Czynny żal sposobem na uniknięcie kary

Sprawcy przestępstw lub wykroczeń skarbowych mają szansę na uniknięcie kary jeśli po popełnieniu czynu zabronionego okażą “czynny żal”. Zawiadomienie jest nieskuteczne, jeśli o wykroczeniu dowiedziały się już organy podatkowe.

Czynny żal – podstawa prawna

Czynny żal regulowany jest w art. 16 ustawy, zgodnie z którym:
„Nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu.”

Forma wyrażenia czynnego żalu

Zawiadomienie zazwyczaj jest składane na piśmie, chociaż istnieje możliwość przekazania go ustnie do protokołu. Czynny żal powinien informować o istotnych okoliczności czynu zabronionego, w szczególności wskazać osoby współdziałające. Zawiadomienie powinno zawierać opis czynu, który został popełniony oraz informację o innych osobach zaangażowanych w udział (o ile takie występowały). Niepowiadomienie choćby o jednym współdziałającym, o którym sprawca wie, wyklucza możliwość zastosowania „czynnego żalu”. Nie istotne jest jakimi motywami kieruje się sprawca zawiadamiający o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia. Podstawą skorzystania z czynnego żalu jest uregulowanie należności podatkowych (art 16 § 2 k.k.s.). Zapłata uszczuplonej należności nie musi następować równolegle ze składanym zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa czy wykroczenia skarbowego. Może nastąpić później – w terminie wyznaczonym przez organ podatkowy. Czynny żal odnosi taki sam skutek, jeżeli zapłata podatku nastąpi przed złożeniem zawiadomienia. Jak i dopiero w terminie wyznaczonym przez Urząd.

Wykroczenia skarbowe

Wykroczenia skarbowe popełniane przez małe firmy (osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą) najczęściej są spowodowane niewiedzą, lub zwykłym zapomnieniem o spoczywających na przedsiębiorcy obowiązkach. Najbardziej „popularne” wykroczenia to:
  • Niezłożenie deklaracji podatkowej w terminie,
  • Niezainstalowanie w określonym przez przepisy terminie kasy fiskalnej,
  • Niedokonanie przez nievatowca rejestracji jako podatnik VAT gdy wartość sprzedaży przekracza ustalony przepisami limit,
Czynny żal pozwala uniknąć kar określonych w przepisach karno skarbowych. Jednak w przypadku wykroczenia polegającego na niezainstalowaniu w terminie kasy fiskalnej na podatnika spada kara (zwana „sankcją”) określona w ustawie o podatku VAT. Tego rodzaju sankcji nie unikniemy nawet wyrażając czynny żal. W załączniku przedstawiamy przykładowe zawiadomienia o popełnieniu czynu zabronionego polegającego na niezainstalowaniu w ustawowym terminie kasy fiskalnej.

Czynny żal a korekta deklaracji

Obecnie nie ma potrzeby składania czynnego żalu w przypadku składania korekty deklaracji. Prawidłowo dokonana korekta wystarcza dla uniknięcia ewentualnej odpowiedzialności karnej skarbowej.
Wynika to z art. 16a k.k.s.: “Nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, kto złożył prawnie skuteczną korektę deklaracji podatkowej wraz z uzasadnieniem przyczyny korekty i w całości uiścił, niezwłocznie lub w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ, należność publicznoprawną uszczuploną lub narażoną na uszczuplenie”.

Zawiadomienie jest bezskuteczne jeżeli zostało złożone:

  • w czasie, kiedy organ ścigania miał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego,
  • po rozpoczęciu przez organ ścigania czynności służbowej, w szczególności przeszukania, czynności sprawdzającej lub kontroli zmierzającej do ujawnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, chyba że czynność ta nie dostarczyła podstaw do wszczęcia postępowania o ten czyn zabroniony.
  • po kontakcie z organami podatkowymi. Nie można zapytać się organu podatkowego o grożące mu sankcje za wdane wykroczenie/przestępstwo i dopiero następnie złożyć czynny żal.

Z czynnego żalu nie może skorzystać sprawca, który:

  • kierował wykonaniem ujawnionego czynu zabronionego,
  • wykorzystując uzależnienie innej osoby od siebie, polecił jej wykonanie ujawnionego czynu zabronionego,
  • zorganizował grupę albo związek mający na celu popełnienie przestępstwa skarbowego albo taką grupą lub związkiem kierował, chyba że czynny żal został dokonany ze wszystkimi członkami grupy lub związku,
  • nakłaniał inną osobę do popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego w celu skierowania przeciwko niej postępowania o ten czyn zabroniony.
Monika Kobylak

Program do faktur

0.00 zł

ZA DARMO DO 10 FAKTUR/MC

Powyżej: 100 zł/rok (Faktura+)

  • Wszystkie rodzaje faktur
  • Szablony dokumentów
  • CRM
  • Magazyn
  • Wsparcie techniczne
  • Zawsze aktualny
  • JPK Faktura (w pakiecie Faktura+)

WYSTAW PIERWSZĄ FAKTURĘ
pełna lista funkcji

Księgowość internetowa

37.50 zł

KSIĘGUJ SAMODZIELNIE, AUTOMATYCZNIE

45 zł/mc lub 37.50 zł/mc przy płatności za 6 miesięcy

  • 30 dni za darmo i bez zobowiązań!

  • Księgowanie – KPiR i Ryczałt
  • Fakturowanie
  • CRM
  • Magazyn
  • Wsparcie księgowe
  • JPK

WYPRÓBUJ ZA DARMO
pełna lista funkcji

Biuro rachunkowe

99.00 zł

PRZYDZIELIMY CI KSIĘGOWĄ

Wybierz pakiet MINI lub MIDI

  • Pełna obsługa księgowa – KPIR i Ryczałt
  • Dedykowana księgowa
  • CRM
  • Magazyn
  • Wsparcie księgowe
  • JPK

ZLEĆ KSIĘGOWOŚĆ
pełny cennik i zakres usługi

Podane kwoty są kwotami netto za jeden miesiąc. Od 19 lat cena księgowości internetowej nie uległa zmianie. Wszystkie nasze usługi spełniają wymagania RODO.

Przetestuj nasz program do faktur
bez zobowiązań