Blog ifirma.pl

Nadgodziny wg Kodeksu Pracy

|
|
5 minut czytania
Zatrudniasz pracownik贸w, kt贸rzy wykonuj膮 prac臋 w godzinach nadliczbowych? Sprawd藕, o czym powiniene艣 wiedzie膰 i pami臋ta膰.
Biuro rachunkowe - ifirma.pl

Niekiedy mo偶e doj艣膰 do sytuacji, w kt贸rej pracownicy musz膮 sp臋dzi膰 w pracy wi臋cej godzin ni偶 wynosi ich dobowy wymiar czasu pracy. Powody, dla kt贸rych tak si臋 mo偶e sta膰 zosta艂y wskazane w przepisach. W takich przypadkach zar贸wno pracodawca, jak i pracownik powinni zna膰 swoje prawa i obowi膮zki. W dzisiejszej publikacji opiszemy temat nadgodzin w oparciu o przepisy Kodeksu pracy.

Co to s膮 nadgodziny?

Zgodnie z przepisami praca wykonywana ponad obowi膮zuj膮ce pracownika normy czasu pracy, a tak偶e praca wykonywana ponad przed艂u偶ony dobowy wymiar czasu pracy, wynikaj膮cy z obowi膮zuj膮cego pracownika systemu i rozk艂adu czasu pracy, stanowi prac臋 w godzinach nadliczbowych. Tak to zosta艂o zdefiniowane w ustawie Kodeks pracy. Czyli co do zasady, je偶eli pracownika obowi膮zuje 8 godzinny dzie艅 pracy i 40 godzinny tydzie艅 pracy, to praca:

  • ponad 8 godzin na dob臋 i
  • ponad 40 godzin w tygodniowym okresie rozliczeniowym

b臋dzie stanowi艂a prac臋 w godzinach nadliczbowych.

Nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych czas odpracowania zwolnienia od pracy, udzielonego pracownikowi, na jego pisemny wniosek, w celu za艂atwienia spraw osobistych.

Limity pracy w godzinach nadliczbowych

Pracodawcy, u kt贸rych mo偶e doj艣膰 do wyst膮pienia godzin nadliczbowych powinni pami臋ta膰 o obowi膮zuj膮cych limitach pracy w godzinach nadliczbowych.

Limity czasu pracy w godzinach nadliczbowych w skali:
Doby
Tygodnia
Roku kalendarzowego
Dobowy rozk艂ad czasu pracy powinien by膰 tak roz艂o偶ony, 偶eby pracownik mia艂 zagwarantowane 11 godzin odpoczynku, co oznacza 偶e czas pracy 艂膮cznie z godzinami nadliczbowymi nie mo偶e przekroczy膰 13 godzin
Tygodniowy rozk艂ad czasu pracy nie powinien przekracza膰 48 godzin 艂膮cznie z godzinami nadliczbowymi
Roczny limit godzin nadliczbowych nie mo偶e przekroczy膰 150 godzin

Dopuszczalne jest przekroczenie liczby godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym, o ile zostanie to uregulowane w uk艂adzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy lub w umowie o prac臋, je偶eli nie ma obowi膮zku tworzenia regulaminu pracy. Jednak nie mo偶e to spowodowa膰 przekroczenia przeci臋tnej 48-godzinnej tygodniowej normy czasu pracy.

Kiedy jest dopuszczalna praca w godzinach nadliczbowych?

W Kodeksie pracy zosta艂y r贸wnie偶 wskazane okoliczno艣ci, w kt贸rych pracodawca mo偶e zleci膰 prac臋 w godzinach nadliczbowych, jest to bardzo kr贸tki katalog:

  1. Konieczno艣膰 prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony 偶ycia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub 艣rodowiska albo usuni臋cia awarii.
  2. Szczeg贸lne potrzeby pracodawcy.

W pierwszym przypadku mo偶e to dotyczy膰 sytuacji zwi膮zanych z r贸偶nego rodzaju nieprzewidzianymi okoliczno艣ciami takimi jak: pow贸d藕, po偶ar, katastrofa budowlana, awaria maszyn, urz膮dze艅 b臋d膮cych na wyposa偶eniu firmy.

W drugim przypadku mo偶e to by膰 sytuacja zwi膮zana z du偶膮 absencj膮 pracownik贸w z powodu zwolnie艅 lekarskich, czy konieczno艣膰 terminowej realizacji zlecenia.

Nie ma innych okoliczno艣ci uprawniaj膮cych pracodawc臋 do zlecania pracy w godzinach nadliczbowych pracownikom.

Komu nie mo偶na zleci膰 pracy w godzinach nadliczbowych

W przepisach wskazany jest r贸wnie偶 katalog pracownik贸w, kt贸rym nie mo偶na zleci膰 pracy w godzinach nadliczbowych:

  • kobietom w ci膮偶y,
  • pracownikom m艂odocianym,
  • pracownikom, kt贸rzy opiekuj膮 si臋 dzieckiem do 4 roku 偶ycia bez ich zgody,
  • pracownikom niepe艂nosprawnym, za wyj膮tkiem sytuacji, w kt贸rej lekarz wyrazi na to zgod臋 na wniosek osoby niepe艂nosprawnej,
  • pracownikom na stanowiskach o wysokich st臋偶eniach czynnik贸w szkodliwych dla zdrowia. Mo偶na zleci膰 tak膮 prac臋 jedynie w sytuacji, gdy
  • prowadzona jest akcja ratownicza w celu ochrony 偶ycia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia i usuwania awarii.

Dodatek za prac臋 w godzinach nadliczbowych

Praca w godzinach nadliczbowych jest dodatkowo p艂atna lub udzielany jest czas wolny. Za przepracowane godziny nadliczbowe pracownikowi nale偶y si臋:

  • normalne wynagrodzenie za prac臋 wynikaj膮ce z umowy o prac臋,
  • dodatek do wynagrodzenia lub udzielenie czasu wolnego – forma rekompensaty zale偶y od decyzji pracodawcy.

Je偶eli ma by膰 wyp艂acony dodatek za prac臋 w godzinach nadliczbowych, to b臋dzie on przys艂ugiwa艂 w wysoko艣ci:

Dodatek za prac臋 w godzinach nadliczbowych
100%
50%
100% dodatkowego wynagrodzenia za prac臋 w godzinach nadliczbowych jest nale偶ne za prac臋:
  • w nocy,
  • w niedziele i 艣wi臋ta, o ile nie s膮 to dni pracy,
  • w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za prac臋 w niedziel臋 lub w 艣wi臋to, zgodnie z obowi膮zuj膮cym go rozk艂adem czasu pracy.

Dodatek w wysoko艣ci 100% przys艂uguje tak偶e za ka偶d膮 godzin臋 pracy nadliczbowej z tytu艂u przekroczenia przeci臋tnej tygodniowej normy czasu pracy w przyj臋tym okresie rozliczeniowym

50% dodatkowego wynagrodzenia przys艂uguje za prac臋 w godzinach nadliczbowych przypadaj膮cych w ka偶dym innym dniu ni偶 okre艣lony przy wyp艂acie 100% dodatku

Wysoko艣膰 dodatku za prac臋 w godzinach nadliczbowych ustala si臋 w oparciu o wynagrodzenie pracownika wynikaj膮ce z jego osobistego zaszeregowania okre艣lonego stawk膮 godzinow膮 lub miesi臋czn膮, a je偶eli taki sk艂adnik wynagrodzenia nie zosta艂 wyodr臋bniony przy okre艣laniu warunk贸w wynagradzania 鈥 to podstawa dodatku wynosi 60% otrzymywanego wynagrodzenia.

Czas wolny za prac臋 w godzinach nadliczbowych
Na pisemny wniosek pracownika
Bez wniosku pracownika
Czas wolny jest udzielony w tym samym wymiarze, co liczba godzin nadliczbowych, mo偶e by膰 udzielony r贸wnie偶 poza okresem rozliczeniowym, w kt贸rym by艂y przepracowane godziny
Pracodawca udziela czasu wolnego od pracy, najp贸藕niej do ko艅ca okresu rozliczeniowego, w wymiarze o po艂ow臋 wy偶szym ni偶 liczba przepracowanych godzin nadliczbowych, jednak偶e nie mo偶e to spowodowa膰 obni偶enia wynagrodzenia nale偶nego pracownikowi za pe艂ny miesi臋czny wymiar czasu pracy

Je偶eli pracownik skorzysta z czasu wolnego, to nie otrzyma ju偶 dodatku za prac臋 w godzinach nadliczbowych. Dopuszczalna jest jeszcze wyp艂ata rycza艂tu za prac臋 w godzinach nadliczbowych. Ta forma rekompensaty dotyczy pracownik贸w, kt贸rzy stale wykonuj膮 prac臋 poza zak艂adem pracy.

Kadra zarz膮dzaj膮ca a praca w godzinach nadliczbowych

Pracownicy zarz膮dzaj膮cy, kadra kierownicza, kt贸ra w imieniu pracodawcy zarz膮dza zak艂adem pracy, je偶eli w razie konieczno艣ci b臋dzie wykonywa艂a prac臋 poza normalnymi godzinami pracy nie ma prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytu艂u pracy w godzinach nadliczbowych. Jedynym wyj膮tkiem jest praca w godzinach nadliczbowych przypadaj膮cych w niedziel臋 i 艣wi臋to. W takim przypadku r贸wnie偶 kadrze zarz膮dzaj膮cej przys艂uguje prawo do wynagrodzenia oraz dodatku z tytu艂u pracy w godzinach nadliczbowych, je偶eli w zamian za prac臋 w takim dniu nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy.

Podsumowanie

Przepisy Kodeksu pracy nie zabraniaj膮 zatrudniania pracownik贸w w godzinach nadliczbowych, jednak jest to mo偶liwe jedynie na warunkach opisanych w ustawie. Pracownikom przys艂uguje dodatek za nadgodziny lub czas wolny, decyzja w tym zakresie le偶y po stronie pracodawcy. Liczba godzin nadliczbowych jest ograniczona w skali doby, tygodnia, roku kalendarzowego. Nie wszystkim pracownikom mo偶na zleci膰 prac臋 w godzinach nadliczbowych, to r贸wnie偶 zosta艂o szczeg贸艂owo opisane w ustawie. W celu prawid艂owego rozliczenia liczby godzin nadliczbowych pracodawca powinien prowadzi膰 szczeg贸艂ow膮 ewidencj臋 czasu pracy. Taka ewidencja b臋dzie r贸wnie偶 s艂u偶y艂a do kontroli limit贸w czasu pracy w godzinach nadliczbowych. Je偶eli pracodawca nie b臋dzie wywi膮zywa艂 si臋 ze swoich obowi膮zk贸w mo偶e zosta膰 ukarany przez Pa艅stwow膮 Inspekcj臋 Pracy.

Autor ifirma.pl

Ma艂gorzata Jagusiak

Ksi臋gowa, specjalista do spraw rozlicze艅 podatkowych z wieloletnim do艣wiadczeniem pracy w organach podatkowych. Przez kilka lat prowadzi艂a w艂asne biuro rachunkowe. Praca w sektorze prywatnym pozwoli艂a na zmian臋 perspektywy postrzegania obowi膮zuj膮cych przepis贸w podatkowych. Zdobyte do艣wiadczenia pozwalaj膮 na 艂膮czenie wiedzy teoretycznej z wieloletni膮 praktyk膮 w zawodzie.

Ch臋tnie dzieli si臋 posiadan膮 wiedz膮 z innymi, stara si臋 j膮 przekazywa膰 w dost臋pnej dla ka偶dego formie. Z pasja po艣wi臋ca si臋 pisaniu artyku艂贸w o tematyce podatkowej. Cz臋ste zmiany przepis贸w wymagaj膮 otwartej g艂owy, kreatywno艣ci i du偶ej elastyczno艣ci, co jest dodatkowym atutem tej pracy, nie ma miejsca na nud臋. Wi臋kszo艣膰 jej publikacji dotyczy rozlicze艅 z zakresu podatku dochodowego i podatku VAT, ale nie unika wyzwa艅 z obszar贸w o innej tematyce.

Dodatkowo jest wyk艂adowc膮 i szkoleniowcem z zakresu zagadnie艅 o tematyce podatkowej. Ci膮gle podnosi swoje kwalifikacje, 艣ledzi na bie偶膮co zmieniaj膮ce si臋 przepisy podatkowe, 偶eby przekazywa膰 zawsze aktualne i sprawdzone informacje.

Z biurem rachunkowym IFIRMA masz i czas, i firm臋

Ju偶 za 149 z艂

miesi臋cznie

  • Pomagamy w przeniesieniu dokument贸w i formalno艣ciach
  • Przydzielamy dedykowan膮 ksi臋gow膮
  • Wygodnie dostarczasz dokumenty,鈥╝ ksi臋gowa rozlicza miesi膮c i wysy艂a deklaracje
Zle膰 ksi臋gowo艣膰
My艣lisz o zmianie ksi臋gowego?

Zostaw sw贸j numer telefonu, a my znajdziemy ksi臋gowego dla Ciebie.

    Komentarze czytelnik贸w
    1. 28 grudnia 2012 o 22:18
      Deawu

      Dzi臋ki za informacje okaza艂y si臋 przydatne 馃檪 pozdrowienia

    Dodaj komentarz

    Zach臋camy do komentowania naszych artyku艂贸w. Wyra藕 swoje zdanie i w艂膮cz si臋 w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatk贸w i ksi臋gowo艣ci) u偶ytkownik贸w ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon 鈥 skontaktuj si臋 z nami.

    Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s膮 oznaczone *

    Administratorem Twoich danych osobowych jest IFIRMA S.A. z siedzib膮 we Wroc艂awiu. Dodaj膮c komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imi臋 i nazwisko, adres e-mail oraz tre艣膰 komentarza. W systemie odnotowywany jest tak偶e adres IP, z wykorzystaniem kt贸rego doda艂e艣 komentarz. Dane zostaj膮 zapisane w bazie systemu WordPress. Twoje dane s膮 przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikaj膮cej z dodania komentarza. Dane s膮 przetwarzane w celu opublikowania komentarza na blogu, jak r贸wnie偶 w celu obrony lub dochodzenia roszcze艅. Dane w bazie systemu WordPress s膮 w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. O szczeg贸艂ach przetwarzania danych przez IFIRMA S.A dowiesz si臋 ze strony polityki prywatno艣ci serwisu ifirma.pl.

    Biuro rachunkowe - ifirma.pl
    Tw贸j znajomy zak艂ada firm臋 Blog banner

    Mobilnie. Wsz臋dzie

    Z ifirma.pl masz ksi臋gowo艣膰 w swoim telefonie. Wysy艂aj dokumenty, sprawdzaj salda i terminy online, gdziekolwiek jeste艣. Aplikacj臋 znajdziesz na najpopularniejszych platformach.

    Mobilnie