygląda czas pracy pracownika mobilnego, tj. takiego, który czas swojej pracy spędza na dojazdach do klienta ? W niniejszym artykule wskażemy co się wlicza do czasu pracy takiego pracownika.

Biuro rachunkowe - ifirma.pl

Czym jest praca mobilna i pracownik mobilny?

Przepisy ustawy z dnia 16 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy nie definiują pojęcia pracownika mobilnego, dlatego należy odnieść się do orzecznictwa sądowego, który wyjaśnia charakterystykę pracy mobilnej, co pozwala na zdefiniowanie samego pracownika mobilnego.

  • Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2001 r., sygn. akt I PKN 350/00:
    • Nie jest podróżą służbową stałe wykonywanie zadań w różnych miejscowościach i terminach, których wyboru dokonuje każdorazowo sam pracownik w ramach uzgodnionego rodzaju pracy;
    • Miejsce wykonywania pracy powinno być tak ustalone, by pracownik miał możliwość wykonywania zadań, wliczając w to czas dojazdu do miejsca ich wykonywania, w ramach umówionej dobowej i tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.
  • Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt III PSKP 4/21:
    • Jeżeli immanentną cechą obowiązków pracowniczych jest bezpośredni kontakt z kontrahentem, co wiąże się z obowiązkiem przejazdu pracownika do siedziby tego kontrahenta (innego miejsca spotkania), to nie można uznać, że pracownik mobilny, prowadząc samochód służbowy, nie pozostaje w dyspozycji pracodawcy, nie wykonując w tym czasie obowiązków służbowych, gdyż w ramach obowiązków powierzonych pracownikowi mieszczą się tylko czynności ściśle związane z zakresem jego obowiązków;
  • Uchwała Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt II PZP 11/08:
    • Kierowca transportu międzynarodowego odbywający podróże w ramach wykonywania umówionej pracy i na określonym w umowie obszarze jako miejsce świadczenia pracy nie jest w podróży służbowej w rozumieniu art. 77[5] § 1 KP.

Z powyższego można wywnioskować, iż jeśli pracownik wykonuje obowiązki pracownicze w różnych miejscach i terminach, to nie stanowi to podróży służbowej, tylko pracę o charakterze mobilnym.

Pracownikiem mobilnym jest zatem taki pracownik, którego praca charakteryzuje się przemieszczaniem się (nie jest to delegacja, ale praca w tzw. terenie). Co więcej, przemieszczanie się nie może mieć charaktery jednorazowego, musi charakteryzować się stałością i być wpisane w zakres czynności pracowniczych na tym stanowisku.

Przykładem pracownika mobilnego jest przedstawiciel handlowy, czy też kierowca transportu.

A jeśli zastanawiasz się, jak rozliczyć delegację służbową po zmianie wysokości diety, to przejdź do tego artykułu.

Czas pracy pracownika mobilnego a przepisy prawa i orzecznictwo

Czas pracy pracownika został uregulowany w przepisie art. 128 Kodeksu pracy, który zawiera kluczowe definicje dotyczące czasu pracy: czasu pracy, doby i tygodnia pracy, a także pracy zmianowej oraz pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy.

Należy wspomnieć, że chociaż najczęściej miejsce pracy określa się przez wyraźne wskazanie miejsca zatrudnienia o charakterze statycznym (zazwyczaj przez lokalizację zakładu pracy), to z uwagi na rodzaj wykonywanej pracy, np. jako sprzedawca, akwizytor, kontroler itp., Sąd Najwyższy jednoznacznie dopuścił określenie miejsca pracy poprzez określenie obszaru, jeśli obszar ten odzwierciedla rzeczywistą przestrzeń, w której praca jest wykonywana [por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2001 r., sygn. akt I PKN 350/00].

Ponadto w uchwale z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt II PZP 11/08 Sąd Najwyższy stwierdził, że w odniesieniu do kierowcy transportu międzynarodowego możliwe jest w ramach wykonywania umówionej pracy wskazanie UE jako miejsca świadczenia pracy. Tak określony obszar musi jednak odpowiadać obszarowi, w którym pracownicy mobilni są na stałe zobowiązani do przemieszczania się lub będą w jego ramach wykonywać przewozy.

Czasem pracy pracownika wykonującego obowiązki pracownicze na określonym obszarze, do czego konieczne jest stałe przemieszczanie się, jest także czas poświęcony na niezbędne przejazdy. W czasie tych przejazdów pracownik pozostaje bowiem w dyspozycji pracodawcy, a świadczenie pracy (wykonywanie obowiązków pracowniczych) polega na samym przemieszczaniu się, bez którego nie byłoby możliwe wykonanie podstawowych zadań pracowniczych. Z tego punktu widzenia jest więc obojętne, jakim środkiem transportu pracownik się przemieszcza (własnym, dostarczonym przez pracodawcę czy publicznym), jak również czym się zajmuje w czasie przejazdu (prowadzi samochód, świadczy pracę możliwą do wykonania w czasie przejazdu czy też odpoczywa) [tak wyrok Sądu Najwyższego – Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt III PSKP 4/21].

W tym samym wyroku wskazano, że Czas pracy pracownika handlowego rozpoczyna się od wyjazdu z jego mieszkania w sytuacji, gdy pracodawca nie zorganizował dla niego żadnego miejsca, które mogłoby być traktowane jako zamiejscowa siedziba pracodawcy („biuro”), a praca polegała w całości na wykonywaniu zadań w placówkach handlowych, do których pracownik dojeżdżał samochodem z zajmowanego przez siebie mieszkania. W konsekwencji czasem pracy objęty jest w tym wypadku również powrót pracownika do miejsca zamieszkania po wykonaniu zasadniczego zadania pracowniczego. W takiej sytuacji nie można twierdzić, że nie jest wliczany do czasu pracy czas przejazdów pracownika świadczącego pracę w warunkach tak zwanej nietypowej podróży służbowej, w tym dojazd do pierwszego klienta, a następnie przejazd od ostatniego klienta do mieszkania pracownika.

W sytuacji, gdy pracodawca nie zorganizował dla pracownika żadnego miejsca („biura”), które mogłoby być traktowane jako filia jego siedziby i taką funkcję spełniało mieszkanie pracownika, pracownik już od momentu opuszczenia mieszkania rozpoczyna bezpośrednie czynności przygotowawcze do wykonania zasadniczego zadania służbowego (wizyty u klientów itp.).

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt I PK 89/09, co do zasady czas dojazdu pracownika do miejsca rozpoczęcia pracy – do miejsca wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy – nie jest czasem pracy, nawet wówczas, gdy pracownik świadczy pracę w ramach zadaniowego czasu pracy.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 10 września 2015 r., C-266/14 uznał, że w przypadku, gdy pracownicy nie mają stałego lub zwykłego miejsca pracy, czas dojazdu, który pracownicy ci poświęcają na codzienne przejazdy między ich miejscem zamieszkania a siedzibami pierwszego i ostatniego klienta wskazanymi przez ich pracodawcę, stanowi czas pracy w rozumieniu artykułu 2 pkt 1 dyrektywy 2003/88/WE dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy.

Podsumowanie

Konkludując, należy więc stwierdzić, że czasem pracy pracownika mobilnego wykonującego obowiązki pracownicze na określonym obszarze, do czego niezbędne jest stałe przemieszczanie się, jest:

  • czas poświęcony na niezbędne przejazdy;
  • czas pracy rozpoczyna się od momentu wyjazdu z domu, bądź z biura, a kończy powrotem do domu;
  • w czasie tych przejazdów pracownik pozostaje bowiem w dyspozycji pracodawcy, a świadczenie pracy (wykonywanie obowiązków pracowniczych) polega na samym przemieszczaniu się, bez którego nie byłoby możliwe wykonanie podstawowych zadań pracowniczych;
  • obojętne jest jakim środkiem transportu pracownik się przemieszcza (własnym, dostarczonym przez pracodawcę, czy publicznym).

Adrianna Glapiak,  
Autorka tekstów prawnych na ifirma.pl

 

Prawnik posiadająca wieloletnie doświadczenie w doradztwie prawnym oraz podatkowym. Na co dzień swoją wiedzę i doświadczenie poszerza dzięki pracy jako specjalista do spraw prawnych, a czas wolny poświęca na podnoszeniu kwalifikacji w zakresie aspektów prawnych w e-commerce i social mediach oraz szeroko pojętym prawie autorskim.

Najważniejsze pytania

  1. 🔸Czas pracy pracownika mobilnego - co na to przepisy prawa?

    Czas pracy pracownika został uregulowany w przepisie art. 128 Kodeksu pracy, który zawiera kluczowe definicje dotyczące czasu pracy: czasu pracy, doby i tygodnia pracy, a także pracy zmianowej oraz pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy.

  2. 🔸Czym w praktyce jest czas pracy pracownika mobilnego?

    Czasem pracy pracownika mobilnego wykonującego obowiązki pracownicze na określonym obszarze, do czego niezbędne jest stałe przemieszczanie się, jest:

    • czas poświęcony na niezbędne przejazdy;
    • czas pracy rozpoczyna się od momentu wyjazdu z domu, bądź z biura, a kończy powrotem do domu;
    • w czasie tych przejazdów pracownik pozostaje bowiem w dyspozycji pracodawcy, a świadczenie pracy (wykonywanie obowiązków pracowniczych) polega na samym przemieszczaniu się, bez którego nie byłoby możliwe wykonanie podstawowych zadań pracowniczych;
    • obojętne jest jakim środkiem transportu pracownik się przemieszcza (własnym, dostarczonym przez pracodawcę, czy publicznym).

Podziel się z innymi

Biuro rachunkowe - ifirma.pl
Dodaj komentarz

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Administratorem Twoich danych osobowych jest IFIRMA S.A. z siedzibą we Wrocławiu. Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane w celu opublikowania komentarza na blogu, jak również w celu obrony lub dochodzenia roszczeń. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. O szczegółach przetwarzania danych przez IFIRMA S.A dowiesz się ze strony polityki prywatności serwisu ifirma.pl.

Klauzula/ zastrzeżenie prawne na ifirma.pl
Twój znajomy zakłada firmę Blog banner

Z biurem rachunkowym IFIRMA masz i czas, i firmę

Już za 149 zł

miesięcznie

  • Pomagamy w przeniesieniu dokumentów i formalnościach
  • Przydzielamy dedykowaną księgową
  • Wygodnie dostarczasz dokumenty,
a księgowa rozlicza miesiąc i wysyła deklaracje
Myślisz o zmianie księgowego?

Zostaw swój numer telefonu, a my znajdziemy księgowego dla Ciebie.

    Mobilnie. Wszędzie

    Z ifirma.pl masz księgowość w swoim telefonie. Wysyłaj dokumenty, sprawdzaj salda i terminy online, gdziekolwiek jesteś. Aplikację znajdziesz na najpopularniejszych platformach.

    Mobilnie

    Ułatwienia dla e‑commerce

    Wygodne integracje
    Wygodne integracje

    Program do faktur IFIRMA w prosty sposób zintegrujesz z Allegro i popularnymi platformami e‑commerce jak Shoper, WooCommerce czy PrestaShop.

    Sprawdź wszystkie integracje →

    Wygodne integracje
    Płatności w jednym miejscu

    ifirma.pl łączy się z urządzeniami fiskalnymi, pozwala na eksport przelewów do banku i zatwierdzanie ich jednym kodem, co znacznie usprawnia codzienną pracę i samodzielne księgowanie.

    Wygodne integracje
    Łatwe generowanie faktur

    Dzięki integracji z bazą GUS ułatwiamy też wystawianie faktur – wystarczy, że wpiszesz NIP kontrahenta, a reszta danych uzupełni się automatycznie.

    allegro integracja ecommerce
    woocommerce integracja ecommerce
    shoper integracja ecommerce
    prestashop integracja ecommerce
    shoplo integracja ecommerce
    magento integracja ecommerce