Chat with us, powered by LiveChat

Urlop macierzyński pracownika

zasiłek macierzyński w PIT

Urlop macierzyński przysługuje pracownicy w związku z możliwością sprawowania opieki nad dzieckiem tuż po jego narodzinach. Ale z urlopu macierzyńskiego może korzystać zarówno matka jak i ojciec dziecka. Sprawdź ile urlopu ci przysługuje, a także na jaką wysokość zasiłku możesz liczyć!

Uprawnienia pracowników związanych z rodzicielstwem i szczególnymi przywilejami z tym związanymi reguluje dział ósmy Kodeksu pracy. Urlop macierzyński przysługuje pracownicy w związku z możliwością sprawowania opieki nad dzieckiem tuż po jego narodzinach.

Kto jest uprawniony do urlopu macierzyńskiego?

Z urlopu macierzyńskiego może korzystać zarówno matka jak i ojciec dziecka.

Zgodnie z Kodeksem pracy (k.p.) urlop ten przysługuje osobom pozostającym w stosunku pracy:
  • umowa o pracę
  • mianowanie
  • powołanie
  • wybór
  • spółdzielcza umowa o pracę

Prawa do tego urlopu nie można się zrzec, można go jedynie rozdzielić między oboje rodziców.

Obecnie urlop taki możemy podzielić na:
podstawowy urlop macierzyński
urlop rodzicielski.

Podczas urlopu macierzyńskiego, korzystającemu z niego rodzicowi przysługuje zasiłek macierzyński.

Kiedy pracownicy przysługuje urlop macierzyński a kiedy zasiłek macierzyński?

Czyli, przysługuje przede wszystkim kobiecie zatrudnionej na etacie, która:

  • urodziła dziecko,
  • adoptowała lub przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej (z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej) dziecko w wieku do 7 roku życia,
  • a w szczególnych sytuacjach do 10 roku życia.

Kobieta, która jest zatrudniona na umowę o pracę na czas określony może wykorzystać pełen wymiar urlopu, o ile przypada on całkowicie w czasie trwania tej umowy.

Natomiast zasiłek macierzyński jest świadczeniem z tytułu ubezpieczenia społecznego i przysługuje w czasie korzystania z urlopu macierzyńskiego. Istotne tu jest to, że prawo do tego zasiłku ma nie tylko pracownica, ale każda ubezpieczona kobieta, która urodziła dziecko w okresie podlegania ubezpieczeniu chorobowemu.

Czyli zasiłek macierzyński jest to świadczenie które przysługuje również tym osobom, które nie są w stosunku pracy ale pod warunkiem, że są objęte ubezpieczeniem społecznym.

Zasiłek taki przysługuje także w sytuacji jeżeli umowa o pracę:

  • miałaby ulec rozwiązaniu już w trakcie korzystania z urlopu macierzyńskiego, to matce dziecka i tak przysługuje zasiłek macierzyński w pełnym wymiarze,
  • uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, z mocy prawa jest ona przedłużana do dnia porodu i kobiecie takiej również przysługuje zasiłek macierzyński do końca urlopu, ale bez prawa do samego urlopu.
▲ wróć na początek

Zmiany w prawie

Należy pamiętać, że w styczniu 2016 uległy zmianie przepisy Kodeksu pracy dotyczące urlopów rodzicielskich, wychowawczych i ojcowskich. Zostały ujednolicone kwestie takie jak:

  • urlopy na dziecko,
  • możliwość wykorzystania urlopu macierzyńskiego w późniejszym terminie,
  • czy możliwość dzielenia się urlopami pomiędzy rodzicami.

Ponadto wprowadzono przepisy, że w pewnych sytuacjach z uprawnień z Kodeksu pracy może korzystać także inny członek najbliższej rodziny, jeśli będzie sprawował osobistą opiekę nad dzieckiem. Niestety przepisy nie doprecyzowują kto należy do tak określonego kręgu uprawnionych.

Urlop macierzyński regulują artykuły od 180 do 182 Kodeksu pracy.

Jak długo trwa urlop macierzyński?

Zgodnie z art. 180 par. 1 Kodeksu pracy, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze:
20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie
31 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie
33 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie
35 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie
37 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie
Ponadto przed przewidywaną datą porodu pracownica może wykorzystać nie więcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego. Przy dwójce i więcej dzieci 8 tygodni. Po porodzie przysługuje urlop macierzyński niewykorzystany przed porodem, aż do wyczerpania wymiaru jaki przysługuje w zależności ile zostało wzięte urlopu przed przewidywaną datą porodu – tabela wyżej.
Przykład 1.

Pracownica miała termin porodu na 29 lipca 2018 r. i tego dnia urodziła jedno dziecko. Natomiast wniosek o urlop macierzyński złożyła już od dnia 2 lipca 2018 r. Czyli poszła na macierzyński 4 tygodnie przed przewidywaną datą porodu. W tej sytuacji należy jej się jeszcze 16 tygodni macierzyńskiego po porodzie (20 tygodni – 4 tygodnie przed porodem = 16 tygodni po porodzie).

Przypadek 1. Według § 4 art. 180 k.p. pracownica, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu i powrócić do pracy, jeżeli: Przypadek 2. § 6 tego artykułu mówi , że pracownica legitymująca się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu, jeżeli: Przypadek 3. Natomiast według § 10 tegoż artykułu pracownica, która przebywa w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, może przerwać urlop macierzyński na okres pobytu w tym szpitalu albo zakładzie leczniczym, jeżeli:
1) pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta pracownik-ojciec wychowujący dziecko albo pracownik-inny członek najbliższej rodziny;
2) przez okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu macierzyńskiego, osobistą opiekę nad dzieckiem będzie sprawował ubezpieczony–ojciec dziecka albo ubezpieczony-inny członek najbliższej rodziny, który w celu sprawowania tej opieki przerwał działalność zarobkową.

Dodatkowo istotną rzeczą jest to, że według § 11 art. 180 k.p. pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny przysługuje, w przypadku przerwania przez ubezpieczoną – matkę dziecka pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie, prawo do części urlopu macierzyńskiego odpowiadającej okresowi, w którym ubezpieczona-matka dziecka przebywa w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem.

▲ wróć na początek

Urlop macierzyński – inne przypadki

W przypadku zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego albo ubezpieczonej – matki dziecka w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu, pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny, przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu zgonu pracownicy albo ubezpieczonej-matki dziecka- reguluje to § 12 art. 180 k.p.

W sytuacji kiedy zdarzy się, że matka (pracownica) porzuci dziecko (§ 13 art. 180 k.p.):

  • w trakcie urlopu macierzyńskiego
  • w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego

za okres odpowiadający okresowi tego urlopu, pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny, przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu porzucenia dziecka, nie wcześniej jednak niż po wykorzystaniu przez:

  1. pracownicę, po porodzie, co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego;
  2. ubezpieczoną – matkę dziecka, zasiłku macierzyńskiego za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie.

Ponadto w przypadku porzucenia dziecka przez pracownicę lub umieszczenia dziecka, na podstawie orzeczenia sądu, w pieczy zastępczej, w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym albo w zakładzie rehabilitacji leczniczej, pracownicy nie przysługuje część urlopu macierzyńskiego przypadająca po dniu porzucenia dziecka albo umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej, w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym albo w zakładzie rehabilitacji leczniczej. Jednakże urlop macierzyński po porodzie nie może wynosić mniej niż 8 tygodni (art. 182 k.p.).

 
Inną ważną kwestią jest to, że według art. 1801
§ 1. W razie urodzenia martwego dziecka lub zgonu dziecka przed upływem 8 tygodni życia, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni po porodzie, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodziła więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie, przysługuje w takim przypadku urlop macierzyński w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostałych przy życiu.
Przykład 2.

Pracownica urodziła bliźnięta 7 maja 2018 r. i ma z tego tytułu prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego przez 31 tygodni (217 dni). Czyli od 7 maja 2018 r. do 9 grudnia 2018 r.

17 czerwca 2018 r. jedno z dzieci zmarło. W tej sytuacji okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego za czas urlopu macierzyńskiego ulega skróceniu do okresu przewidzianego w razie urodzenia jednego dziecka tj. do 20 tygodni (140 dni). Zasiłek będzie przysługiwał od 7 maja 2018 r. do 23 września 2018 r.

§ 2. W razie zgonu dziecka po upływie 8 tygodni życia, pracownica zachowuje prawo do urlopu macierzyńskiego przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka.
Przykład 3.

Pracownica urodziła jedno dziecko 4 czerwca 2018 r. i ma z tego tytułu prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego przez 20 tygodni (140 dni) tj. od 4 czerwca 2018 r. do 21 października 2018 r.

30 lipca 2018 r. dziecko zmarło. W związku z tym, pracownicy tej przysługuje zasiłek macierzyński za okres 7 dni po zgonie dziecka, a więc do 6 sierpnia 2018 r. (te 7 dni liczymy od dnia następnego po zgonie dziecka, za dzień zgonu jest jeszcze zasiłek macierzyński).

Zgodnie z art. 181 Kodeksu pracy w razie urodzenia dziecka wymagającego opieki szpitalnej pracownica, która wykorzystała po porodzie 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, pozostałą część tego urlopu może wykorzystać w terminie późniejszym, po wyjściu dziecka ze szpitala.

▲ wróć na początek

Zasiłek macierzyński z umowy o pracę na część etatu

Jeżeli chodzi o wymiar czasu pracy to nie ma on wpływu na wymiar urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. A to oznacza, że matka która jest zatrudniona na umowę o pracę na cześć etatu czyli np. pół etatu czy jedną czwartą etatu może również skorzystać z pełnych 12 miesięcy na opiekę nad dzieckiem.

W takiej sytuacji zasiłek macierzyński jest wypłacany na takich samych zasadach jak przy pełnym etacie.

W przypadku kiedy miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego, pomniejszona o zaliczkę na podatek dochodowy będzie niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego, określonego w ustawie o świadczeniach rodzinnych a więc od 1000 zł, to kwotę zasiłku macierzyńskiego pomniejszonego o tę zaliczkę podwyższa się do wysokości tej kwoty (1000 zł).

Wymagane dokumenty:

WYMAGANE DOKUMENTY
1) Dokumentami wymaganymi do wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego są: 2) Oprócz wymienionych dokumentów w pkt. 1, dokumentami do wypłaty zasiłku macierzyńskiego w przypadku kiedy ustanie zatrudnienie niezbędne są jeszcze następujące dokumenty: 3) W przypadku kiedy matka dziecka wykorzysta co najmniej 14 tygodni zasiłku macierzyńskiego po porodzie, to do tego aby mogła przerwać zasiłek macierzyński musi złożyć: 4) Ojciec dziecka występując o zasiłek macierzyński w takim przypadku, powinien przedłożyć:
-zaświadczenie lekarskie o przewidywanej dacie porodu – w przypadku występowania o zasiłek macierzyński za okres przed porodem, -zaświadczenie lekarskie stwierdzające stan ciąży w czasie trwania zatrudnienia, -oświadczenie ubezpieczonej, od kiedy ojciec dziecka będzie korzystał z uprawnień do zasiłku macierzyńskiego, -odpis skrócony aktu urodzenia dziecka; do ustalenia prawa do zasiłku i jego wypłaty może być przyjęta kopia tego dokumentu potwierdzona za zgodność z oryginałem przez płatnika składek albo ZUS,
-odpis skrócony aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona przez płatnika składek albo ZUS za zgodność z oryginałem – w przypadku występowania o zasiłek macierzyński za okres od dnia porodu. -świadectwo pracy lub inny dokument potwierdzający rozwiązanie stosunku pracy z powodu likwidacji lub ogłoszenia upadłości pracodawcy – w przypadku likwidacji lub ogłoszenia upadłości pracodawcy, -zaświadczenie pracodawcy o dacie zaprzestania przez pracownicę korzystania z urlopu macierzyńskiego – w przypadku pracownicy, której zasiłek macierzyński jest wypłacany przez ZUS, -zaświadczenie płatnika zasiłku o okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego przez ubezpieczoną matkę dziecka, o okresie przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego oraz o stawce procentowej, w jakiej zasiłek macierzyński przysługiwał ubezpieczonej matce dziecka, zawierające imię, nazwisko i numer PESEL ubezpieczonej matki dziecka albo serię i numer dokumentu stwierdzającego tożsamość, jeżeli nie nadano numeru PESEL.
-prawomocne orzeczenie sądu o rozwiązaniu stosunku pracy z naruszeniem przepisów prawa – w razie niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy. -pisemny wniosek ubezpieczonej zawierający datę, od której rezygnuje z pobierania zasiłku macierzyńskiego – w przypadku ubezpieczonej niebędącej pracownicą.

W każdym przypadku, gdy zasiłek macierzyński jest wypłacany przez ZUS wymagane jest jeszcze zaświadczenie płatnika składek wystawione na druku ZUS Z-3 – w przypadku pracowników.

Od czego uzależniona jest wysokość zasiłku?

Wysokość zasiłku macierzyńskiego w przypadku urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego jest uzależniona od:

  • formy zatrudnienia
  • wysokości zarobków
  • terminu złożenia wniosku o urlop rodzicielski

I tak:

  • 80% podstawy będzie w przypadku złożenia wniosku o udzielenie urlopu rodzicielskiego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim w pełnym wymiarze, nie później niż 21 dni po porodzie. Zasiłek macierzyński wynosił będzie 80 % podstawy wymiaru zarówno podczas urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego,
Przykład 4.

Pracownica urodziła dziecko 6 sierpnia 2018 r. i już 10 sierpnia 2018 r. W terminie krótszym niż 21 dni po porodzie złożyła wniosek o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w wymiarze 32 dni. Czyli na prawo do:

  • urlopu macierzyńskiego od 6 sierpnia 2018 r do 23 grudnia 2018 r.
  • urlopu rodzicielskiego od 24 grudnia 2018 r do 4 sierpnia 2019 r.

W tym przypadku będzie miała naliczany zasiłek macierzyński 80% podstawy wymiaru zarówno podczas urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.

  • 60% podstawy wymiaru jak zostanie przekroczony termin 21 dni złożenia wniosku o urlop rodzicielski, czyli 100% podczas urlopu macierzyńskiego i 60% rodzicielski,
Przykład 5.

Pracownica urodziła dziecko 1 września 2018 r. i złożyła po terminie 21 dni od dnia porodu wniosek o urlop rodzicielski. Dokładnie dnia 25 września 2018 r. W takiej sytuacji ma prawo do:

  • urlopu macierzyńskiego od 1 września 2018 r. do 18 stycznia 2019 r.,
  • urlopu rodzicielskiego od 19 stycznia 2019 r. do 30 sierpnia 2019 r.

W tym przypadku będzie miała naliczany zasiłek macierzyński 100% podstawy wymiaru podczas urlopu macierzyńskiego i 60% podczas urlopu rodzicielskiego.

  • 100% podstawy wymiaru – w przypadku jak nie zostanie złożony wniosek o wykorzystanie urlopu rodzicielskiego. Czyli 100% obowiązuje zasiłek macierzyński za cały okres trwania urlopu macierzyńskiego.
Przykład 6.

Pracownica urodziła dziecko 3 sierpnia 2018 r. i w ogóle nie złożyła wniosku o wykorzystanie urlopu rodzicielskiego. W takiej sytuacji przysługuje jej tylko zasiłek macierzyński w wysokości 100% za cały okres trwania urlopu macierzyńskiego, czyli za 20 tygodni.

▲ wróć na początek
UWAGA

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress oraz Disqus. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane wyłącznie w celu opublikowania komentarza na blogu. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. Dane w systemie Disqus zapisują się na podstawie Twojej umowy zawartej z firmą Disqus. O szczegółach przetwarzania danych przez Disqus dowiesz się ze strony.
Klauzula/ zastrzeżenie prawne na ifirma.pl

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Administratorem Twoich danych osobowych jest IFIRMA S.A. z siedzibą we Wrocławiu. Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane w celu opublikowania komentarza na blogu, jak również w celu obrony lub dochodzenia roszczeń. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. O szczegółach przetwarzania danych przez IFIRMA S.A dowiesz się ze strony polityki prywatności serwisu ifirma.pl.

Odwiedź nasz
kanał na

I sprawdź:

  • podstawy prowadzenia firmy,
  • rady i opinie ekspertów,
  • bieżące terminy podatkowe.

SUBSKRYBUJ

O księgowości wiemy wszystko,
żebyś Ty nie musiał

Daj się zaskoczyć profesjonalnej wiedzy naszych księgowych i oddaj swoje rozliczenia w dobre ręce. A może wolisz samodzielną księgowość? Nasz program do księgowania online jest wyjątkowo prosty i intuicyjny w obsłudze, podobnie jak narzędzie do wystawiania faktur. Wybierz to, co najlepiej odpowiada Twoim potrzebom - ręczymy za każdą z usług ifirma.pl.

Romek

z ifirma.pl

Masz pytania?
Skontaktuj się z nami

Załóż darmowe konto i testuj ifirmę bez zobowiązań

Nowoczesna

Rzetelna

Księgowość