Renta z tytułu niezdolności do pracy – dla kogo? Najważniejsze informacje

renta z tytułu niezdolności do pracy

Zachorowałeś, uległeś wypadkowi lub Twój stan zdrowia pogorszył się na tyle, że nie możesz pracować? Wejdź i sprawdź, czy możesz się starać o rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Renta z tytułu niezdolności do pracy to świadczenie dla osób, które są częściowo lub całkowicie niezdolne do wykonywania pracy oraz odpowiedni czas opłacały składki ZUS. Przeczytaj artykuł, a dowiesz się, komu dokładnie przysługuje renta i co zrobić, aby ją otrzymywać.

Renta z tytułu niezdolności do pracy – podstawa prawna

Warunki nabywania prawa, zasady wypłacania i ustalania wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy reguluje ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2022.504 t.j.).

Osoba niezdolna do pracy – definicja

Osobą niezdolną do pracy jest, w myśl art. 12 ustawy, osoba, która utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Niezdolność do pracy dzieli się na całkowitą (gdy osoba jest niezdolna do wykonywania jakiejkolwiek pracy) i częściową (gdy osoba utraciła zdolność do wykonywania pracy zgodnej z kwalifikacjami).

O niezdolności do pracy orzeka lekarz orzecznik ZUS oraz ustala jej okres. Zgodnie z art.13 ust. 2 i 3 niezdolność orzeka się na okres do 5 lat, chyba że wg wiedzy medycznej nie ma możliwości odzyskania sprawności przed tym czasem – wtedy orzeka się ją na adekwatnie dłuższy okres lub na stałe.

Niezdolność do samodzielnej egzystencji

W przypadku, kiedy lekarz lub komisja ZUS stwierdzi, że naruszenie sprawności organizmu powoduje konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, orzeka niezdolność do samodzielnej egzystencji (art. 13 ust. 5 ustawy).

To orzeczenie daje prawo do ubiegania się o dodatkowe świadczenie uzupełniające w wysokości 500 zł (potocznie zwane 500+ dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji).

Renta z tytułu niezdolności do pracy – kto może dostać?

Prawo do renty przysługuje osobie (art. 57 ust. 1 ustawy):

  • która posiada orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o niezdolności do pracy (całkowitej bądź częściowej),
  • która nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania,
  • która ma wymagany (odpowiedni do swojego wieku) okres składkowy i nieskładkowy,
  • której niezdolność do pracy powstała w okresach wymaganych ustawą, tj. w okresie składkowym lub nieskładkowym albo w ciągu 18 miesięcy od zakończenia takiego okresu.

Uwaga – osoba, której niezdolność do pracy powstała w wyniku wypadku w drodze lub z pracy jest zwolniona z wymogu posiadania okresu składkowego i nieskładkowego (art. 57a ustawy).

Okres składkowy

Do okresów składkowych zalicza się okresy, w czasie których opłacane były składki na ubezpieczenia społeczne: m.in. w czasie zatrudnienia, prowadzenia działalności gospodarczej, pobierania zasiłku macierzyńskiego, przebywania na urlopie wychowawczym lub macierzyńskim, pełnienia służby w Wojsku Polskim.

Okres nieskładkowy

Okres nieskładkowy to czas, w którym nie odprowadzano składek na ubezpieczenia społeczne. To m.in. okres pobierania wynagrodzenia chorobowego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego, nauki w szkole wyższej (pod warunkiem jej ukończenia).

Wymagany okres składkowy i nieskładkowy

Minimalny okres składkowy i nieskładkowy, aby starać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy wynosi:

  • 1 rok – jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat,
  • 2 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat,
  • 3 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat,
  • 4 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat,
  • 5 lat – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.

Powyższe reguluje art. 58 ust. 1 ustawy emerytalnej.

Okres 5 lat, wymagany od osoby, której niezdolność powstała po ukończeniu 30 roku życia, musi przypadać w ciągu ostatnich 10 lat przed złożeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.

Przykład 1: Pani Anna, która w 2022 r. skończyła 42 lata, złożyła w czerwcu 2022 r. wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Pomiędzy październikiem 2021 r. a marcem 2022 r. Anna pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Przed pobieraniem zasiłku pracowała nieprzerwanie 17 lat, a później już nie wróciła do pracy. Lekarz orzecznik ZUS orzekł, że Anna jest całkowicie niezdolna do pracy, a niezdolność powstała w maju 2022 r. Tym samym Anna ma prawo do renty, ponieważ posiada orzeczenie o niezdolności, spełnia wymóg okresu składkowego i nieskładkowego, a niezdolność powstała mniej niż 18 miesięcy po zakończeniu okresu składkowego.

Renta z tytułu niezdolności do pracy – jak wnioskować?

Wniosek o rentę można złożyć przez internet (przez ZUS PUE), osobiście lub wysłać pocztą do oddziału ZUS właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskującego. Wymagane dokumenty:

  • wniosek o przyznanie renty (wzór wniosku można pobrać tutaj),
  • wypełniony przez lekarza prowadzącego leczenie formularz OL-9,
  • wywiad zawodowy (formularz OL-10), wypełniony przez pracodawcę wnioskującego, jeśli ten jest zatrudniony,
  • informację o okresach składkowych i nieskładkowych na druku ERP-6 albo formularz unijny E 207 PL,
  • dokumenty potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe (np. świadectwa pracy),
  • dodatkową dokumentację medyczną, która może potwierdzić stan zdrowia wnioskującego,

Jeżeli ubezpieczony wnioskuje o rentę z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy do powyższej dokumentacji powinien dołączyć kartę wypadku.

Brak przyznania prawa do renty

W przypadku otrzymania decyzji odmownej, ubezpieczonemu przysługuje prawo do wniesienia odwołania w terminie 30 dni od odebrania decyzji. Odwołanie od decyzji ZUS należy kierować do Sądu Okręgowego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskującego.

Klauzula/ zastrzeżenie prawne na ifirma.pl

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Administratorem Twoich danych osobowych jest IFIRMA S.A. z siedzibą we Wrocławiu. Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane w celu opublikowania komentarza na blogu, jak również w celu obrony lub dochodzenia roszczeń. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. O szczegółach przetwarzania danych przez IFIRMA S.A dowiesz się ze strony polityki prywatności serwisu ifirma.pl.

księgowość biuro rachunkowe online księgowość biuro rachunkowe online
księgowość biuro rachunkowe online księgowość biuro rachunkowe online Biuro Rachunkowe Biuro Rachunkowe Biuro Rachunkowe

O księgowości wiemy wszystko,
żebyś Ty nie musiał

Daj się zaskoczyć profesjonalnej wiedzy naszych księgowych i oddaj swoje rozliczenia w dobre ręce. A może wolisz samodzielną księgowość? Nasz program do księgowania online jest wyjątkowo prosty i intuicyjny w obsłudze, podobnie jak narzędzie do wystawiania faktur. Wybierz to, co najlepiej odpowiada Twoim potrzebom - ręczymy za każdą z usług ifirma.pl.

Romek

z ifirma.pl

Masz pytania?
Skontaktuj się z nami

Załóż darmowe konto i testuj ifirmę bez zobowiązań

Nowoczesna

Rzetelna

Księgowość