Pojęcie transakcji w rozumieniu limitu transakcji gotówkowych

Pojęcie transakcji w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej – definicja transakcji

Od dnia 01.01.2017 r. wchodzi w życie nowelizacja ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którą limit płatności gotówkowych ulegnie obniżeniu z 15 tys. euro do 15 tys. złotych.

Po zmianie artykuł 22. będzie wyglądał następująco:
„Dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy:
1) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca,
2) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15 000 zł, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.”

Szerzej na ten temat w artykule Transakcje gotówkowe – zmiana limitu od 1 stycznia 2017 r.

Problematyczne jest ustalenie definicji transakcji, która nie została wyjaśniona w ustawie.

W przepisach funkcjonuje wiele pojęć transakcji. I tak:

  • odrębnie zdefiniowaną na potrzeby ustawy o VAT “jednolitą gospodarczo transakcję”,
  • “transakcję handlową” funkcjonującą na potrzeby ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych,
  • odrębnie zdefiniowaną “transakcję” na potrzeby ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy,
  • “transakcję płatniczą” i “krajową transakcję płatniczą” funkcjonującą na gruncie ustawy o usługach płatniczych.

Najbardziej właściwa wydaje się być definicja z ustawy o terminach zapłaty w transakcjach Zgodnie z treścią art. 4 tej ustawy transakcją handlową jest:
(…) umowa, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony, o których mowa w art. 2 [m.in. przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej], zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością.

Przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą.

Działalnością gospodarczą jest zaś zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Podobne rozumienie jednorazowej wartości transakcji, o której mowa w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, przedstawiło Ministerstwo Gospodarki w początkowym okresie funkcjonowania tej ustawy. W odpowiedzi z 4 października 2004 r. na interpelację poselską stwierdzono, że:
„Pod pojęciem „jednorazowa wartość transakcji” należy rozumieć ogólną wartość należności lub zobowiązań, określoną w umowie zawartej między przedsiębiorcami.”
Bazując na tych regulacjach, przez pojęcie „transakcji” należałoby rozumieć umowę, której przedmiotem jest odpłatne świadczenie usług/dostaw towarów i umowa ta jest zawierana między przedsiębiorcami w ramach prowadzonej przez nich współpracy.

Jeśli zatem przedsiębiorcy współpracują np. na podstawie umowy o współpracę, w której:

  • określono kwotę zobowiązania przekraczającą 15.000 zł, dla określenia jednorazowej wartości transakcji należałoby przyjąć tę całą wartość niezależnie od liczby płatności wynikającej z tej umowy,
  • nie określono kwoty zobowiązania (np. tzw. umowa ramowa określająca zasady współpracy, ale nie generująca zobowiązania ani jego wysokości) – dla określenia jednorazowej wartości transakcji należałoby przyjąć sumę płatności wynikających z kolejnych (pojedynczych) zleceń (zamówień), jako że każde z nich realizowane jest na podstawie jednej umowy (transakcji). W takim przypadku każda płatność, której wartość łącznie z poprzednimi płatnościami przekroczy kwotę limitu w wysokości 15.000,00 zł, powinna być zrealizowana za pośrednictwem rachunku płatniczego. Nie ma znaczenia, czy udokumentowanie nastąpiło jedną czy kilkoma fakturami.

Wszelkie korekty faktur zwiększające wartość transakcji do ponad 15 000 zł skutkują tym samym.

W sytuacji, gdy przedsiębiorca wie, że w ramach zawartej z kontrahentem umowy zakup przekroczy 15 000 zł a ma wątpliwość, czy zostanie uznany za jedną transakcję, należy dokonać zapłaty przelewem lub wystąpić o interpretację indywidualną.

Autor: Magda Stawarz – ifirma.pl


UWAGA

Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami.

Biuro rachunkowe
już od 89zł/mc.

  • Pełna odpowiedzialność za prowadzoną dokumentację.
  • Wygodne formy dostarczania dokumentów (online, poczta, kurier)

dowiedz się więcej


  • Tadeusz Maciejski

    a mogę kupic towar na fakture za 14 tys i w tym samym dniu znow bede chcial dokonac zakupy na 10 tys. to moge placic gotowka? czasem tak jest ze kupie a potem mam telgon – dokup wiecej bo klienci zamawiaja i chce dokupic za kolejne 10 tys w tym samuym dniu

  • Paweł

    Na wstępie napisze że nie jest to moje indywidualne pytanie tylko zastanawiam się po przeczytaniu powyższego artykułu co w przypadku gdyby firma X wynajmowała firmie Y jakiś lokal za 14000 ale w umowie miedzy nimi jest również zapis o tym że wynajmujący pokrywa opłaty za prąd (częściową refakture), ochronę internet telefon etc. i X wystawia 2 faktury jedna za dzierżawę na 14000 a druga za media i ochronę na 2000 to jest to jedna transakcja bo tyczy się różnych elementów zawartych w jednej umowy czy są to 2 oddzielne transakcje?

    • Autor tekstu nie podejmuje się definiowania w jakim zakresie przedsiębiorca ma do czynienia z transakcją. Z uwagi na brak bieżącego odniesienia się MF do wskazanej kwestii proponuję w razie wątpliwości wystąpić o interpretację indywidualną.