Chat with us, powered by LiveChat

Bierzesz udział w proteście kobiet? Sprawdź, jakie masz prawa i obowiązki jako pracownik

strajk kobiet a praca

Chcesz wziąć udział w protestach, ale jednocześnie zastanawiasz się, jak wpłynie to na Twoją pracę? Odpowiadamy na pytania o nieobecności w pracy w dniu protestu, nieobecności spowodowane zatrzymaniem przez policję, wypadki w wyniku zamieszek po drodze z pracy oraz prezentowanie poglądów politycznych w pracy.

Ogólnopolskie manifestacje w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie aborcji przyciągają tysiące uczestników. Protesty odbywają się w większości polskich miast i zaczynają zwykle od godzin popołudniowych. Osoby, które chcą wesprzeć je swoim udziałem lub zademonstrować poglądy na ten temat w inny sposób, zastanawiają się, jak pogodzić to z obowiązkami pracowniczymi.

W poniższym tekście odpowiadamy na najczęstsze pytania dotyczące nieobecności w pracy w dniu protestu, nieobecności spowodowanej zatrzymaniem przez policję, uszczerbkiem na zdrowiu w wyniku zamieszek po drodze z pracy oraz prezentowaniem poglądów politycznych w pracy.

Wolne na udział w proteście

Wcześniejsze wyjście z pracy na manifestację

Każde wcześniejsze wyjście z pracy wymaga zgody pracodawcy. To od pracodawcy zależy, czy – jeśli udzieli na nie zgody – trzeba będzie odpracować czas zwolnienia, czy zostanie on uznany np. za urlop.

Jeśli pracownik zdecyduje się na wyjście z pracy bez informowania o tym przełożonego, dojdzie do tzw. samowolnego oddalenia się z miejsca pracy, które stanowi naruszenie obowiązków pracowniczych. Grozi za nie kara upomnienia lub nagany, a nawet kara finansowa (maksymalnie w wysokości jednodniowego wynagrodzenia pracownika).

Wolne na protest – urlop płatny, na żądanie czy bezpłatny?

Pracownicy z mniejszych miejscowości, którzy chcą wziąć udział w demonstracjach, często potrzebują więcej czasu, by dotrzeć na jego miejsce i mogą być zmuszeni do skorzystania z dnia wolnego.

W najlepszej sytuacji są ci, którzy mają jeszcze do dyspozycji płatny urlop wypoczynkowy. Taki urlop należy zgłosić kadrom i/lub przełożonemu w sposób przyjęty w danym zakładzie pracy.

W zakładach, w których o urlop wypoczynkowy trzeba wnioskować z odpowiednim wyprzedzeniem, pracownicy mogą spróbować zgłosić urlop na żądanie (pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę przysługuje on w wymiarze 4 dni w roku kalendarzowym, jest on płatny, a dni te są ujmowane z puli urlopu wypoczynkowego). Należy tylko pamiętać, by zgłosić go niezwłocznie, najpóźniej rano, przed rozpoczęciem dnia pracy. Forma zgłoszenia urlopu na żądanie jest dowolna – ważne by informacja skutecznie dotarła do pracodawcy.

Ostatnią z opcji jest urlop bezpłatny – jednak decyzja o jego udzieleniu zależy całkowicie od dobrej woli pracodawcy.

Czy pracodawca może odmówić udzielenia urlopu?

W wyjątkowych sytuacjach pracodawca może powołać się na art.100 § 2 pkt 4 Kodeksu pracy, mówiący o tym, że pracownik powinien dbać o dobro zakładu pracy.

W praktyce oznacza to np., że jeśli w firmie trwa tzw. gorący okres, mają odbyć się ważne spotkania albo nieobecność pracownika w danym terminie zagraża w jakiś sposób interesowi firmy, pracodawca może odmówić udzielenia urlopu – nawet urlopu na żądanie.

Czy pracodawca może zakwestionować sposób wykorzystania urlopu przez pracownika?

Po tym, jak pracodawca udzieli zgody na urlop, nie może sprawdzać, w jaki sposób pracownik wykorzystuje ten dzień i nie może zgłaszać w związku z tym żadnych zastrzeżeń. Nawet jeśli jest przeciwny udziałowi w protestach, nie ma prawa wyciągać wobec pracowników negatywnych konsekwencji z tego powodu.

Opuszczenie home office w celu udziału w proteście

Wiele osób pracuje obecnie w trybie home office, a kontrola wykonywanej przez nich pracy ogranicza się często tylko do raportów wysyłanych pod koniec dnia lub kontaktu mailowego z pracodawcą.

Jeśli pracownik zdecyduje się zakończyć pracę wcześniej, niż wynika to z jego umowy i nie poinformuje o tym fakcie pracodawcy, dojdzie do wspomnianego wcześniej samowolnego opuszczenia miejsca pracy, które może być powodem rozwiązania umowy w trybie dyscyplinarnym, bez wypowiedzenia, jeśli pracodawca dowie się o takim zdarzeniu.

Nieobecność w pracy w wyniku udziału w proteście

Zatrzymanie na 48 godzin – jak powiadomić pracodawcę?

Policja, która pojawia się na protestach, w pewnych sytuacjach może zastosować wobec uczestników środki przymusu bezpośredniego, czyli m.in. zatrzymanie prewencyjne na okres 48 godzin.

Jednym z praw zatrzymanego jest powiadomienie osoby najbliższej lub innej wskazanej osoby, jak również zawiadomienie pracodawcy lub osoby zarządzającej przedsiębiorstwem zatrzymanego albo przedsiębiorstwem, za które jest odpowiedzialny. Prawo to jest zawarte w art. 245 § 2, art. 261 § 1, § 2 i § 3 Kodeksu postępowania karnego.

Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu zatrzymania przez policję

Gdyby doszło do sytuacji, że zatrzymany nie uzyska możliwości powiadomienia pracodawcy, taką nieobecność w pracy i tak będzie można uznać za usprawiedliwioną. Nieobecność z powodu zatrzymania przez policję, jak i tymczasowego aresztowania, nie może być też powodem rozwiązania stosunku pracy.

Dowodem usprawiedliwiającym nieobecność jest w takiej sytuacji policyjny protokół zatrzymania osoby.

Uszczerbek na zdrowiu w wyniku zamieszek

Demonstracje i protesty czasami przeradzają się w zamieszki, podczas których może dojść do użycia przemocy. Czy jeśli ucierpisz w wyniku takich wydarzeń, a wracasz akurat z pracy, masz prawo do jakichś świadczeń?

Definicja wypadku w drodze do i z pracy zamieszczona jest w art. 57b ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1383, ze zm.). Wynika z niej, że wypadkiem w drodze z lub do pracy jest zdarzenie spowodowane zewnętrzną przyczyną, które nastąpiło na drodze pomiędzy miejscem pracy a:

  • domem,
  • innym miejscem zatrudnienia,
  • miejscem nauki,
  • miejscem spożywania posiłków,
  • miejscem wykonywania funkcji zawodowych lub społecznych.

Jeśli na takiej trasie doszło do wypadku, pracownik będzie musiał zawiadomić pracodawcę. Na podstawie dowodów zgromadzonych przez policję/pogotowie/straż pożarną i oświadczeń samego poszkodowanego oraz świadków wydarzenia, pracodawca sporządza się kartę wypadku. Ma na to 14 dni od momentu uzyskania informacji o zdarzeniu.

Jeśli wypadek poskutkował niezdolnością pracownika do pracy i zwolnieniem lekarskim, pracownik ma prawo do wynagrodzenia chorobowego w wysokości 100% należnego wynagrodzenia przez 33 dni w ciągu roku kalendarzowego lub 14 dni w ciągu roku kalendarzowego w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia.

Poglądy polityczne w pracy

Czy w pracy można otwarcie wyrażać swoje poglądy polityczne, np. deklarować chęć uczestnictwa w proteście?

Prawa do wyrażania poglądów politycznych, wolności wyznania i wypowiedzi należą do podstawowych praw człowieka, zapisanych w Konstytucji RP (art. 54 ust. 1). Wyrażać można je wszędzie, a zatem i w pracy.

Są jednak pewne wyjątki i dotyczą one członków korpusu służby cywilnej i urzędników państwowych zatrudnionych w Kancelarii Prezydenta RP, Sejmu, Senatu, Biurze KRRiT – te osoby nie mogą publicznie manifestować poglądów politycznych. Oczywiście nie oznacza to, że ze względu na swoje poglądy lub przekonania mogą być dyskryminowane w pracy.

Wyznawanie określonych poglądów politycznych nie może stanowić przyczyny rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem, co wynika z zasady zawartej w art. 183a Kodeksu pracy. Zakazuje on dyskryminacji bezpośredniej lub pośredniej.

Jak mówi art. 183d KP, pracownik, wobec którego naruszono zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Symbole polityczne i światopoglądowe w ubiorze pracownika

Wyrażanie poglądów politycznych może odbywać się również przez noszenie pewnych symboli lub znaków na ubraniu. Czy można przyjść do pracy np. w koszulce z czerwoną błyskawicą, albo logiem Ogólnopolskiego Strajku Kobiet?

Wykładni dostarcza tu Trybunał Sprawiedliwości UE, który ocenił, że jeśli regulamin przedsiębiorstwa zakazuje noszenia w miejscu pracy symboli politycznych, religijnych lub światopoglądowych, nie można tego uznać za dyskryminację. Należy więc sprawdzić regulamin zakładu pracy i poszukać tam wskazówek na temat ubioru pracowników. Jeśli takie nie występują, teoretycznie droga do przekazywania poglądów w ten sposób pozostaje otwarta.

Klauzula/ zastrzeżenie prawne na ifirma.pl

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Administratorem Twoich danych osobowych jest IFIRMA S.A. z siedzibą we Wrocławiu. Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane w celu opublikowania komentarza na blogu, jak również w celu obrony lub dochodzenia roszczeń. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. O szczegółach przetwarzania danych przez IFIRMA S.A dowiesz się ze strony polityki prywatności serwisu ifirma.pl.

Odwiedź nasz
kanał na

I sprawdź:

  • podstawy prowadzenia firmy,
  • rady i opinie ekspertów,
  • bieżące terminy podatkowe.

SUBSKRYBUJ

O księgowości wiemy wszystko,
żebyś Ty nie musiał

Daj się zaskoczyć profesjonalnej wiedzy naszych księgowych i oddaj swoje rozliczenia w dobre ręce. A może wolisz samodzielną księgowość? Nasz program do księgowania online jest wyjątkowo prosty i intuicyjny w obsłudze, podobnie jak narzędzie do wystawiania faktur. Wybierz to, co najlepiej odpowiada Twoim potrzebom - ręczymy za każdą z usług ifirma.pl.

Romek

z ifirma.pl

Masz pytania?
Skontaktuj się z nami

Załóż darmowe konto i testuj ifirmę bez zobowiązań

Nowoczesna

Rzetelna

Księgowość