Działalność nierejestrowana a rozliczenia podatkowe

Sprzedając niewiele, możesz prowadzić działalność nierejestrowana. Jednak podatki Cię nie ominą – sprawdź jak poprawnie wypełnić rozliczenia podatkowe.

Co stanowi działalność gospodarczą?

30 kwietnia weszła w życie ustawa – Prawo przedsiębiorców. W art. 5 wskazane zostało jaka działalność osoby fizycznej nie jest uznawana za działalność gospodarczą. Zgodnie ze wskazanym przepisem nie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną:

  • jeśli uzyskiwany przez nią przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (w 2018 r. jest to kwota 1050 zł),
  • jeśli w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej albo ją prowadziła, ale przed 30 kwietnia 2017 r. działalność została wykreślona z ewidencji i od tego momentu nie była ponownie rejestrowana.
Biuro Rachunkowe – dedykowana księgowa Działalność nierejestrowana a rozliczenia podatkowe
Ważne!

Uregulowania art. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców nie mają zastosowania do działalności wykonywanej w ramach umowy spółki cywilnej a także do działalności wymagających zezwoleń czy koncesji. Wprowadzenie tzw. działalności nierejestrowanej spowodowało zmiany w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Zmiany nie zostały natomiast wprowadzone do ustawy o podatku VAT.

Działalność nierejestrowana a podatek dochodowy

Osoby fizyczne prowadzące działalność nierejestrowaną mają obowiązek zapłacić podatek dochodowy od uzyskanych przychodów. Zgodnie z dodanym w art. 20 ustawy o podatku dochodowym ust. 1ba – przychody opodatkowują jako przychody z innych źródeł.

W związku taką kwalifikacją przychodu osoby fizyczne prowadzące działalność nierejestrowaną nie mają obowiązku wpłacania w trakcie roku zaliczek na podatek dochodowy. Podatek wykazują w zeznaniu rocznym PIT-36 składanym do końca kwietnia roku kolejnego. Podstawą ustalenia podatku jest kwota dochodu (przychód pomniejszony o poniesione koszty).

W razie przekroczenia limitu, o którym mowa w art. 5 ustawy Prawo przedsiębiorcy osoba fizyczna ma 7 dni na rejestrację działalności. Przychody uzyskane przez nią od momentu przekroczenia limitu do momentu rejestracji lub upływu terminu rejestracji opodatkowane są również jak przychody z innych źródeł. Dochody uzyskane od momentu rejestracji lub upływu terminu do rejestracji są opodatkowane w sposób właściwy dla działalności gospodarczej.

▲ wróć na początek

W zakresie prowadzenia ewidencji podatkowych nie ma obowiązku prowadzenia księgi przychodów i rozchodów czy innych ewidencji podatkowych. Jednak z punktu widzenia konieczności ustalenia wysokości przychodów, dochodu czy też prawa do zwolnienia z VAT konieczne jest prowadzenie ewidencji, z których będą wynikały te wartości. Przepisy podatkowe nie wskazują formy takiej ewidencji. Dodatkowo z racji tego, iż podatek w zeznaniu rocznym będzie ustalany od dochodu, podatnik powinien dokumentować ponoszone koszty (np. w postaci faktur czy rachunków).

Księgowość Internetowa – 3 miesiące za darmo Działalność nierejestrowana a rozliczenia podatkowe

Działalność nierejestrowana a VAT

Ustawa o podatku od towarów i usług zawiera własną definicję działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 15 ust. 2: Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Definicja ta jest znacznie szersza i nie zawiera wyłączeń np. dla osób fizycznych uzyskujących niskie przychody. Zgodnie z nią osoby, które w świetle art. 5 Prawa przedsiębiorców przedsiębiorcami nie są, w świetle ustawy o VAT – są przedsiębiorcami.

Osoba fizyczna, spełniająca warunki z art. 5 Prawa przedsiębiorców uzyskuje rocznie przychody w kwocie nie większej niż 12600 zł. Daje jej to prawo do skorzystania ze zwolnienia z podmiotowego z VAT. Warunkiem skorzystania z tego zwolnienia jest brak wykonywania czynności wskazanych w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT. Możliwe są więc sytuację, że osoby fizyczne świadczące np. usługi doradcze na bardzo niewielką skalę będą musiały zarejestrować się jako podatnicy VAT czynni, nadal nie będąc przedsiębiorcami z punktu widzenia Prawa przedsiębiorców.

Zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy o VAT przedsiębiorca korzystający ze zwolnienia podmiotowego ma obowiązek prowadzić uproszczoną ewidencje sprzedaży za dany dzień, nie później niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym. W ewidencji tej umieszcza co najmniej takie informacje jak:

  • liczba porządkowa,
  • data sprzedaży,
  • wartość sprzedaży,
  • wartość sprzedaży narastająco.

Więcej informacji na ten temat tutaj.

Podatnik taki nie prowadzi ewidencji VAT o której mowa w art. 109 ust. 3, którą mają obowiązek prowadzić czynni podatnicy podatku VAT, w związku z tym nie ma też obowiązku składania plików JPK_VAT.

▲ wróć na początek

Osoba fizyczna prowadząca działalność nierejestrowaną ma obowiązek wystawienia faktury VAT na żądanie nabywcy jeśli takie żądanie zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca w którym dostarczono towar czy wykonano usługę. Elementy obowiązkowe w przypadku faktur wystawianych przez podmioty zwolnione z VAT reguluje Rozporządzenie w sprawie wystawiania faktur.

Działalność nierejestrowana a kasa fiskalna

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22.12.2017 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących nie wprowadza specjalnych zwolnień dla osób fizycznych prowadzących działalność nierejestrowaną. Osiągając przychody w wysokości 1050 zł miesięcznie osoba taka będzie mogła korzystać z podstawowego zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania, czyli limitu wynoszącego obecnie 20 tys. zł. Należy jednak pamiętać, iż w przypadku podmiotów rozpoczynających sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności lub rolników ryczałtowych limit taki jest proporcjonalny. Może się zdarzyć, iż osoba prowadząca działalność nierejestrowaną rozpocznie sprzedaż np. z końcem grudnia i mimo, iż nie uzyska przychodu obowiązującego do rejestracji działalności, ale przekroczy limit zobowiązujący do instalacji kasy.

Program do faktur – Darmowe konto Działalność nierejestrowana a rozliczenia podatkowe
Przykład.

Osoba fizyczna prowadzi działalność nierejestrowaną. Pierwszy przychód ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności uzyskała 21 grudnia. Wartość sprzedaży w tym miesiącu wynosiła 700 zł. Nie został tu przekroczony limit obowiązujący do rejestracji działalności czy do rejestracji w zakresie podatku VAT. Przekroczony jednak został limit zwolnienia obowiązku ewidencjonowania na kasie fiskalnej.

Wyliczenie limitu wygląda tu następująco:

  • data rozpoczęcia sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności lub rolników ryczałtowych: 21.12.2018 r.
  • ilość dni od momentu rozpoczęcia sprzedaży do końca roku: 11
  • limit obowiązujący na cały rok: 20 000 zł
  • limit na rok 11 dni 2018 r.: 20 000 zł* 11/365 = 602,74 zł

Rozporządzenie w sprawie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania zawiera także listę sprzedaży, przy której ewidencjonowanie sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności i rolników ryczałtowych jest obowiązkowe. Lista ta zawiera m.in. usługi fryzjerskie, kosmetyczne, kosmetologiczne a także dostawę perfum czy wód toaletowych.

Osoby, które chciałby uzyskiwać przychody z działalności prowadzonej na niewielką skalę i jej nie rejestrować, powinny zwrócić uwagę na to czy prowadzona przez nich sprzedaż nie wymaga posiadania kasy fiskalnej.

Takie same zasady korzystania ze zwolnienia z kasy będą dotyczyły np. podmiotów dokonujących sprzedaży przez Internet, które ze względu na skalę sprzedaży, nie rejestrują działalności. Warto jednak podkreślić, iż podmioty prowadzące sprzedaż wysyłkową najczęściej spełniają warunki zwolnienia z załącznika rozporządzenia w sprawie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania wskazanego w punkcie 38.

Inną kwestią jest to czy podmiot, dokonujący sprzedaży na rzecz osoby fizycznej prowadzącej działalność nierejestrowaną ma obowiązek ewidencjonować ją na kasie. Zgodnie z ustawą o VAT na kasie ewidencjonujemy sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności oraz rolników ryczałtowych. Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną prowadzi działalność w świetle ustawy o VAT, więc sprzedaż na jej rzecz nie powinna być ewidencjonowana na kasie.

Problemem może być jednak ustalenie czy taka osoba prowadzi działalność i na jakich zasadach. Przedsiębiorca dokonujący sprzedaży nie ma możliwości odnalezienia jej w CEIDG i sprawdzenia czy faktycznie działalność jest prowadzona. W świetle ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, osoba taka nie ma obowiązku posiadania numer NIP, mimo iż w świetle ustawy o VAT prowadzi działalność. W przypadku wątpliwości co do statusu nabywcy, dokonujący sprzedaży powinien zewidencjonować sprzedaż na rzecz takiego przedsiębiorcy na kasie.

Wątpliwości może budzić to, czy sprzedaż na rzecz takich osób – co do których w zasadzie nie da się ustalić tego czy prowadzą działalność – powinna być wliczana do limitu uprawniającego do zwolnienia z kasy fiskalnej. W takim zakresie Krajowa Informacja Skarbowa na ten moment nie ma stanowiska.

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej została uchylona. Sprawdź, co zmienia Prawo przedsiębiorcy!

UWAGA Zachęcamy do komentowania naszych artykułów. Wyraź swoje zdanie i włącz się w dyskusje z innymi czytelnikami. Na indywidualne pytania (z zakresu podatków i księgowości) użytkowników ifirma.pl odpowiadamy przez e-mail, czat lub telefon – skontaktuj się z nami. Dodając komentarz na blogu, przekazujesz nam swoje dane: imię i nazwisko, adres e-mail oraz treść komentarza. W systemie odnotowywany jest także adres IP, z wykorzystaniem którego dodałeś komentarz. Dane zostają zapisane w bazie systemu WordPress oraz Disquss. Twoje dane są przetwarzane na podstawie Twojej zgody, wynikającej z dodania komentarza. Dane są przetwarzane wyłącznie w celu opublikowania komentarza na blogu. Dane w bazie systemu WordPress są w niej przechowywane przez okres funkcjonowania bloga. Dane w systemie Disquss zapisują się na podstawie Twojej umowy zawartej z firmą Disquss. O szczegółach przetwarzania danych przez Disquss dowiesz się ze strony.

Zostaw
komentarz

Nasi eksperci również chętnie
uczestniczą w dyskusji i odpowiadają
na Wasze komentarze.

Dzielimy się wiedzą nie tylko na blogu

Ponad 30 porad księgowych

POBIERZ E-BOOKI