Mniej marnowania żywności – co nowego wprowadza ustawa?

marnowanie żywności

Nowe uregulowania dla przedsiębiorców. Czy na zmianach zyskają organizacje pozarządowe? Sprawdź jakie dodatkowe obowiązki muszą spełnić sprzedawcy żywności.

Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności wprowadziła nowe obowiązki jakie spełnić będą musieli sprzedawcy żywności. Efektem, między innymi nowych obowiązków przedsiębiorców, ma być ograniczenie marnowania żywności oraz występowania negatywnych skutków społecznych, środowiskowych i gospodarczych z tym związanych.

Pierwszym elementem, na który należy zwrócić uwagę są wprowadzone ustawą pojęcia – żywności, sprzedawcy żywności i marnowania żywności.

Ich wyjaśnienie w tabeli.

Pojęcie
Definicja
żywność
Są to środki spożywcze w rozumieniu art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 (jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać).
sprzedawca żywności*
Podmiot spełniający łącznie następujące warunki:
marnowanie żywności
Wycofanie z etapu dystrybucji i przeznaczenie do unieszkodliwiania jako odpady żywności:
  • spełniającej wymogi prawa żywnościowego określone w rozporządzeniu (WE) 178/2002,
  • w szczególności z powodu zbliżającego się upływu terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości lub ze względu na wady wyglądu środków spożywczych lub ich opakowań.
 

* w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życia ustawy (od 18.09.2019 r. do 18.09.2021 r.) sprzedawcą żywności jest podmiot, prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze w zakresie sprzedaży żywności w jednostce handlu detalicznego lub hurtowego, powierzchni sprzedaży większej niż 400 m2 oraz którego przychody ze sprzedaży środków spożywczych stanowią co najmniej 50% przychodów ze sprzedaży wszystkich towarów.

W pierwszej kolejności – na podstawie wskazanych wyżej pojęć należy ustalić, zakres podmiotów, których dotyczyć będą nowe obowiązki. Nie będą one bowiem dotyczyć wszystkich “sklepów spożywczych”.

Przedsiębiorca, będący sprzedawcą żywności zgodnie z wskazaną wyżej definicją będzie zobowiązany do dopełnienia kilku nowych obowiązków. Ich zestawienie zawiera poniższa tabela.

Lp.
Rodzaj obowiązku
Opis
1.
Zawarcie umowy z organizacją pozarządową i przekazywanie żywności Umowa z organizacją pozarządową:
  • dotyczy nieodpłatnego przekazywania żywności przeznaczonej na wykonywanie przez tę organizację zadań w zakresie jej działalności statutowej (np. pomoc rodzinom i osobom będącym w trudnej sytuacji życiowej),
  • zawierana pod rygorem nieważności w formie pisemnej lub elektronicznej.

Żywność, przekazywana w ramach umowy to żywność spełniająca wymogi prawa żywnościowego, która nie jest przeznaczona do sprzedaży ze względu na wady jej wyglądu albo opakowań. Nie obejmuje ona napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2% oraz napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%.
W przypadku wypowiedzenia umowy – sprzedawca żywności, jeśli nie ma podpisanej innej umowy, ma obowiązek zawrzeć nową w ciągu 14 dni od jej rozwiązania.

Pierwszą umowę sprzedawcy żywności mają obowiązek zawrzeć w terminie 5 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, czyli do dnia 18.02.2021 r.

2.
Działalność edukacyjna

Sprzedawca żywności ma obowiązek prowadzić kampanie edukacyjno – informacyjna w zakresie racjonalnego gospodarowania żywnością oraz przeciwdziałania jej marnowaniu. Kampania powinna być prowadzona minimum raz w roku przez co najmniej dwa kolejne tygodnie, w każdym dniu działalności jednostki handlu. Jest ona prowadzona wspólnie z organizacją pozarządową, z którą sprzedawca zawarł umowę. Na jej realizację sprzedawca żywności może przeznaczyć nie więcej niż 20% środków z opłaty za marnowanie żywności.

Powyższy obowiązek wchodzi w życie od dnia wejścia w życie ustawy czyli 18.09.2019 r.

3.
Opłata za marnowanie żywności Sprzedawca ma obowiązek ponoszenia opłaty za marnowanie żywności. Wyliczana jest ona na koniec roku kalendarzowego, w następujący sposób: [stawka opłaty * masa marnowanej żywności] – koszty poniesione na kampanię edukacyjną gdzie:
  • stawka opłaty: 0,10 zł/kg
  • masa marnowanej żywności: 90% masy marnowanej żywności w kg, przy czym dla roku 2020 podstawą naliczenia opłaty jest 80% marnowanej żywności.

Zgodnie z wcześniejszą definicją żywność marnowana – to żywność wycofana z etapu dystrybucji i przeznaczona do unieszkodliwiania jako odpad. Nie jest nią żywność przekazana organizacji pozarządowej, z którą sprzedawca podpisze umowę.

Sprzedawca żywności wnosi ją na rachunek organizacji pozarządowej, z którą zawarł umowę. W przypadku zawarcia umowy z większą ilością organizacji opłata jest wnoszona na rachunek każdej z nich proporcjonalnie do ilości odebranej przez nie żywności. W przypadku niezawarcia umowy z żadną organizacją opłata jest wnoszona na rachunek wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej (zgodnie z siedzibą firmy).

Jeśli wyliczona opłata niższa niż 300 zł, nie jest ona wnoszona. Termin wniesienia opłaty: 30 kwietnia za rok poprzedni.

Przepisy wprowadzające obowiązek wnoszenia opłaty wchodzą w życie 01.03.2020 r., w związku z tym pierwsza opłata będzie wnoszona do 30.04.2021 r.

4.
Informacja o należnej opłacie i wartości przekazanej żywności Sprzedawca żywności zamieszcza w sprawozdaniu finansowym (jeśli je sporządza zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości) oraz na swojej stronie internetowej (jeśli jest prowadzona) informację o:
  • wysokości należnej opłaty za marnowanie żywności,
  • wartości żywności przekazanej organizacjom pozarządowym.

Przepisy wprowadzające powyższy obowiązek wchodzą w życie 01.03.2020 r.
5.
Sprawozdanie o marnowanej żywności Sprzedawca żywności, w terminie do 31 marca za rok poprzedni, składa pisemne, roczne sprawozdanie o marnowanej żywności:
  • jest ono składane wojewódzkiemu funduszowi ochrony środowiska i gospodarki wodnej (zgodnie z miejscem prowadzenia działalności),
  • zawiera dane całkowitej masie marnowanej żywności w danym roku oraz wysokości należnej opłaty za marnowanie żywności.

Przepisy wprowadzające powyższy obowiązek wchodzą w życie 01.03.2020 r., w związku z tym pierwsze sprawozdanie będzie należało złożyć do 31.03.2021 r. za rok 2020.
▲ wróć na początek

Głównym celem wprowadzonych regulacji jest ograniczenie zjawiska marnowania żywności

Sprzedawcą żywności bardziej ma się opłacać przekazywanie żywności organizacjom pozarządowym niż ich wyrzucanie czy utylizacja. Dodatkowo podmioty prowadzące sprzedaż żywności, mając obowiązek prowadzenia działalności edukacyjnej w zakresie racjonalnego gospodarowania żywnością oraz przeciwdziałania jej marnowania, z pewnością będą w tym zakresie bardziej skuteczne niż organizacje pozarządowe.

Sprzedawcy żywności, nie realizujący nowych obowiązków, muszą liczyć się z konsekwencjami finansowymi. Ich zestawienie zawiera tabela.

Niedopełniony obowiązek
Kara
Niezłożenie sprawozdania o marnowaniu żywności Kara grzywny określona na podstawie ustawy Kodeks postępowania w sprawach wykroczeń.
Brak podpisania umowy z organizacją pozarządową Kara pieniężna do 5 000 zł
Brak wniesienia opłaty za marnowanie żywności na rachunek organizacji pozarządowej lub wojewódzkiego FOŚiGW, wniesienie jej po terminie lub w niepełnej wysokości Kara pieniężna od 500 zł do 10 000 zł
 

Przepisy ustawy przewidują sytuacje, w których kary nie są nakładane czy też uzależniają ich wysokość np. od ilości marnowanej żywności, wysokość opłaty wniesionej w niepełnym wymiarze czy liczbę dni opóźnienia.

Na ten moment, w związku z tym, że przepisy stanowią nowość nie jest do końca wiadome jak, w praktyce będzie wyglądać ich realizacja.

▲ wróć na początek
UWAGA

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress oraz Disqus. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane wyłącznie w celu opublikowania komentarza na blogu. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. Dane w systemie Disqus zapisują się na podstawie Twojej umowy zawartej z firmą Disqus. O szczegółach przetwarzania danych przez Disqus dowiesz się ze strony.
Klauzula/ zastrzeżenie prawne na ifirma.pl

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Administratorem Twoich danych osobowych jest IFIRMA S.A. z siedzibą we Wrocławiu. Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane w celu opublikowania komentarza na blogu, jak również w celu obrony lub dochodzenia roszczeń. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. O szczegółach przetwarzania danych przez IFIRMA S.A dowiesz się ze strony polityki prywatności serwisu ifirma.pl.

Darmowy program do faktur online Darmowy program do faktur online Darmowy program do faktur online

O księgowości wiemy wszystko,
żebyś Ty nie musiał

Daj się zaskoczyć profesjonalnej wiedzy naszych księgowych i oddaj swoje rozliczenia w dobre ręce. A może wolisz samodzielną księgowość? Nasz program do księgowania online jest wyjątkowo prosty i intuicyjny w obsłudze, podobnie jak narzędzie do wystawiania faktur. Wybierz to, co najlepiej odpowiada Twoim potrzebom - ręczymy za każdą z usług ifirma.pl.

Romek

z ifirma.pl

Masz pytania?
Skontaktuj się z nami

Załóż darmowe konto i testuj ifirmę bez zobowiązań

Nowoczesna

Rzetelna

Księgowość